Gelir idaresi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun (s.s.861)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; madde, Gelir İdaresi Başkanlığının ana hizmet birimlerinden Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir. Mevcut yapıda, bildiğiniz gibi, bir genel müdür vardır, genel müdüre bağlı olarak genel müdür yardımcıları vardır ve onun altında da daire başkanları vardır. Şu anda Gelirler Genel Müdürlüğünde 27 tane daire başkanı vardır. Tasarı ise, 1 gelir idaresi başkanının başkanlığında, 3 başkan yardımcısını ve toplam 8 daire başkanını istihdam ediyor, 7'si ana hizmet birimi içinde, 1'i danışma birimi içinde olmak üzere. Yani, 27 daire başkanının görevi, bu 8 daire başkanı tarafından yürütülecektir. Her şeyden önce, bu daire başkanları için tasarıda öngörülen statü nedeniyle, gerek geçiş aşamasında gerekse daha sonra hizmetin sunumunda, yönetiminde bir sorun olacağını ifade etmek istiyorum. Bu, işin bir yanı.

Burada asıl üzerinde durmak istediğim konu şu: Daire Başkanlığının adı Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı; yani, Türkiye'deki vergi denetimlerinin planlanmasını sağlayacak olan ve mükelleflerin vergi kanunlarına uyumunu sağlayacak olan bir daire başkanlığı. Görevlerine bakarsak, bunların orada sayıldığını görüyoruz. Ancak, denetim konusunda, önceki maddelerde de ifade ettiğim gibi, Gelir İdaresi Başkanlığı Türkiye'deki vergi denetiminin planlamasını ve koordinasyonunu yapamayacak durumdadır. Şu anda kendi denetim elemanlarıyla yürütmekte olduğu; ama, Türkiye'deki denetiminin tümünü planlayamadığı bir gerçektir. Kendi denetim elemanlarıyla yürütmekte olduğu denetimlerin programını yapabilmektedir; ancak, tasarıyla, onların dahi programlarını yapamayacak durumdadır. Neden; Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığının vergi denetimine ilişkin politikalarını ve stratejisini belirleyecektir. Bir kere, bugünkü gücünden daha geriye gitmektedir.

Burada, denetim konusunda burada ikinci sorun şudur: Bakanlıkta kalan denetim birimleri vardır ve Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde olan denetim birimleri vardır. Doğal olarak, bu ikisi arasındaki, bu birimler arasındaki koordinasyonu sağlamak için bir organ gerekmektedir; bir koordinasyon kurulu. Bu daire başkanlığına eğer koordinasyon görevi verilmiyorsa -uygunu ona vermektir- Bakanlıktaki denetim elemanlarının, denetim kurumlarının temsilcilerinin de katılımıyla Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde bir koordinasyon kurulunun oluşturulması gerekir. Bu tasarıda bu yoktur. Yani, tasarının bu maddesinin, daire başkanlığının adı, Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı; ama, denetim konusunda bugünkü gücünden, konumundan geriye giden bir gelir idaresi ve bugün koordinasyonu sağlayamıyor durumdaki gelir idaresinin aynen devam ettiği bir gelir idaresi var karşımızda. Bir iyileşme yok mevcut duruma kıyasla.

Mükellefin vergi yasalarına uyumu çok önemli ve uyumun en önemli aracı da denetimdir; idarenin elinde, mükellefin vergiye uyumunu sağlayacak araçların en önemlisi denetim aracıdır. Bu, idarenin elindedir; ancak, bu aracı etkin kullanabilmesinin düzenlemesi, bu maddede, maalesef, yapılmış değildir. Madde, uygulamada, gelir idaresini, bugünkü durumdan daha ileriye götürecek araçları kapsamamaktadır.

Sözlerimi burada bitiriyorum ve hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)