İçeriğe atla

23. DÖNEM · 550 SANDALYE

Ara
GENEL KURUL · 100. BİRLEŞİM · PAZARTESİ

Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

İsa Gök

Mersin Milletvekili · CHP

Genel Kurul, 100. Birleşim · 4. yasama yılı · 3 Mayıs 2010 · 482 kelime · yaklaşık 2 dakikalık okuma

Kaynak göster

İsa Gök (CHP), 3 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 482 kelime.

İsa Gök (CHP, Mersin). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim tutanağı, 3 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/isa-gok-23-2010-05-03-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Sade metin (Markdown) →

Konuşmanın tam metni

İSA GÖK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, her metnin, her hukuki metnin bir sistematiği vardır, bir bütünlüğü vardır. Bunu yazanlar baştan sona kadar -metnin tümüne itiraz edebilirsiniz, ama- bir sistematik dâhilinde suçu, suçun tarifini, eylemini, müeyyidesini koyar. Bu bütünlüğü bozduğunuzda bir defa absürt bir konu ortaya çıkar zira suç var, müeyyide yok; eylem var veya suç yok, bunun mantığını bozmamak lazım.

Şimdi Anayasa’mızın 84’üncü maddesinin son fıkrası –özet olarak söylüyorum- partisinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebebiyet veren milletvekilinin durumunu düzenliyor. Anayasa Mahkemesi bir partinin kapatılmasına, temelli kapatılmasına karar veriyor. Karar verirken bu kararında beyan ve eylemleri sebebiyle, milletvekili, partinin kapatılmasına sebebiyet verebilir. Bunu burada bırakıyorum.

Anayasa’nın -sistematiği arz etmeye çalışıyorum arkadaşlarım- 68’inci maddesinde, parti kurma, partilere girme ve partilerden ayrılma var. Partilerin tüzüklerinin, çalışmalarının, beyan ve eylemlerinin hangi şartlar dâhilinde olabileceğini düzenleyen maddedir. Derken, siyasi partilerin uyacakları esaslar var, 69’uncu madde. Şimdi, bu maddede de yine Anayasa, sistem ve rejim olarak, tehdit olarak gördüğü hususları on fıkra olarak saymıştır. On fıkra olarak rejime ve sisteme tehdit gördüğü hususları saydıktan sonra, bu tehditleri gerçekleştiren milletvekilleri yönünden beyan ve eylemleri itibarıyla müeyyideyi ise 84’e sona koymuştur. Eğer ki var olan Hükûmet tasarısında bu 84’e son fıkranın metninde baki kalması arzu edilirse arada bir defa sistematik bozuluyor, 69 duruyor, 68 duruyor yani Tüzük’teki hükümler duruyor, beyan ve eylemler duruyor, temelli kapatma duruyor, milletvekilinin bir partinin kapatılmasına sebebiyet vermesi duruyor ve temelli kapatma duruyor ama o milletvekili belki de partisinin kapatılmasına sebebiyet verecek. Arkadaşlar, bu konuda hassasiyetinizi istirham ediyorum, bakın, burası çok önemli: A milletvekili X partisinin kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebebiyet verebilecek, bu sebebiyet verme Anayasa Mahkemesi tarafından sabit görülecek, kapatma kararı verilebilecek ama bu kapatma kararının akabinde, bu beyan ve eylemleri gerçekleştiren milletvekili hiçbir şekilde -cezalandırma kelimesini kullanmak istemiyorum- bu sonuçtan sorumlu olmayacak. Bu, ceza hukukunun genel prensipleriyle, muz cumhuriyetindeki ceza hukuku ilkeleriyle dahi bağdaşmaz. Neden bağdaşmaz? Çünkü X partisindeki A milletvekili radikal işler yapıyor, büyük eylemler yapıyor, bölücü olabilir, ayrılıkçı olabilir, yıkıcı olabilir…

SEVAHİR BAYINDIR (Şırnak)Faşist olabilir.

İSA GÖK (Devamla)…Anayasa’nın 68 ve 69’daki “rejim tehdidi” denilen fıkraları gündeme getirebilir, Anayasa Mahkemesi de bunları ciddi görüp kararına derç edebilir ama o milletvekilinin milletvekilliği, eğer ki bu Anayasa teklifindeki son fıkranın kaldırılması hükmü baki kalırsa, o milletvekili burada kalıp milletvekilliğini sürdürür, sürdürür. Bu bir tehdittir. Kime karşı tehdittir? Partiye karşı tehdittir. Siz milletvekiline, mensubu olduğu partiye karşı bir provokasyon yapabilme olanağı doğurursunuz. O yüzden, böyle bir ihtimalin vücuda gelmemesi için, Anayasa’daki var olan sistematiğin korunması için ve gelinen bu nokta itibarıyla 84’üncü maddenin son fıkrasındaki, fıkra yok etme şeklindeki hükmün mutlaka kaldırılması gerekiyor. Zira bu değişiklik gerçekleşecek olursa, milletvekilliğinin parti kapatılmasına sebebiyet vermesine rağmen, mahkeme kararında delil olarak kabul edilmesine rağmen, partinin temelli kapatılmasının sonuçlanmasına rağmen vekilliği devam edecek, düşmeyecek, aynen burada milletvekilliğini sürdürecek. Bu kabul edilemez. Bu, hukuk anlamında da sistematiğe aykırıdır ve bir de Anayasa’mızın getirdiği…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

Metin TBMM tutanağından alındı; ara sözler ve başkanın uyarıları tutanaktaki gibidir. Hata bildir

AYNI GÜN GENEL KURUL’DA

Aynı gün söz alan diğer vekiller

36 konuşma daha · 3 Mayıs 2010

36 konuşmanın tamamı →

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook