Kuzey ankara girişi kentsel dönüşüm projesi kanun tasarısı (ss.371)

CHP GRUBU ADINA MEHMET PARLAKYİĞİT (Kahramanmaraş)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu Tasarısı hakkında, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemizde konut ve kentleşme konusundaki en önemli sorun, kaçak, ruhsatsız yapılaşma ve gecekondulaşmadır. Dargelirli vatandaşlarımızın, sağlıklı bir çevrede, her türlü modern standartlara sahip konutlar edinme sorunu büyük boyutlardadır. Özellikle kentlerimizin etrafında oluşan kaçak yapılaşmış alanlar, kentler için sosyal ve fiziksel açıdan büyük problemler yaratmaktadır. Dolayısıyla, ülkemizde planlı bir kentleşmenin sağlanabilmesi için atılacak en önemli adımlardan biri, gecekondulaşmanın önlenmesi ve gecekondu alanlarının dönüşümünün sağlanmasıdır.

Bu kapsamda, gecekondulaşmanın önlenmesi, mevcut gecekondu alanlarının dönüşümü ve gecekondularda yaşayanların yaşamlarını iyileştirmek için gerekli tedbirlerin alınması uluslararası düzeyde önem arz eden hususlardır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu kapsamda, öncelikli olarak, Başkentimiz Ankara'nın ulusal ve uluslararası düzeyde bir giriş kapısı niteliğinde olan Kuzey Ankara kent girişi Esenboğa protokol yolu ve çevresindeki gecekondu alanlarının dönüşümü özel bir önem arz etmektedir.

Söz konusu bölge, Ankara'nın kimliğini simgesel olarak belirlemektedir ve bu yönüyle de kenti temsil niteliği bulunan bir bölgedir. Ayrıca, fizikî olarak da kentin omurgası konumundadır.

Bu bölgede yaşayan nüfusun büyük bir bölümünün kentsel altyapı hizmetlerinden mahrum olmaları nedeniyle, bölge, sağlıksız, çevre kalitesinden yoksun bir mekân haline gelmiştir.

Tüm bu özellikler dikkate alındığında, kuzey Ankara kent girişindeki gecekondu bölgesinin tasfiyesi ve bölgenin, altyapısı, çevresi, yerleşim alanları ve görünümüyle özel olarak düzenlenmesi

(x) 371 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

önem arz etmektedir. Bu nedenle, sorunun çözümü, vatandaşa ve bölgenin sorunlarına en yakın olan yerel yönetimler ile merkezî yönetim arasındaki işbirliği ve ortaklık anlayışını gerektirmektedir.

Bu amaçlarla, yol boyunca bir kentsel cephe imajı geliştirilmesine yönelik bir proje hazırlanarak uygulanması, vatandaşlarımızın sağlıklı koşullarda yaşamasını sağlayacağı gibi, çevresel değerleri artıracak ve Başkentimizin, dünya başkentleri arasında hak ettiği yeri almasına katkı sağlayacaktır.

Bu tür özel projelerin süratle geliştirilmesi ve uygulanması, ancak, ilgili kurum ve kuruluşların yetki, görev ve koordinasyonunun, projenin özelliklerine göre, özel olarak belirlendiği hukukî düzenlemelerle mümkün olabilecektir. Nitekim, ülkemizde, bu tür özel projeler, özel hukukî düzenlemeler yapılarak gerçekleştirilmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi, genelde, Altındağ ve Keçiören Belediyelerinin etki alanları içerisinde uygulanacaktır. Bugünkü haliyle, bu bölgelerin bazı bölümlerinde imar uygulamaları yapıldığından, imarlı parsellerde ve onaylı plan gereği oluşan kamuya tahsisli alanlarda, uygulamalar, yürürlükteki hukukî statüye uygun olarak devam etmektedir; ancak, imar uygulamalarının dışında kalan alanlarda, ne yazık ki, ülkemizin acı gerçeği gecekondulaşma bütün hızıyla devam etmektedir. Sonuçta, bu alanlardaki farklı yapılaşmalar, görüşülmekte olan tasarının bu bölgeler için öngördüğü Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesinin hayata geçirilmesinde, yürürlükteki hukukî düzenlemelerin yeterli olamayacağını ortaya çıkarmıştır. Bu itibarla, bu tasarıyla, Ankara'nın kent omurgasını, ulusal ve uluslararası giriş kapısını oluşturan ve tarihsel kimliğini yansıtan bu bölgede, Başkentimizin simgesi olacak, modern bir bölge düzenlemesinin yapılması amaçlanmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıyla, kuzey Ankara kent girişi Esenboğa protokol yolu ve çevresini kapsayan alanlarda fiziksel durumun ve çevre görüntüsünün geliştirilmesi, güzelleştirilmesi ve daha sağlıklı bir yerleşim düzeni sağlanması ile kentsel yaşam düzeyinin yükseltilmesi amaçlanmıştır.

