Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

CEVDET AKAY (Karabük)Teşekkürler Başkanım.

Sayın Meclis Başkanım, Değerli Komisyon Başkanım, Kıymetli Başkanlar, değerli bürokratlar; ben de hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Meclis bütçemizin hayırlı olmasını temenni ediyorum.

Tabii, Meclisin çok önemli görevleri var, yasama ve denetim görevleri; bunu gerektiği şekliyle yapabiliyor mu? Yapma yöntemleri de... Belli milletvekilleri olarak vatandaşlarımızın bütçe hakkını korumayla ilgili Mecliste mücadele ediyoruz. Bir taraftan kanun yaparken bir taraftan da soru önergeleri, araştırma önergeleri veriyoruz. Kanunla ilgili tekliflere baktım ben, 31/8 itibarıyla Meclis Başkanlığından gelen resmî yazıya göre... Sayın Başkanım, ben biraz geriden gidiyorum, sizin verdiğiniz rakamlar en son rakamlar. Bana gelen resmî yazıya göre toplam 3.803 kanun teklifi verilmiş ve bu kanun teklifinden kanunlaşan 132 kanun var; tamamı da Adalet ve Kalkınma Partisinin teklifleriyle alakalı. Milliyetçi Hareket Partisi 128 tane kanun teklifi vermiş ama komisyonlarda hâlen bekliyor, kanunlaşan yok. Ortak verdiğimiz, bütün partiler olarak geçen, kanunlaşan bir kanun teklifimiz var, bir de AK PARTİ ve MHP'nin beraber verdiği var. Şimdi, buradaki durumda bizim öngördüğümüz vatandaşlardan bize gelen haklı talepleri Mecliste kanunlaştırmayla alakalı muhalefet partileri olarak çok yetersiz kaldığımız muhakkak. Peki, soru önergeleriyle ilgili durum nedir? Bakanlara sorular soruyoruz, soru önergelerimizde çeşitli sorular oluyor. En son, mesela fonla ilgili ben yaklaşık kırk gün önce Hazine ve Maliye Bakanına ve Adalet Bakanına toplam 75 adet soru sordum, tespitlerle alakalı şu ana kadar henüz bir cevap gelmedi. Yine, aynı şekilde Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde sözlü sorular soruyoruz, yazılı sorular soruyoruz, sürenin yettiği kadar kısmıyla cevaplanmaya çalışılıyor ama maalesef yazılı olarak da akabinde gelen cevapların yetersiz olduğunu ve bir kısmına da cevap verilmediğini görüyoruz.

Şimdi, Sayın Cumhurbaşkanı en son bir açıklama yaptı emeklilerimizin durumuyla alakalı. "Mali imkânların elverdiği ölçüde emeklilerimizin durumunu iyileştireceğiz. Hemen bütçe görüşmelerinin akabinde gerekli yasa teklifi Mecliste Plan ve Bütçe Komisyonuna gelip emekliler rahatlayacak, enflasyon oranının üstünde bir zam alacak." diye ifadelerde bulundu. Şimdi dün biz burada konuşmalarımızda bütün milletvekillerimiz, 4-5 milletvekilimiz, Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımıza sordu, dedi ki bu rahatlama nasıl olacak, emeklilerimizin durumu nasıl rahatlayacak? İşte, Orhan beyler burada, Sayın Yegin de Erdem de burada, Sayın Kocacık da burada. Bu bütçede ben inceledim, emeklilerimizi rahatlatacak bir kaynak görmedim, ödenek görmedim, gördüğüm kaynak sadece 4-5 bin TL'lik bir kaynak gibi görünüyor. Şimdi, ayrı bir kanun teklifiyle geleceğine göre en düşük emekli aylığı 23.552 TL olduğuna göre, asgari ücretin 28.075 TL olduğu bir ortamda biz hep şunu söylüyoruz: Asgari ücret ara zamla en az 45 bin TL olmalıydı, en düşük emekli aylığı da net asgari ücret seviyesine gelmeliydi. Bu konuyla ilgili kanun teklifimizi de verdik, takip de ediyoruz ama Komisyonda bekliyor, Sayın Başkanımız gündeme alırsa onu da burada görüşeceğiz. İnşallah, emeklilerimizin ücretleri ve koşullarıyla ilgileneceğiz.

