178 sayılı maliye bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında khk ye bir madde eklenmesine dair kan tekl.(gelir politikası genel müdürlüğü kurulması hakkında) ss :1055

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Konya Milletvekilimiz Ahmet Işık Beyin, Mavi Tünel Sulama ve İçmesuyu Projeleri konulu gündemdışı konuşmasına ilişkin ilave bilgiler sunmak istiyorum; bundan dolayı da, bu fırsatı bana verdiği için de Sayın Ahmet Işık'a teşekkürlerimi sunuyorum.

Konya Ovası, bizim son derece önem verdiğimiz, sadece Türkiye'nin değil dünyanın da sayılı ovalarından bir tanesi. Özellikle tarım söz konusu olduğu için ve burada da gıda konusu insanlığın vazgeçilmez en önemli ihtiyaçlarından biri olduğu için, hem tarım politikamız açısından hem de enerji politikası açısından son derece önemli bir projedir Mavi Tünel Sulama ve İçmesuyu Projesi. Hükümetimiz, burada, büyük bir kararlılıkla, başta Sayın Başbakanımızın liderliği ve önderliğinde bu projeyi ele aldı ve bununla ilgili olarak da gerekli çalışmaları yaptık. Bu proje programa girdi, parası da ayrıldı ve bu proje şimdi ihale aşamasında. Bu ihaleyi de yaptığımız takdirde, gerek ülkemiz gerek bölgemiz çok önemli bir projeyi realize etmek üzere, gerçekleştirmek üzere en önemli adımları atmış oluyor.

Bu proje, Konya Ovaları Projesi adı altında, KOP adı altında ele alınıyor. 9 adet büyük sulama projesi, 1 adedi içmesuyu olmak üzere, 1 adedi de Göksu Havzası enerji projeleri olmak üzere, çok sayıda, müstakil, küçük, yerüstü ve yeraltı sulamalarından oluşmak üzere, 12 adet projeler demetidir; yani, burada bir düzine proje ele alınacak ve Konya Ovası yeşerecek, yemyeşil bir ova olacak. Aynı zamanda da, hem ülkemiz tarım açısından önemli bir avantaja kavuşmuş olacak hem de bölgenin buğday ambarı olma konusunda ve diğer tarım ürünleri açısından, belki de münavebeli ürünler açısından -buna, enerji tarımı da dahil, biyodizel ürünleri dahil olmak üzere- büyük bir avantaj kazanacak. Zaten, bu sulama olunca, iklimi de olumlu ölçüde değişecek; iklimin değişmesi olumlu olarak diğer gelişmeleri tetikleyecek; dolayısıyla, burası bir cazibe merkezi olacak. Bizim iddialı, önemli projelerimizden bir tanesidir; tıpkı GAP Projesi gibi, KOP Projesi de, Türk Milletinin iftihar edeceği ve mukayeseli üstünlükler sahasında önemli avantajlar kazanacağı projelerinden bir tanesi olacak.

Bu noktada, KOP kapsamında yer alan 12 adet projede bugüne kadar yapılan yatırımlarla 304 675 hektar alan suya kavuşturuldu; ama, Konya Ovasının çok daha fazla suya ihtiyacı var. Bu miktarın 615 509 hektara çıkarılması amacıyla da projelerin diğer kısımlarının gerçekleştirilmesi gerekiyor; yaklaşık iki katına çıkacak bu. İki katına çıkması, ürünler bakımından doğru orantıyla gelişme olarak almamak lazım. Belki bunu üç, dört, beş katı artıracaktır; çünkü, bu, neticede, hayvancılığı da, tarımsal sanayii de etkileyecektir olumlu olarak ve istihdama da, istihdam sorununa da, işsizlik sorununa da önemli çözümler getirecektir.

Karaman Birinci Merhale Projesinde, Gödet Barajı işletmede, Deliçay Barajının inşaatı sürdürülmektedir. Bunu da, Devlet Su İşleri büyük bir başarıyla sürdürüyor bu çalışmayı. 16 000 hektar alan işletmeye açıldı.

Karaman İkinci Merhale Projesi kapsamında da İbrala Barajı inşaatı sürdürülüyor. Bu projede de, ayrıca, 8 000 hektar alan sulanacak hem de Karaman'ın içmesuyu ihtiyacı karşılanmış olacak. İçmesuyu da, bildiğiniz gibi, en önemli ihtiyaçlarımızdan bir tanesi.

Ayrıca, KÖYDES Projesiyle de, bildiğiniz gibi, Hükümetimiz, 3 katrilyon liralık bir parayı buraya ayrılmış bulunuyor. Bu sayede, inşallah, susuz ve yolsuz köyler kalmayacak.

