24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya)Sayın Başkan, değerli üyeler; deminden beri konuşuluyor bu madde. Verdiğimiz önerge... Sadece Anayasanın 127 nci maddesine aykırı denildi. Bir paragraf okunuyor, arkasından devamı şu: "Merkezî idare, mahallî idareler üzerinde, mahallî hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahallî ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idarî vesayet yetkisine sahiptir."

Şimdi, il genel meclisinin görev ve yetkilerini il genel meclisi yapacak, valinin hiçbir dahli yok, il genel meclisinin kendisi yapıyor. Görev ve yetkilerini saymışız. Bunda sorumluluk, vali olmaksızın... Eğer o ilin valisi, görev, yetki ve sorumluluğu haiz değilse, bu meclis üzerinde herhangi bir sorumluluğu var mıdır?

İki: 13 üncü maddede -gelecek biraz sonra- diyor ki: "Gündem, meclis başkanı tarafından belirlenir ve üyelere bildirilir. Valinin önerdiği hususlar gündeme alınır." Yani, vali gündemi belirlemiyor, gündeme eğer bir şey ilave edilmek isteniyorsa vali bildirir diyor.

Eğer bir valinin görev ve sorumluluğunda... Sorumlu değilse, bu validen hesap sorabilir misin; orada bir yönetim birliği sağlanabilir mi, orada iş planlaması, orada, mahallî idarede; yani, kamu ile il genel meclisi arasında bir işbirliği olur mu?

Bir başka maddede, yine biraz sonra gelecek olan 17 nci maddede... Siz hiçbir kurum gördünüz mü, hem kendisi yapacak hem kendisi denetleyecek; hiçbir kurum var mı?! 17 nci maddede de - gelecek- denetim komisyonu kuracaksın, sadece il genel meclisini, yine bu işleri yapan üç kişiye denetleteceksin.

Bir başka konu -özellikle tutanaklara geçmesi için söylüyorum- ülkemizdeki bazı bölgeler hassas bölgeler -burada çok detaya girmek istemiyorum- il genel meclisi ile kamu kurum ve kuruluşları karşı karşıya gelir; eğer devlet erki orada hâkim değilse. Yarın, kardeşi kardeşe kırdırırsınız. Hassas bir konu; yani, vali bir defa refüze ediyor, ikinci defa Meclisin üçte 2 çoğunluğu onay verirse uygulamak zorunda vali. "Ancak, mahkemeye gidersin" diyor; ama, mahkemeye gitmesi, kararın uygulanmasını geciktirmiyor. Kararı uyguluyor ve mahkemeye başvuruyor. O açıdan...