Ülkemizdeki beyaz et sektörünün sorunları hk.

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; beyaz et sektörümüzde son günlerde yaşanan sorunlara ilişkin gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, son zamanlarda beyaz et sektörümüzün karşılaştığı sorunlar, önemli riskleri de beraberinde getirmiştir. Bir süre önce sektöre dair bilgisi yeterli olmayan kimi çevrelerin yaptığı açıklamalar kamuoyunda tereddüt oluşturmuş ve bu tereddüt de sektöre çok ciddî darbe vurmuştur. Arz-talep dengesi bozulan sektörde fiyatlar düşmüş ve göreceli maliyet artışı da pek çok sorunu tetiklemiştir.

Bugün, Türkiye'de, beyaz et sektöründe 100 000 kişi çalışmaktadır. Bu, direkt etkilenen kesimdir. Oysa, endirekt olarak, bu sektör, 2 000 000 kişiyi kapsamaktadır. Eğer, sektörün önündeki sorunlar aşılmaz ve destek olunmazsa, bu kadar insanımız zorda kalacaktır.

Değerli arkadaşlarım, sektörün en önemli sorunu maliyettir. Maliyetin ise, en büyük kalemini, yani yüzde 70'ini yem oluşturmaktadır. Bugün, mısır, dünya piyasalarında, tonu yaklaşık 100 dolardan işlem görmektedir. ABD'den ithal ettiğimizde ise, CIF maliyeti olarak, ton başına 160 dolar ödemekteyiz. Gümrük vergisiyle, mısırın maliyeti, ton başına 325 dolar olmaktadır.

Bugün, Toprak Mahsulleri Ofisi stoklarında, 470 000 ton mısır olduğu ifade edilmektedir. Bu mısırın firmalara maliyeti de, ton başına 320 dolar civarındadır. Ekonomiye katkı sağlayacak, istihdam sağlayacak mısır için yüzde 100'ler civarında fon uygulanırken, işlenmiş ve işlenmemiş pırlanta için, maalesef, gümrük vergisi alınmamaktadır. Yine, AB ülkelerinden ithal ettiğimiz kozmetik ürünleri için gümrük vergisi alınmamaktadır. Dolayısıyla, tüm bunlara dair, yeni politikalar üretmek ve düzenlemeler yapmak şarttır.

Diğer rakiplerine oranla yüksek maliyetle yem tedarik eden Türk beyaz et ve yumurta sektörü, doğal olarak ihracatta ciddî sorunlar yaşamaktadır. Brezilya, bugün, Avrupa Birliği ülkelerine ve Ortadoğu'ya önemli miktarda beyaz et ihraç etmektedir. Yılda 1 100 000 ton beyaz et ithal eden Rusya'ya en fazla ihracatı Amerika Birleşik Devletleri yapmaktadır. Bu ülkeler, binlerce mil öteden gelerek ihracat yaparken, Türkiye, ne yazık ki, yanı başındaki pazara girememektedir.

Peki, ne yapmalıyız? Binlerce çalışanıyla, son derece modern tesisleriyle, atılımcı müteşebbisleriyle Türk beyaz et sektörüne nasıl katkı sağlamalıyız? Öncelikle mısır maliyetleri için çok acil tedbir alınmalıdır. Milyonlarca doları yabancılara vermek yerine, önce yerli üreticilerimize yeterince destek verilmeli ve Türkiye'nin kazanımları, Türkiye'ye bırakılmalıdır. Toprak Mahsulleri Ofisi acilen yeni bir politika belirleyerek, elindeki ürünlere vade uygulamalı ve fiyat indirimine gitmelidir.

Sektörün gelişmesi için, istihdam sağlanabilmesi için, şüphesiz ki, en önemli çalışma ihracat teşviki uygulamasıdır. Bugün, ihracat yapan pek çok ülkede maliyetler ton başına 1 500 dolar civarında iken, ihracat rakamları ton başına 1 000 dolarlar seviyesindedir. Bunun da nedeni, ton başına sağlanan 500 ilâ 750 dolarlık ihracat teşvikidir. Türkiye, bu teşviki mutlaka kademeli olarak sağlamalıdır. Bunu yaptığı takdirde, sektör, önünü görecek, dışa açılacak, pazar payı elde edecek ve istihdam sağlayacaktır. Bu teşvik ton başına 500 dolardan başlayarak kademeli olarak azalır ve beş yıl sürerse, Ortadoğu, Avrupa Birliği ve Rusya pazarına rahatlıkla girilecektir. Amerika Birleşik Devletleri Rusya'ya tonu 900 dolardan beyaz et satmaktadır. Türkiye'de üretim maliyeti ton başına 1 600 dolarken, bu piyasalarda teşvik olmadan yer edinmeyi beklemek hayalperestlik olur.

Değerli arkadaşlarım, ülkemizde piliç eti üretimi, gıda kalitesi açısından dünya standartlarını yakalamıştır. Avrupa Birliği Veteriner Ofisine ait denetmenler ülkemizdeki 5 adet firmayı denetlemiş ve ihracat ön izin belgesi vermiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)