Şimdi, böyle baktığımız zaman, açlık sınırının 38 bine dayandığı bir ortamda emekliler sefalet ücretiyle geçinirken buradaki emekli ikramiyelerinin diyelim ki emekli ücretlerinin, adına ne derseniz deyin, nasıl bütçe imkânlarıyla değerlendirileceği, nereden kaynak yaratılacağıyla ilgili somut bir açıklama bekliyoruz. Yani nereden bu kaynak aktarılacak? Şimdi seçim de yaklaşıyor. O zaman şu aklımıza geliyor: Seçim yaklaştığı için, emeklilerin durumu görüldüğü için artık bu durumun, bu problemin ortadan kalkması gerektiğini de iktidar anladığı için bütün imkânları zorlayıp emeklileri rahatlatmayı mı düşünüyor? Biz buradan merak ediyoruz, vatandaşlarımız da merak ediyor, bütçenin imkânları bir taraftan etkin ve verimli kullanılsın diyoruz; emeklilerden, dar gelirliden, çiftçiden, esnaftan, KOBİ'den yana kullanılsın diyoruz ama bir taraftan da sermayeden yana kullanılmaya devam ediyor. Bakın, önümüzdeki üç yıllık süre içerisinde garanti ödemeleriyle ilgili olarak 1 trilyon 26 milyar ödeme yapılacak, üç yılda yapılacak. Şimdi, üç yıllık tutarı yıllık olarak organize ederseniz, bu kaynaktan tasarruf ederseniz, bunu ortadan kaldırırsanız her bir emekliye 20 bin TL ödeme yapılabilir. Bakın, her bir emekliye, size bir kaynak. Yine, bir kaynak da söylüyorum: Vergi harcamaları yani tahsilinden vazgeçilen vergiler, muafiyet, istisna ve indirimler yoluyla. Bunun hepsine karşı değiliz. Geçen yıl 3,596 trilyondu, bu yıl 4,8 trilyon. Bunun, geçen yıl 768 milyar olan bu yılda 1 trilyon 79 milyar olan yap-işlet-devret ve KÖİ projeleriyle ilgili olan kurumlar vergisi, muafiyet, istisna ve indirim kısmına karşıyız. Alın bu kaynağı, bu kaynağı alın, emeklilerden yana kullanın. 17 milyon emekliden bahsediyoruz. Bakın, bu 1 trilyon 79 milyarı, 17 milyon emekliye göre her bir emekliye dağıtsanız 63 bin TL para yapar; bu da size bir kaynak. Kaynağın nasıl kullanılacağına karar vermek önemli. Peki, bununla ilgili vatandaşlarımızın somut rahatlatılması nasıl yapılacak? Ben buradan milletvekili arkadaşlarımdan, bizden sonra da konuşacaklar, bu konuyla ilgili bu bütçede bu kaynak olmadığına göre -varsa siz bana lütfen gösterin- Hazine yardımından mı gelecek, nasıl bir destek olacak, ödenek aktarımı mı olacak? Somut bir şekliyle... Ne kadar zam yapılması düşünülüyor? 60-65 yaş konuşuluyor, kademeli yapılacağı söyleniyor ama bütün emeklilerin durumu sıkıntıda, bütün emeklilere en düşük emekli aylığını ayarlarken, diğerlerinin de kademelerini mutlaka ayarlamanız gerekir.