Konya Ovası büyüklüğü ve yeraltı sularının derinlere çekilmekte olduğu da dikkate alınarak, çevredeki yeni kaynaklara yönelinmiştir. Bu bakımdan, Konya-Çumra Projesi kapsamında yapılacak ve Göksu üzerinde yapılacak barajlar önem kazanmaya başlamıştır. Burada, Konya-Çumra Projesi kapsamında 11 adet depolama, 337 560 hektar sulama ve 1'isi de işletme halinde, diğerleri programda bulunan 4 adet hidroelektrik santralı bulunmaktadır. Proje de, bildiğiniz gibi, üç merhaleden oluşmaktadır.

Burada, yeraltı sularının giderek derine inmesi de tehlike arz etmektedir. Bu, hem elektrikle bu suyu çektiğimiz için tarımsal maliyetler artmaktadır hem de çevre açısından önemli bir kayıp olmaktadır.

Burada da, bizim Hükümetimizin ve Bakanlığımızın önemli bir proje yaklaşımı daha vardır. Dün bahsettiğim projeler… Bir başkası da -burada size bunu ifade edeyim- biz, yeraltındaki boşlukları da suyla doldurmak istiyoruz. Şu anda ırmaklar boşa akıyor. Denize akan suları da, biz, bir etütle, yeraltındaki boşlukları tespit ederek, buralara indirmek istiyoruz suyu. Böylece, denizlere akan suyu, aynı zamanda yeraltı depolarını doldurmak üzere, gerek Ege Bölgesinde gerek Trakya'da ve gerekse de Konya Ovasında bu etütleri yaparak, yeraltı boşluklarını, depolarını tespit ederek, oralara suyu enjekte etmek istiyoruz. Bu çalışmalarımız da iyi gidiyor.

Bu üç projeden oluşan, üç merhaleden oluşan… Birinci merhalede, Beyşehir Gölü, Apa, Altınapa ve Sille Barajları ve bu barajlarda düzenlenen yerüstü suyu ve yeraltı suyu kaynaklarından 57 370 hektar tarım alanı sulanmaktadır. İkinci merhalede ise, Gembos Havzası akımlarının Derebucak Barajı ile Gembos Derivasyonu vasıtasıyla Beyşehir Gölünde düzenlenmesi ve güney Suğla akımlarında Suğla depolaması düzenlenmesi sonucu elde edilen yerüstü su kaynağıyla Seydişehir Ovası, yeraltı suyu kaynağı ve sulamadan dönen sulardan istifadeyle de Beyşehir ve Seydişehir Ovalarında da 56 786 hektar tarım alanının cazibe ve pompajla sulanması sağlanacaktır.

Bunlar, son derece büyük, dev projeler. Bu projeler, dediğim gibi, Konya Ovasına ve ülkemize büyük avantajlar kazandıracak projelerdir.

Yeri gelmişken şunu da söyleyeyim: Ayrıca, Tuz Gölü altında da doğalgaz depolama çalışmalarımız da sürüyor. Bununla ilgili olarak Dünya Bankasından kredi anlaşmasını oluşturduk, 375 000 000 dolarlık da bir yatırım burada söz konusu. Yani, Konya Ovası, hem sulu tarım açısından, içmesuyu açısından bir su deposu, tarım deposu olacak, aynı zamanda, doğalgazı buraya depolamış olacağız. Bu, müthiş bir avantajdır bu bölge için. Zaten, uzunca bir süredir Türkiye'nin yükünü çeken bu bölge, şimdi, bunun nimetlerinden de faydalanacaktır.

Projenin, 5 084 hektarlık Gevrekli cazibe sulaması ile 3 351 hektarlık Suğla birinci kademe pompaj sulaması da işletme halindedir. Diğer taraftan, Derebucak Barajı, Suğla depolaması, Gembos derivasyonu ve BSA kanalı ıslahı, Kıreli birinci kademe pompaj sulaması, Karaören pompaj sulaması ile Gembos ve Yeşildağ cazibe sulamaları da inşaat halindedir. İnşallah, bunları da biz, süratli bir şekilde, dönemimizde, bitireceğiz.

