Dünyada ve türkiye'de kırsal turizmin önemi hk

İBRAHİM ÖZDOĞAN (Erzurum)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yüce Kurulu saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Kırsal turizm, çok genel anlamıyla, kırsal alanlarda yürütülen turizm türüdür. Kırsal turizm, insanların devamlı ikamet ettikleri yerler dışındaki kırsal yörelere ziyaretleri, buralarda çiftçilerin ürettikleri mal ve hizmetleri yörenin doğal dokusuna uygun mekânlarda talep ederek ve yörede para artırma arzularını minimize ederek geçici konaklamalardan doğan olaylar ve ilişkilerin bütünü olarak ifade edilmektedir.

Kırsal turizmde konaklama hizmeti, köylü ve çiftçinin bizzat kendi evinde kırsal pansiyon veya otellerde, kırsal tatil köylerinde veya kırsal kampinglerde verilmektedir.

Kırsal turizm, geleneksel tarım ve sanayi sektörlerinin azalma olduğu yerlerdeki toplumlara yeniden hayat veren bir sektör konumunda olduğu için, Avrupa'da kırsal alanların kalkınmasında alternatif bir yaklaşım olarak sunulmaktadır.

Kırsal kasabalar, hayatta kalabilmek için, tarımın yerine geçebilecek faaliyetleri araştırma yoluna gitmişlerdir. Amerika'nın her tarafında sayıları gittikçe artan bazı bölgeler turizmi bir çıkar yol olarak görmekte ve refahın metropolitan alanlardan daha yoksul durumdaki kırsal toplumlara doğru coğrafî olarak yeniden yayılabileceğini ummaktadırlar. Bütünüyle kırsal alanlardaki küçük yerleşim birimleri nüfus kaybederken, 480 tanesi turizm sayesinde nüfus artışı kaydetmiştir.

Türkiye'de kırsal turizm denildiği zaman, çoğunlukla doğa yürüyüşleri ve doğa sporlarını içine alan açık hava rekreasyon etkinlikleri, alışveriş ve yeme içmeyi kapsayan günübirlik köy ziyaretleri anlaşılmaktadır. İstanbul ve İzmir gibi büyük kentlerin çevresinde, Muğla ve Antalya gibi turistik illerde, Bursa ve Kastamonu gibi tarihî ve kültürel zenginliklere sahip yerleşim yerlerinin çevresinde, antik kentlerin yakınlarındaki köylerde bu yönlü bir kırsal turizmin geliştiği görülmektedir. Bu nedenle, Türkiye'de kırsal alanlarda turizm faaliyetinin geliştirilmesi gündeme gelince hemen akla yaylalar ve dolayısıyla yayla turizmi gelmektedir. Oysa, Türkiye'deki dağ ve orman köylerinden başka birçok ova köyü de, sahip olduğu tarihî ve sosyokültürel değerler açısından kırsal turizm için önemli potansiyellere sahiptir.

Kendine has coğrafya ve iklime sahip olan Türkiye'nin zengin yaşama kültürü içindeki yayla yaşantısı çok önemli yer tutar. Türkiye yaylaları, tüm dünyanın giderek daha fazla birbirine benzemeye başladığı yeni bin yılda, geçmişten gelen ve tadı yaşandıkça fark edilen, günümüz modern yaşamına göre doğulu ve egzotik, tabiattan uzaklaştığınız ölçüde otantik yaşama biçimi olarak kuşatıcı ve farklı yaylalardır; başta Doğu Anadolu Bölgesi ve bu bölgedeki en önemli yayla ili olan Erzurum olmak üzere; ki, bu ilin Palandöken Dağları, Kaşkar Dağları, Tortum Şelalesi, Uzundere dinlenme vadileri kırsal turizm açısından çok önemlidir.

