Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemler (10/48)

DEVLET BAKANI MEHMET AYDIN (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunları bütün milletvekillerimizin malumudur. Ben, uzun bir konuşma yapmayacağım; çünkü, zaten araştırma talebinde bulunan arkadaşlarımızın söyleyecekleri gibi -uzun süredir hazırlık içinde olduklarını biliyorum; ancak, şu kadarını ben söyleyeyim- yurt dışında yaşayan arkadaşlarımızın sorunları, aslında, hemen hemen bütün bakanlıklarımızı ilgilendiren sorunlardır. Mesela, doğrudan doğruya Hazineyi ilgilendiren sorunlar var. Şu sıralarda okuyorsunuz; bu çifte vergilendirme meselesi doğrudan o bakanlığımızı ilgilendiriyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımızı doğrudan ilgilendiren konular var; çünkü, iş hayatıyla ilgili sorunların önemli bir kısmı oradan kaynaklanıyor. Ayrıca, Dışişleri Bakanlığımız, zaten, bütün yönleriyle bu işin içinde. Dolayısıyla, önemli ölçüde, Dışişleri Bakanlığımız, zaten, konsolosluk hizmetlerinde ve diğer hizmetlerde, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarını yakından takip etmek durumundadır. Yine, Millî Eğitim Bakanlığımızın ilgili dairesi vardır; doğrudan doğruya eğitim konuları, Millî Eğitim Bakanlığımızın ilgi alanına ve görev alanına giren konular olduğu için, zaten onlar takip ediyor. Benim Bakanlığım, bir bakıma, bir koordinatörlük rolünü üstlenmiş durumdadır; yani, biz, önemli olduğunu gördüğümüz birtakım sorunları belirliyoruz ve o sorunların ilgili olduğu bakanlıklarla müzakeresine başlıyoruz. Mesela, bizim bir acil eğitim programımız vardır. Şu anda, o, üzerinde yıllardır çalıştığımız ve çalışmaya devam ettiğimiz ciddî bir problemdir. O problem üzerinde, Millî Eğitim Bakanlığımızla müştereken çalışmalar yapıyoruz; ama, bu arada, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın, manevî birtakım sorunları vardır; dini icra etmeleriyle ilgili, öğrenmeleriyle ilgili, din eğitimi, öğretimi ve hizmetleriyle ilgili sorunları vardır. O, zaten, yine, benim Bakanlığımın uhdesinde olan, Diyanet İşleri Başkanlığımızın yurtdışı teşkilatı ile din müşavirlikleri ve ataşelikleriyle yakından takip ettiğimiz bir sorunlar dizisidir. Dolayısıyla, Devlet Bakanlığının uhdesinde olan bu sorunlar, bir bakıma, altı yedi bakanlık ve ilgili kurumlarıyla, müştereken yürütmeye, götürmeye çalıştığımız, hem sorunların belirlenmesinde hem de önlemlerin alınmasında ortak çalışmayı gerektiren konulardır.

Doğrusunu isterseniz, bugüne kadar çözmekte zorluk çektiğimiz, âdeta müzmin hale gelen sorunları vardır ve bunlar da, takdir edersiniz ki, hakikaten, Türkiye'nin içindeki sorunlara, bir bakıma, bağlı sorunlardır; yani, eğer, biz, Türkiye içinde eğitim-öğretim sorunlarını çözmek konusunda belli bir düzeye gelememişsek, sorunlarımızı orada azaltamamışsak, bunun yurt dışında birdenbire çözülmesi mümkün olmuyor, yurt dışında daha karmaşık hale geliyor bu.

Yurt dışında vatandaşlarımızın yaşamalarından dolayı, zaten, yaşadığı ülkelerin mevzuatından kaynaklanan sorunlar var. Dolayısıyla, bizim, yine, ilişkilerimizin ait olduğu mevzuattan kaynaklanan sorunlar var. Mesela, hâlâ eğitim-öğretim konusunda eşitliği sağlayamadık. Buna, vatandaşlarımızın yaşadığı ülkelerin mevzuatı da, maalesef, müsait değildir. Mesela, oy verme konusu -ki, son derece önemlidir; yani, demokratik hayatımız için son derece önemlidir- vatandaşlarımızın oy kullanması, sadece orada bulundukları ülkelerin demokratik hayatına, bilincine ve kültürüne katkılar sağlaması açısından değil; aynı zamanda, Türkiye'de iktidarda ve muhalefette olan partilerimize sahiplenmesi, onları takip etmesi, bizi, bir bakıma, denetim altında tutması açısından da son derece önemlidir. Uzun çalışmalara rağmen, maalesef, o konuda arzu edilen bir mesafeye gelinememiştir; ancak, seyahat etmek için ülkeye gelen vatandaşlarımız oy kullanabilme imkânına sahiptirler; ama, geride kalan, Batı ülkelerinde yaşayan ve önemli bir kısmı artık oranın vatandaşı olan insanımızın demokrasiye katkı konusunda hâlâ ciddî sorunları vardır.

Eğitim sorunlarımız, işin temelinde olan sorunlardır. Eğer, eğitimde belli bir düzeye getiremezsek, o konuda katkı sağlayamazsak, maalesef, öteki sorunların çözümü kolay olmayacaktır. Üzülerek kaydedeyim ki, bazen vatandaşlarımız çözüm yollarının ne olduğunu da yeteri kadar bilemiyor. Bu konuda aydınlatıcı görevimizi yapma hususunda da eksikliklerimiz var. Bu konuda, en azından, basın ve yayın organlarımıza çok önemli görevler düşüyor.

Vaktinizi almayayım. Şahsen, bu konuda, arkadaşlarımızın her türlü katkılarını dinlemeye hazırım. Onlardan gelecek çözüm yollarını dinlemek, önlemler alınmasını desteklemek Bakan olarak zaten benim görevimdir ve bu konuya böyle ilgi duydukları için, zihin yordukları için, emek sarf ettikleri için kendilerine teşekkür ediyorum.

Hepinize saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)