Tasarıda geçen "Tanımlar" maddesinde Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesinin plan ve etüt safhasından hizmete sunuluncaya kadar geçen sürede, Bayındırlık ve İskân Bakanlığının, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının, Ankara Büyükşehir Belediyesi ile proje uygulama alanları kapsamındaki Altındağ ve Keçiören Belediyelerinin, tasarıda detayları belirtilen sorumlulukları taşıyacakları ifade edilmektedir.

Proje alan sınırları içerisinde kalan bölgede ilgili mevzuatına göre ilçe belediyelerine ve diğer kamu kuruluşlarına ait olan her ölçek ve nitelikteki imar planları, parselasyon planları ve benzeri imar uygulamalarına dair izin ve yetkiler ile proje onayı, yapı izni, yapım sürecindeki yapı denetimi, yapı kullanma izni ve benzeri inşaata dair izin ve yetkilerin Ankara Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, 1/5 000'lik nâzım imar planlarının Bakanlık tarafından onanarak yürürlüğe gireceği, diğer işlemlerdeki yetkilerin ise Büyükşehir Belediyesine ait olması hususu kesinleşmiştir.

Ayrıca, proje sınırları içindeki tüm gayrimenkullerin de kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuata uygun olarak yapılmış ve onaylanmış herhangi ölçek ve türdeki bir imar planı kapsamında kalsalar dahi, bu kanuna göre yapılacak plan hükümlerine tabi olacağı hususu düzenlenmiştir.

Bu bölgede kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan planların uygulanmasının kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren duracağı, bu planların kısmen veya tamamen uygulanmaya devam edilmesi ya da bu kanuna göre yeniden yapılması hususunda Ankara Büyükşehir Belediyesinin yetkili olduğu hususu karara bağlanmıştır.

Proje uygulaması tamamlandıktan sonra, Ankara Büyükşehir Belediyesinin bu kanundan kaynaklanan yetkilerinin ilgili mevzuata göre ilçe belediyeleri ve diğer kamu kuruluşlarına devredileceği hususu da madde hükmündedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; proje alan sınırları içerisinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazilerde projenin gerçekleştirilmesi için gerekli değişikliklerin yapılabilmesi bakımından, Ankara Büyükşehir Belediyesinin, imar planlarına göre yeniden arazî ve arsa düzenlemesi yapabilmesi amaçlanmıştır.

Projenin süratle geliştirilerek, uygulanması, proje için ihtiyaç duyulan gayrimenkullerin temini bakımından da özel düzenlemeyi zorunlu kıldığından, proje alan sınırları içerisinde kalan bölgede proje için ihtiyaç duyulan gayrimenkullerin malikleri ve hak sahipleriyle rızaya dayalı anlaşmaların yapılması ve gayrimenkullerin kamulaştırma yapılmadan bu anlaşmalar çerçevesinde projede kullanılması imkânı getirilmiştir. Anlaşma sağlanamaması durumunda ise, kamu yararı çerçevesinde kamulaştırma yolunun kullanılması imkân dahilindedir. Diğer taraftan, kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerin bedelsiz olarak belediyeye devredileceği söylenmiştir.

Projedeki işlerin yönetim ve yürütülmesine dair esaslar belirlenirken, buna göre, kentsel tasarım projeleri ile konut, sosyal donatı, çevre düzenlemesi ve teknik altyapı projelerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılacağı veya projeye dahil sözleşmeler uyarınca yaptırılacağı hususu düzenlenmiştir.

Projedeki müşavirlik ve kontrollük hizmetlerinin gereğince yürütülebilmesini teminen, bu hizmetleri yürütmek üzere idare ve belediye tarafından özel hukuk hükümlerine tabi şirket kurulması veya kurulmuş şirketlere ortak olunması imkânı getirilmiştir.

Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan yapım dahil tüm işlerin ise belediye tarafından yapılması veya yaptırılması amaçlanmıştır.

Gerekli kaynağın, genel bütçeden belediye ve idarenin bütçesine aktarılacak ödenekle ve belediye ve idarenin kendi kaynaklarından sağlayacağı destekle oluşturulacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, gerektiğinde idarenin kendi kaynaklarından kredi kullandırması suretiyle de projenin finansmanına katkı sağlanması imkânı getirilmiştir.

Projeden elde edilecek gelirlerin, oluştukça, projenin finansmanında kullanılması amaçlanmıştır. Projenin tamamlanmasından sonra harcanmamış bir gelir kalması ihtimaline karşılık bu gelirin dağılım esasları belirlenmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)