Türkiye cumhuriyeti ile bosna hersek arasında konsolosluk sözleşmesi (s.s. 147)

AK PARTİ GRUBU ADINA HÜSEYİN KANSU (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti ile Bosna-Hersek Arasında Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı üzerinde, AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

İki ülke arasındaki konsolosluk sözleşmesi, 29 Ocak 2002 tarihinde Saraybosna'da imzalanmıştır. Bu anlaşmanın onaylanmasıyla, iki ülke arasındaki konsolosluk ilişkileri, karşılıklı olarak ahdî bir esasa bağlanmış olacaktır.

Türkiye ile Bosna-Hersek arasında tarihten gelen güçlü bağlar mevcuttur. Bağımsızlıkla birlikte cereyan eden kanlı olaylar, herkesin malumudur. Hem tarihî bağlar vesilesiyle hem de cereyan eden olaylar münasebetiyle iki ülke arasındaki ilişkiler farklı farklı sahalarda artmış; ancak, olması gereken seviyelere yükselememiştir. Ülkemiz, Bosna-Hersek'in başşehri Saraybosna'da büyükelçilik düzeyinde, Mostar'da ise başkonsolosluk düzeyinde temsil edilmekteyken, Bosna-Hersek ise, Ankara'da büyükelçilik, İstanbul'da ise başkonsolosluk düzeyinde temsil edilmektedir. 26-28 Mayıs tarihleri arasında ülkemizi ziyaret etmiş olan Bosna-Hersek Bakanlar Konseyi Başkanı Sayın Adnan Terziç tarafından, 28 Mayıs tarihinde İzmir'de fahrî konsolosluk açılmıştır. Uzun zamandan beri eksikliği hissedilen Türk Kültür ve Enformasyon Merkezi, 28 Nisan 2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Bülent Arınç tarafından açılmıştır. Bosna-Hersek'teki Osmanlı-Türk mirasına, bu merkezin sahip çıkması beklenmektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; son dönemde Serbest Ticaret Anlaşmasının imzalanmış ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmış olması, Mostar Köprüsünün yapımıyla ilgili ihalenin bir Türk firması tarafından kazanılmış olması, Saraybosna Üniversitesi Felsefe Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren Türkoloji Bölümüne ilave olarak, Ekim 2002'de Tuzla Üniversitesi Felsefe Fakültesi bünyesinde bir Türkoloji Bölümü açılmıştır. Bu bölümde, TİKA'nın görevlendirdiği iki öğretim üyesi ders vermektedir. TİKA'nın malî desteğiyle Türk okuma salonunun Tuzla'da faaliyete geçmiş olması, Bosna-Hersek'teki en önemli kültürel faaliyetlerimiz arasında sıralanabilir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bütün iyi niyet ve isteklere rağmen, ülkemiz ile Bosna-Hersek arasındaki ticaret hacmi istenilen seviyelere ulaşamamıştır. Ticaret hacminin artırılması amacıyla, 16-19 Eylül 2003 tarihleri arasında, Bosna-Hersek'in başşehri Saraybosna'da, değişik sektörlerden 100 kadar şirketimizin katılımıyla, bölge ülkeleri dikkate alınarak, Dış Ticaret Müsteşarlığımızın da desteğiyle, İstanbul Ticaret Odası tarafından, Türk ihraç ürünleri fuarı açılacaktır. Türk işletmelerinin 25 000 000 euroluk bir ciroya sahip olduğu tahmin edilmektedir. Bosna-Hersek'te açılan Ziraat Bankası şubesi, kârlılığıyla, önde gelen bankalar arasında yerini almıştır. Bazı Türk firmalarımızın Saraybosna'da temsilci bulundurdukları bilinmektedir. Türkiye, Bosna-Hersek İşadamları Birliği, Saraybosna Büyükelçiliğimiz öncülüğünde kurulmuştur. Bosna'da faaliyet gösteren Türk firmaları ile Türkiye'yle ticarî bağlantıları olan firmaların bir çatı altında toplanmaları yararlı bir oluşumdur.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Saraybosna'da, Türk müteşebbislerinin kurduğu bir eğitim kurumuna bağlı olarak faaliyet gösteren, bir erkek ve bir kız koleji ile uluslararası ilköğretim okulu faaliyet göstermektedir. Ayrıca, aynı eğitim kurumunun, Bihaç Şehrinde de bir karma okulu bulunmaktadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Mostar Köprüsünün yeniden yapımı için, 1 000 000 ABD Doları tutarında bağış yapılarak, yapım çalışmalarının hayata geçirilmesinde ülkemiz öncü bir rol oynamıştır. Köprünün yeniden inşaının en önemli aşaması olan köprü kemeri inşaının da yine bir Türk firması tarafından üstlenilmiş olması, fevkalade mutluluk verici bir durumdur. İnşaatın yıl sonunda tamamlanması ve 2004 yılında, çevredeki düzenlemelerle birlikte açılışının yapılması beklenmektedir.

Türkiye ile Bosna-Hersek vatandaşları, iki ülke arasındaki anlaşmalara göre vizeden muaftırlar. 26 ilâ 30 Haziran tarihlerinde, Kültür ve Turizm Bakanımız, Bosna-Hersek'i ziyaret edecek ve geleneksel olarak sürdürülen Ayvatoviça Şenliklerine katılacak ve Mostar köprü inşaatında da incelemelerde bulunacaktır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Balkanlarda barış ve istikrar ortamının devamı için, başta Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ülkelerinin de desteğiyle çok sayıda ülkenin iştirakiyle İstikrar Paktı kurulmuştur. Bu paktın amaçlarından biri de, bölgenin ekonomik bakımdan kalkındırılmasıdır. Bölgedeki bazı ülkeler serbest pazar ekonomisine geçişin sancılarını yaşamaktadır. Belli bir ekonomik gelişmeden sonra, bu ülkelerin Avrupa Birliği üyesi olmaları beklenmektedir. Bu sürecin başlangıcı olarak da, Bosna-Hersek, geçtiğimiz yıl Avrupa Konseyi üyeliğine kabul edilmiştir.

Bu anlaşmanın iki ülke ilişkilerine yararlar getireceğini ifade ediyor; bu samimî duygu ve düşüncelerimle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)