Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

İSMAİL FARUK AKSU (İstanbul)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, bürokratlar, basın mensupları; sizleri saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakanım, sunumunuz ve çalışmalarınız için teşekkür ediyorum.

Başlarken Başöğretmen Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, aziz şehitlerimizi ve ebediyete irtihal eden tüm öğretmenlerimizi rahmetle ve saygıyla anıyorum.

Bize göre eğitim, günübirlik siyasi çekişmelerin, dar ideolojik hesapların, kısır polemiklerin konusu değil, milletin istikbal davası, doğrudan doğruya millî beka meselesidir, millî yükselişin teminatı, sürdürülebilir kalkınmanın en önemli unsurlarından biridir. Bir ülkenin kalkınma kapasitesi nihai olarak sahip olduğu beşerî sermayenin niteliğine ve bu sermayeyi üretken güce dönüştürebilme yeteneğine bağlıdır. Bu doğrultuda Türkiye açısından kritik eşik demografik fırsat penceresinin hızla daralmasıdır. Çalışma çağındaki nüfusun niceliksel avantajı azalırken niteliksel dönüşüm kaçınılmaz hâle gelmektedir. Bu tablo eğitim sistemi, beceri yapısı ve teknoloji politikalarının yeniden tasarlanmasını gerektirmektedir. Önümüzdeki yirmi yıllık dönemde insan sermayesi alanında yeterli ilerleme sağlanamaması Türkiye'nin teknoloji üretimi ve yüksek katma değerli üretime geçiş hedefine ulaşmasını zorlaştırabilecektir. Buna karşılık doğru tasarlanmış sanayi politikasıyla eş zamanlı kurgulanmış bir insan sermayesi dönüşümü, Türkiye'nin kalkınma sürecinde en güçlü sıçrama alanını oluşturacaktır. Beceri dönüşümüne çıraklık, staj ve işbaşı eğitimi gibi aktif iş gücü politikalarıyla destek verilmesini, mesleki ve teknik eğitim kurumlarıyla iş dünyası arasında etkileşim ve etkin iş birliği sağlanmasını gerekli görüyoruz. Sağlıklı bir eğitim-istihdam ilişkisi kurularak yükseköğretim sisteminde geleneksel fonksiyonlarıyla birlikte araştırmacı, bilgiyi üreten ve ticarileştiren yeni nesil üniversite sistemini önemsiyoruz. Yükseköğretim, Türkiye'nin kalkınma hedeflerini ve yaşanan teknolojik dönüşüme ayak uyduracak bir perspektifle planlanmalıdır. Üniversitelerin Türkiye'nin meselelerine bilimsel yöntemlerle çözüm üretmesini, nitelikli beşerî kaynağımız olan akademisyenlerin araştırmalarının bu amaca katkı verecek bir yapıya büründürülmesi gerektiğini düşünüyoruz. Akademiyi yabancı sistemsel şartlara hapsetmeyecek, gençlerin önünü açacak, millî yenilik ve yaratıcılığı teşvik edici bir yükseköğrenim anlayışıyla hareket edilmesinin gerekli olduğunu değerlendiriyoruz.

Sayın Bakan, sayın milletvekilleri; Türkiye eğitim yatırımlarında önemli mesafeler katetmiş, okul, derslik ve öğretmen sayısı gibi niceliğe bağlı sorunlar büyük ölçüde aşılmıştır. Eğitimin niteliğinin artırılması ihtiyacı ise dinamik yapısına da bağlı olarak süreklilik arz etmektedir. Sağlıklı bir eğitim politikası, eğitimin tüm bileşenlerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını gerektirir. Bu politika aynı zamanda fiziki, teknolojik ve idari kapasitenin yeterliliği öğretmenlerimizle eğitim çalışanlarımızın mali ve sosyal haklarının iyileştirilmesiyle de ilişkilidir. Öğretmenlerin sıradanlaştırılmaması, onların eğitimin taşıyıcı kolonu, milletin istikbaline istikamet veren ilim ve irfan neferi olarak kabul edilmesi eğitim davasını güçlendirilecektir. Sorunları çözülmüş, beklentileri karşılanmış ve huzurlu bir ortamda çalışan öğretmenler mutlu ve başarılı öğrencinin, huzurlu ailenin de teminatı olacaktır.

Diğer taraftan, özel eğitim ihtiyacının karşılanması için eğitim kurumlarının yaygınlaştırılması, özel eğitime ihtiyaç duyan bireylere verilecek eğitim için ödenek, ödenen destek tutarının artırılması, bu kurumların faaliyetlerinin sürdürülmesiyle birlikte eğitimlerinin niteliğini de artıracaktır. Çocuklarımızın okul dönemine hazırlanması, bazı temel değer ve kavramları öğrenmesi ve eksikliklerinin tamamlanması için okul öncesi eğitimde yüzde yüz kapasiteye erişme hedefi gerçekleşmelidir.

