Çocuk haklarına dair sözleşmeye ek çocukların silahlı çatışmalara dahil olması konusundaki ihtiyari protokol onayına dair (s. sayısı :206 )

AK PARTİ GRUBU ADINA HÜSEYİN KANSU (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 206 sıra sayılı Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek Çocukların Silahlı Çatışmalara Dahil Olmaları Konusundaki İhtiyarî Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde, AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; son yıllarda, dünyanın çeşitli bölgelerinde meydana gelen silahlı çatışmalarda, en çok etkilenen, toplumun en fazla korunmaya muhtaç kesimini oluşturan çocuklar olmaktadır. Bu durum, çocukların silahlı çatışmalara dahil olmalarının önlenmesi için yeni uluslararası düzenlemeler yapılması ihtiyacını önplana çıkarmış ve bu anlayışla, Birleşmiş Milletler çerçevesinde, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye ek bir ihtiyarî protokol hazırlanarak, tüm üye devletlerin imzasına sunulmuştur.

Dünya nüfusu, 1999 yılında 6 000 000 000 sınırını aşmıştır. Çocuk nüfusu ise, 2 700 000 000 civarındadır. Dünyada, 8 000'i ishalden olmak üzere, her gün ölen çocuk sayısı 35 000 iken, önlenebilir veya tedavi edilebilir hastalıklardan ölen çocuk sayısı, her yıl, 4 000 000 civarındadır. 160 000 000 çocuk, bulaşıcı hastalık tehdidi altındadır. 800 000 000 çocuk, yeterli ve sağlıklı beslenememektedir. 220 000 000 çocuk, mutlak yoksulluk düzeyinde yaşarken, 1 000 000 000 çocuk, sağlıklı ev ortamından yoksun büyümektedir. Dakikada açlıktan ölen çocuk sayısı 15'tir. Her yıl, dünyada, 15 000 000 çocuk anne olmaktadır. 5 ilâ 14 yaş grubunda 272 000 000 çocuk çalıştırılmaktadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Türkiye'de ise, 2000 yılı itibariyle, 0 ilâ 18 yaş grubu çocuk nüfusumuz, 25 100 000 civarındadır ve toplam nüfus içerisindeki payının yüzde 38,4 olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'de, kimsesiz çocuk sayısı 700 000 iken, himaye edilen çocuk sayısı sadece 21 200'dür. 6 ilâ 14 yaş grubundaki yaklaşık 12 000 000 çocuğumuzun yarısının çalıştığı tahmin edilmektedir.

İletişim araçlarından, şiddet, cinsellik ve istismar içeren, madde bağımlılığını, sigara kullanımını ve tüketimini özendiren yayın ve programlar, çocuklarımızı olumsuz yönde etkilemeye devam etmektedir.

Özetle, dünyada ve ülkemizde, çocukların eğitim, sağlık ve çalışma hayatına ilişkin sorunları, çocuk işçiliği, sokak çocukları ve sokakta çalışan çocukların sorunları hâlâ önemini korumaktadır. Oysa, çocuklarımız, ülkemizin ve milletimizin geleceğidir. Çocuklarını iyi yetiştiremeyen bir milletin geleceğinin de pek parlak olacağı söylenemez.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; uluslararası alanda çocukların bu sorunlarına eğilen ve çocuk hakları kavramını yerleştiren önemli belgelerden biri de, 54 maddeden müteşekkil 1989 tarihli Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesidir. Meclisimiz, bu sözleşmeyi 1995 yılında onaylamıştır. Bugün, onaylanmak üzere önümüze gelen ve ülkemiz tarafından 8 Eylül 2000 tarihinde New York'ta imzalanan ihtiyarî protokol, Çocuk Hakları Sözleşmesinde yer alan ilkeler çerçevesinde hazırlanmış bir belgedir.

Bugün, onaylanması için önümüze gelen protokol, taraf devletlere, özellikle, çocuğun zararlı olabilecek işlerde çalıştırılmasına karşı korunması için her türlü önlemi alma yükümlülüğü getiren Çocuk Hakları Sözleşmesinin 32 nci maddesi ile silahlı çatışmalarda insancıl hukuk ilkelerinin çocuklara uygulanmasını sağlamak ve 15 yaşından küçüklerin çatışmalara katılmalarını önlemek konusunda yükümlülük getiren 38 inci maddenin uygulamaya geçirilmesine yönelik düzenlemeler içermektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; protokole taraf ülkelerin mutabık kaldıkları hususları şu şekilde özetlemek mümkündür:

Çocuk haklarının geliştirilmesi ve korunması için çaba gösterilmesi konusunda, mevcut taahhüdün göstergesi olan Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye verilen desteğin küresel ölçekte yaygınlaştırılmasını teşvik etmek.

Çocukların haklarının özel korunma gerektirdiğini tekrar teyit ederek ve çocukların durumlarının ayırım yapılmaksızın sürekli iyileştirilmesi, huzurlu ve güvenli koşullar altında gelişimlerinin ve eğitimlerinin sağlanması için çağrıda bulunmak.

Silahlı çatışmanın çocuklar üzerindeki zararlı ve yaygın etkisinden ve bunun kalıcı barış, güvenlik ve insanî kalkınmaya yönelik uzun vadeli sonuçlarından endişelenerek silahlı çatışma durumlarında çocukların hedef alınmasını ve genellikle çok sayıda çocuğun bulunduğu okul ve hastane gibi yerler dahil uluslararası hukuk tarafından korunan hedeflere yönelik doğrudan saldırıları engellemek.

Uluslararası ceza divanı statüsünün kabul edilmesini ve statünün özellikle 15 yaşın altındaki çocukların askere yazılmasını ya da alınmasını ve silahlı çatışmalarda faal olarak hasım olmaya katılım için kullanılmalarını savaş suçları kapsamına almak.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Türk mevzuatında askerlik hizmetine ilişkin hükümlerin düzenlendiği 1111 sayılı Askerlik Kanununun zorunlu askerlik sınırını 20 yaş olarak belirleyen 1 inci ve gönüllü askerlik için de asgarî kabul sınırının 18 yaş bitimi olduğunu hükme bağlayan 2 nci maddeleri, söz konusu ihtiyarî protokol hükümleriyle uyum halindedir. Protokol, amaçları bakımından, çalışma ve iş koşullarını düzenleyen 1475 sayılı İş Kanunuyla da paralellik taşımaktadır. Bunun yanı sıra, ek protokolün askerî okul öğrencilerini kapsam dışında tutan 3 üncü maddesinin son paragrafındaki hüküm de iç hukukumuza uygundur. Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeyi tamamlayıcı nitelikte olan ve temelde ulusal mevzuatımızın hazırladığı elverişli zeminle uyum içinde bulunan bu protokole ülkemizin taraf olması, çocuk haklarına ve insan merkezli politikalara verdiğimiz önemi uluslararası düzlemde bir kez daha göstererek ve bu alanda bugüne kadar izlenmiş ulusal politikalar bakımından ileriye doğru atılmış başka bir adımı teşkil edecektir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; önemli olan, bu tür anlaşmaların sadece onaylanması değil, getirmiş olduğu ilke ve standartların iç hukuka, doğru ve zamanında yansıtılması, etkin bir şekilde uygulanması ve izlenmesidir.

AK Parti Grubu olarak bu anlaşmaya kabul oyu vereceğimizi ifade ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)