Karadeniz Bölgesi ve kısmen de Ege ve Akdeniz Bölgelerinde yer alan yaylalar, kırsal halkın yazın hayvanları otlatma ve geçici süre için konaklama yeri olmalarından başka, bazı tarihî olayları ve değerleri hatırlatma ve yaşatma açısından büyük önem taşımaktadır.

Ayrıca, sportif olta balıkçılığı, çim kayağı, yamaç paraşütü ve doğa yürüyüşleri gibi faaliyetler kırsal turizm faaliyetine adapte edildiği zaman nostaljiyi yaşamak, doğayla iç içe yaşamak, yeni kültür ve insanları tanımak isteyen yerli ve yabancı turistler için Türkiye önemli bir kırsal turizm merkezî durumuna geçebilir. Örneğin, Erzurum'da yamaç paraşütü ve rafting, teşvik edilen faaliyetlerdir.

Yeni turist profili, son yıllarda kalabalık ve alışılmış turizm merkezlerinden uzaklaşarak, daha özgür, sağlıklı ve doğayla baş başa yaşayabileceği alternatif turizm alanlarına doğru yönelmektedir. Bu kapsamda, doğaseverlere, macera arayanlara, nostalji yaşamak isteyenlere, sağlıklı yaşam arzu edenlere, yeni insanlar, kültürler tanımak isteyenlere önerilecek alternatif turizm merkezleri, kırsal alanlar, yani, köyler ve çiftliklerdir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun.

İBRAHİM ÖZDOĞAN (Devamla)Günümüzde büyük şehirlerde yaşayan insanların şehrin gürültüsü ve kirliliğinden kaçıp doğal güzelliklere sahip olan sessiz alanları tercih etmelerinin doğal bir sonucu olarak, özellikle kıyı şeridindeki tatil yörelerinin sıcak ve nemli havasına karşılık yaylaların çok çeşitli bitki örtüsüne sahip olması, ormanları, krater gölleri, ırmakları, dereleri, tarihsel, kültürel ve arkeolojik değerleri, dağ ve doğa yürüyüşleri, rafting, kış sporları, olta balıkçılığı, çim kayağı, şifalı suları, yayla şenlikleri ve el sanatları gibi değerleri taşıması nedeniyle, bu bölgelerin turizm çekim merkezî olmalarına olanak sağlanmaktadır.

Son yıllarda turizm hareketlerini yılın bütün dönemlerine yaymayı amaçlayan, yat turizmi, golf turizmi, kış turizmi, dağ turizmi, yayla turizmi ve termal turizmi gibi türler, gelecek dönemlerde Türkiye turizminin gelişmesine katkıda bulunacaktır.

Çiftçilerin asıl uğraşları olan tarımsal faaliyeti terk etmeden, sahip oldukları doğal, kültürel ve tarihî değerleri turizme sunarak, kendilerine ek gelir sağlamak ve sonuçta yaşadıkları toplumun refah düzeyini yükseltmek, kırsal turizmden beklenen en önemli sonuçtur. Kırsal turizm, bir taraftan kırsal halka çağdaş dünyanın sunduğu bütün nimetlere ulaşmada yardımcı olurken, diğer taraftan da farklı kültürleri ve yerleri tanımak, geçmişe olan özlemi gidermek, doğal çevrede sağlıklı yaşama arzusunu hisseden, iş yaşamının doğurduğu stresten kurtulmak ve kentlerin sahip olduğu sorunlardan kısa bir süre de olsa uzaklaşmak isteyen kişilere farklı olanaklar sağlamaktadır.

Kırsal turizm faaliyetinin ülke çapında yaygınlaştırılabilmesi için ise, başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının taşra teşkilatlarında görev yapan yayım elemanları, yerel yöneticiler, kırsal alanlarda kurulmuş olan kooperatifler, kırsal halk ve özel teşebbüslerin aktif şekilde katılımının sağlanması önem taşımaktadır.

Beni dinlediğiniz için Yüce Heyetinize tekrar teşekkür ediyor, saygı ve sevgilerimi arz ediyorum. (Alkışlar)