Burada Sayıştayla ilgili de -Sayın Başkan da burada- bir şey söylemek isterim: Sayıştay raporlarındaki bulguların yetersiz olduğunu bütün vekil arkadaşlarımız anlatıyorlar, tenkit ediyorlar. Burada bakın, var, 97 kuruluş hakkında hiçbir bulgu olmamış. Şimdi, KÖİ ve yap-işlet-devret projeleriyle ilgili garanti ödemelerinin, döviz üzerinden yapılan ödemelerin kamu maliyesine hiç etkisi yok mu, riski yok mu? Az önce saydım size bu ödemeleri. Bununla ilgili bir görüş belirtmesi gerekmez mi Sayıştayın? Şimdi, Sayıştay raporlarının yeterince burada, Komisyonda denetlendiğini de düşünmüyorum. Hep söylüyoruz, bir kesin hesap komisyonu kurulması ve bu raporların denetlenmesi gerekiyor çünkü siz, Meclis adına denetimi yapıyorsunuz. Siz bu denetimi sağlıklı yapmazsanız Sayın Başkanımız Numan Kurtulmuş'a da sağlıklı rapor gitmiş olmaz, biz vekillere de sağlıklı rapor gitmiş olmaz. Bu bulguları biz görmek istiyoruz. Şimdi, okuma kurullarında bu raporlara müdahaleler var mı, düzeltmeler var mı? Bütün bunların hepsinin açığa çıkması gerekiyor, açıklanması gerekiyor çünkü Meclis adına Sayıştay denetimi yaptığına göre bizim de denetim görevimiz bütçe hakkı gereği vatandaşlarımız adına olduğuna göre sizden noksan bilgiler gelirse biz de sağlıklı denetim yapamayız. Parlamenter sistemde denetim önemli. Hep şunu söylüyorum: Haftada bir gün bu denetim olayıyla ilgili bakanların Meclise gelip bütün vekillerin sorularını cevaplaması lazım, bu sistemin oturtulması gerekiyor. Türkiye Varlık Fonu, Sayıştay denetimine tabi değil. Burada Komisyonda bir gün geliyor arkadaşlar, Devlet Denetleme Kurulunun raporlarına göre sunumlarını yapıyorlar, gidiyorlar. İbra mekanizması yok yani bir sürü harcama yapıyorlar. Devlet kamu iç ve dış borcu 16,2 trilyon olmuş. Bakın, Türkiye Varlık Fonu'nun borcu 11,7 trilyon, ikinci bir Hazine gibi, çok ciddi bir boyutta. Zaten onun bünyesindeki kamu kurum ve kuruluşlarının yeterince denetlenmemesinden dolayı bu fon krizini yaşıyoruz. Devlet Denetleme Kurulu şimdi incelemelerini yapıyor, denetliyor, denetim kurullarını da denetleyecek. Bütün bunların sonucunun ne olduğunu da hep beraber göreceğiz.

Ben tabii ki Meclis bütçesiyle ilgili de biraz konuşmak istiyordum. Baktığımız zaman 6,5 milyarlık bir artış var, Sayın Başkanım, 27,2'den 33 milyara çıkıyor. Buradaki artış yüzdesi enflasyon oranının çok altında, yüzde 24. Geçen yıl bir rakam vardı, ben onu merak ediyorum. Gayrimenkul sermaye üretim giderlerinde 3 trilyon 20 milyar daha doğrusu, hatırladığım kadarıyla. Bu Meclisin bir yatırımıyla ilgiliydi, bir gayrimenkul alımıyla ilgiliydi. Şimdi, ben baktım, haziran sonu itibarıyla 660 bin TL harcamış, kullanılmamış bu kaynak. Bu kaynakla alakalı son durum nedir? Vaz mı geçildi acaba başka bir şey mi düşünülüyor? Bu konuyla ilgili bir açıklama yapılırsa memnun olacağız.

Tabii, çok konuşulacak şey var ama zaman kısıtlı, ilave süre de vermiyorsunuz herhâlde Başkanım.

BAŞKAN MEHMET MUŞHerkes aynı şey.

CEVDET AKAY (Karabük)Bunu sormuş olayım.

BAŞKAN MEHMET MUŞTeşekkür ederim.

Sayın Karaca, buyurun.

CEVDET AKAY (Karabük)Danışmanlarla ilgili bir şey söyleyeceğim. Sayın Başkanım, onu şifahi olarak söyleyeyim. Danışmanlarımız hakikaten çok büyük sıkıntısı var. Sözcü olarak sizden rica ediyorum. Bu konuyla ilgili on dört yılda çok ciddi ekonomik kayıplar oldu.

BAŞKAN MEHMET MUŞSayın Akay, söz açmayacağım.

Sayın Karaca'nın mikrofonu açtım ama, konuşmaya başladı, sizi geçtik.

CEVDET AKAY (Karabük)Öyle mi, peki, tamam.