Üçüncü merhale olarak da, Göksu üzerinde yapılacak Bağbaşı, Bozkır ve Afşar Barajları ile Afşar-Bağbaşı derivasyon kanalı, Mavi Tünel ve HES'den oluşan Göksu derivasyonu, Apa-Hotamış isale kanalı ve Hotamış depolaması vasıtasıyla alınacak yerüstü suyu, şebeke içinde açılacak işletme kuyularından çekilecek yeraltı suyu ve sulamalarından dönen sulardan istifadeyle de, 223 440 hektarlık alan sulanacaktır. 223 000 hektar; bu, müthiş bir rakam. İnşallah, bunun şerefi de bizlere, hepimize nasip olur.

Bağbaşı Barajı, Bozkır Barajı ve Afşar Barajında depolanacak sular, Bozkır Barajından dere yatağıyla, Afşar Barajından ise, derivasyon kanalı ve tüneller sistemiyle kendi rezervuarı içinde toplanıp, Konya kapalı havzasına, Mavi Tünel diye adlandırdığımız 16 900 metre uzunluğunda ve 4 metre çapında bir tünel vasıtasıyla iletilerek, tarım alanlarının sulanması sağlanacaktır. Tekrar gözünüzün önüne gelmesi için söylüyorum; 16 900 metre bir kanal açılacak ve bunun çapı 4 metre. Neredeyse, bunun içinden bir araba rahatlıkla gidebilecek ve bu, yeraltında oluyor ve bununla, biz, suyu bir yerden bir yere taşıyoruz, yerüstüne çıkarmadan, suyu kaybetmeden ve bir mühendislik harikasıdır bu proje ve bunun ihalesini, dediğim gibi, yapmak üzere çalışmalarımızı sonuçlandırdık.

Bağbaşı Barajında depolanacak 205 000 000 metreküp su Mavi Tünelle Göksu Havzasına, Konya kapalı havzasına suyun derive edilmesi, şehrin atık su ve sulamalardan dönen sulardan istifade ederek 192 000 hektar tarım alanı sulanacak, 25 megavat gücünde santral vasıtasıyla da 83 000 000 kilovatsaatlik enerji üretilmesi de ayrıca bu proje içinde öngördüğümüz temel büyüklüklerdir.

Bağbaşı Barajı, Mavi Tünel ve HES projesinin 2006 yılı, tarım ve enerji olarak, yatırım bedeli yaklaşık 385 000 000 YTL'dir; 2006 yılı ödeneği ise 50 000 000 YTL'dir, ki, bu rakamı biz ihtiyaç olduğunca artırabilecek de durumdayız.

Mavi Tünelin bir önemli faydası da şudur: Bilindiği gibi Konya, Çumra ve Karapınar Ovaları yeraltı suyu bakımından ülkemizin en önemli su kaynağına sahip olmakla birlikte son yıllarda hem aşırı kuraklığın yaşanması hem de kuyularda aşırı çekim yapılması nedeniyle statik su seviyelerinde büyük düşüş yaşanmıştır ve bundan dolayı da elektrik sarfiyatı, biraz önce bahsettiğim gibi, yoğun bir şekilde tüketilmektedir.

Mavi Tünel vasıtasıyla ovaya aktarılacak olan yıllık 414 000 000 metreküp suyun bir kısmının sızma yoluyla yeraltı suyunun beslenmesi de biraz önce söylediğim proje çerçevesinde mümkün olacaktır.

Bağbaşı Barajı ile Mavi Tünelin kredili olarak ihalesi için ilgili kuruluşlardan izin alma işlemleri neticelendi, bu izinlerin sonunda da -ki, aldık bunu biz- ihalesi bugünlerde gündeme gelecek ve yapılacak.

Göksu Havzasının sularını Konya kapalı havzasına aktaracak olan projenin ilk adımını teşkil eden Bağbaşı Barajı, Mavi Tünel ve HES'in inşaatı uzun zaman alacağı için bir an evvel başlanması için de elimizden gelen bütün çabaları gösterdik ve bundan dolayı da Devlet Su İşlerinin tüm mensuplarına, bu projenin gerçekleşmesi için, gerek Hazine gerekse DPT'nin değerli uzmanlarına ve bu çalışmaları yakından takip eden, başta Konya milletvekilleri olmak üzere, çevre illerin milletvekillerine de, ayrıca teşekkür ediyorum, bizlere, aynı zamanda, moral verdikleri için; çünkü, bu projelerin çıkması, imzadan çıkması, zaman zaman tartışmaları, değerlendirmeleri zaman alıyor; ama, dediğim gibi, artık, yüze yüze kuyruğuna geldik; inşallah, bunun da yansımalarını, ürünleri ortaya çıktığında birlikte göreceğiz.

Beni sabırla dinlediğiniz için, hepinize saygılar sunuyorum; teşekkür ediyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)