190 sayılı genel kadro ve usulü hakkında kanun hükmünde kararname ile 2985 sayılı toplu konut kanununda değişiklik yapılması (.s.s1138)

ANAVATAN PARTİSİ GRUBU ADINA İBRAHİM ÖZDOĞAN (Erzurum)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 1138 sıra sayılı kanun teklifi üzerinde Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; Yüce Heyetinizi en derin saygılarımla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, TOKİ'nin onbeş yirmi yıl gibi uzun vadeli satışları vardır ve bunların tahsilatındaki risklerin alınması da doğru bir durum değildir. Bunları, geçen seferki görüşmelerimin devamı olarak konuşuyorum değerli arkadaşlar. Bu itibarla da, sistem oturduktan sonra, belki, bir iki seneye kadar TOKİ seküritizasyon yapabilecektir ve atıl duran kaynakları tekrar yeni konut üretimleri için kullanabilecektir. Tabiî, bir de, mortgage sisteminde ve genel olarak inşaat sektöründe ciddî hatalar yapılmaktadır.

Biraz da, yurt dışında senelerdir bu sistemi, yani, uzun vadeli konut sistemini uygulayan ülkelerden örnekler vererek sizlere bazı açıklamalar yapmak istiyorum.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, ilk olarak, mortgage sisteminin sağlıklı bir biçimde yürürlüğe girebilmesi için uzun vadeli kredi müessesesinin çalışıyor olması gerekmektedir. Türkiye'de, şu an, yirmi otuz yıl vadeli krediler veremezsiniz. Bunun için, yurt dışından fon alınması gerekir. İşte, bu fonları elde etmek üzere, yurt dışına ihraç edilecek ipotek teminatlı menkul kıymetlerden yüzde 15 stopaj alınmaması gerekmektedir. Yani, önümüzdeki aylarda Genel Kurulda tekrar görüşülecek olan Mortgage Yasa Tasarısındaki bu konuyu çözmemiz gerekiyor. Çünkü, yüzde 15'lik stopaj yalnızca emlak piyasasını değil, sermaye piyasasını da çok kötü etkileyecektir.

Değerli arkadaşlar, daha önce de söylediğim gibi, son dönemlerde kontrolsüzce çoğalan inşaatların, ekonomideki en küçük bir dalgalanmada banker faciasına yol açabileceği de unutulmamalıdır. İnşaat sektörüne, tecrübeli tecrübesiz herkes girmektedir. Pek çok müteahhidin kendi finansmanlarıyla inşaatları tamamlama gücü yoktur. Tüketiciden aldıkları paraları inşaata yatırıp yatırmadıkları ise, çok büyük bir soru işareti olarak önümüzde durmaktadır. 1 000 000 dolar para toplayıp inşaat yapmak isteyen bir müteahhidi denetleyecek hiçbir mekanizma bulunmamaktadır. En küçük bir aksilikte bu mutluluk çemberi de bozulacaktır.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, kredi ve sermaye piyasası fonlamasına odaklanan Konut Finansmanı Kanununun sağlıklı bir şekilde işlemesi için, reel pazarın yumak haline gelen sorunlarına bir an önce neşter atılması gerekmektedir. Altyapılı arsa üretimi, ev yapım standartları, ruhsat alımı gibi, sektörün yüzlerce problemi bulunmaktadır. Bunlar da finansman sistemindeki riskleri artırmaktadır. Bu nedenlerle, belediyelerin ve Bayındırlık Bakanlığının da içinde olduğu çok ciddî çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bir de, siz, menkul kıymet ihracında yüzde 15'lik stopaj uygulamasında diretirseniz, bu ülke, ileride, kaçınılmaz bir şekilde inşaat çöplüğüne dönebilir. Anavatan Partisi olarak biz, şimdiden bu uyarıları yapalım da, siz, ister dinleyin isterseniz dinlemeyin.

Değerli arkadaşlar, yani, daha sistemin başında, sistemin gövdesi, çatısı oluşturulmamışken, finansman sistemlerini yurt dışına kaydıracak vergiler koymak çok tehlikelidir. Kanunun yüzde 60-70'i menkul kıymetlerle ilgilidir. Bu durumda yurt dışındaki alıcı ve satıcı kazanacak, Türkiye'de piyasa oluşmayacak, fonlama daha pahalı olacağı için, bu, vatandaşa da yansıyacaktır. Halbuki, o stopaj kalkarsa, Türkiye'de inşaat hizmeti veren kişilerin ürettikleri değerler üzerinden devlet yine vergi alacak ve iki taraf da kazanmış olacaktır. Bunun örnekleri de bulunmaktadır; Polonya, stopajı denemiş ve başarısız olmuştur. Ayrıca, sistemin sağlıklı kurulabilmesi için de, vergi kanunlarının mutlaka çok iyi, esnek, yurt dışıyla rekabet edebilir olması gerekmektedir.

Değerli milletvekilleri, inşaatların finansmanlarında da büyük noksanlıklarımız bulunmaktadır. İnşaat finansmanındaki açığı, tüketicinin finanse etmesiyle kapatmaya çalışıyoruz ve bu, çok ilkel ve tehlikeli bir sistemdir; çünkü, ciddî miktarda paranız yoksa, tüketiciden para almadan inşaatı kolay kolay bitiremezsiniz.

HALUK İPEK (Ankara)Suyu dökme!

İBRAHİM ÖZDOĞAN (Devamla)Su dökmek uğur getirir.

Değerli arkadaşlar, aslında, eskiden de böyleydi bu durum; ancak, insanlar kendi paralarını kullandıkları için, kendi paraları kadar sorumluydular. Şimdi, bankadan da kredi alarak risklerini çok ciddî bir şekilde artırıyorlar.

Tüketici müteahhide güveniyor…