Türkiye, son dönemde belediyelerde başlayan fon vurgunuyla süren yolsuzluk, usulsüzlük ve yozlaşmayla karşı karşıyadır. Bu durum meselenin günlük ve arızi gelişmelerden ibaret olmayan, altında yatan yapısal nedenlerin de bütüncül biçimde irdelenmesini ve bunların kalıcı çözümlerle ortadan kaldırılmasını gerekli kılan bir sorun alanına işaret etmektedir. Huzuru, barışı ve demokratik sistemin varlığını tehdit eden, toplumsal tahribata neden olan, ahlaki kirlilik ve yozlaşmayla kararlı ve etkin biçimde mücadele edilmesinin ana zemini de eğitimdir, eğitim sistemi ve politikalarıdır.

Son yıllarda okullarımızda yaşanan şiddet olayları eğitimin en önemli sorunlarından biri olmakla birlikte toplumda yaşanan yozlaşmanın yansımasıdır. Bu sorunların çözümünde öğrenci ve okulla birlikte ailenin, ilgili kamu kurumlarının, medyanın ve tüm toplumun birlikte sorumluluk üstlenmesi zorunludur. Zira ahlaki değerleri, toplumsal sorumluluğu, feragat ve fedakârlık duygularını, devlet malına sahip çıkma bilincini küçük yaşlarda kazanmış bireyler sağlıklı bir toplumun temelini oluşturacaktır. Bize göre Türk milletine mensubiyetin gurur ve şuuruna sahip, düşünme, algılama ve problem çözme yeteneği gelişmiş, sorumluluk duygusu ve toplumsal duyarlılığı yüksek, yeni gelişmelere açık, bilim ve teknoloji üretimine yatkın, girişimci, demokrat, kültürlü ve inançlı nesillerin yetiştirilmesi eğitim politikasının temel amacı olmalıdır. Bununla birlikte, müfredat herkesin ilgi ve yeteneği doğrultusunda öğrenim görmesini sağlamalı, öğrencileri hayata hazırlamalı, üretme becerilerini ön plana çıkarmalıdır.

Devletin temel vazifesi asayiş ve emniyetin tesis edilmesi kadar dünün hafızasını, bugünün mesuliyetini ve yarının emanetini kurumsal süreklilik düzeni içinde taşımaktır. Bu kurumsallığın vücut bulmuş hâllerinden biri eğitim kurumları ise diğeri evlatlarımızdır. Bir milletin geleceğe dair iddiası en berrak şekilde çocuklarına bakışında görülür. Zira çocuk, yalnız korunması gereken bir emanet değil, devlet fikrinin yerine uzanan canlı cevheridir çünkü çocuk ailenin sevinci olduğu kadar milletin devam fikridir. Çocuk bir okulun öğrencisi olduğu kadar devletin yarınki insan mayasıdır. Bir milletin çocuklarına bakışı aslında kendi geleceğine bakışıdır. Devletin çocukları koruma biçimi bugünkü şefkatiyle birlikte yarına dair tasavvurunu, insan anlayışını ve medeniyet iddiasını da ortaya koymaktır.

Hakimiyet millet nezdinde egemen kılınırken çocuklarımızın varlığında ebedi kılınmıştır. Nitekim, Millî Mücadele yıllarında Polatlı'dan gelen top sesleri Ulus'ta yankılanırken Ankara'da toplanan Birinci Maarif Kongresi topyekûn kurtuluş iradesinin cephede olduğu gibi eğitimde de tesis edileceğini göstermiştir. Kongrenin savaş şartları altında Ankara'da toplanması, eğitim meselesinin cumhuriyetin ilk yıllarında kurucu bir başlık olarak görüldüğünü açıkça ortaya koymaktadır. Savaşın en kritik anında Türk millî eğitiminin esaslarının belirlenmesinde tarihî bir adım olan bu kongre, eğitimin ertelenemez bir millî ihtiyaç olduğunun da tarihî simgesidir.

Millî eğitimle temel hedefimiz diploma sahibi fakat istikametsiz gençlerin değil vatan bilen, yurt bilen, bayrak bilen, milleti seven, devletini sayan, fikri diri, iradesi sağlam nesiller yetiştirmektir.

Son olarak, bütçe döneminde en az ücretli öğretmen görevlendirmeye gerek kalmayacak sayıda