Eskişehir ili sınırları içersindeki frigya vadisinde bulunan frig medeniyetine ait tarihi eserlerin korunması ve bu eserlerin ülke turizmine kazandırılması hk.

MEHMET VEDAT YÜCESAN (Eskişehir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Eskişehir İl sınırları içerisindeki Frigya Vadisinde bulunan Frig Medeniyetine ait eserlerin korunması ve ülke turizmine kazandırılması hakkında gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Farklı uygarlıkların, kültürlerin, dinlerin, dillerin ve ırkların bütünleşerek birbiri içerisinde sentezlendiği ve bir yerleşim yeri olan Anadolu, bünyesinde sayısız uygarlıkların çok değerli kültür hazinelerini barındırmaktadır. Bu kültür değerlerine gereken önemin verildiğini ifade etmek, maalesef, mümkün değildir.

Doğanın çetin şartlarına rağmen, meydan okurcasına günümüze kadar gelen birbirinden değerli eserlerin büyük bir kısmı koruma altına alınmamış, kaderleriyle başbaşa bırakılmışlardır.

Ayrıca, bu kültür değerlerinin ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımı iyi şekilde yapılmadığından, çoğumuz bu değerlerin varlığından ve öneminden bihaber bulunmaktayız. Bu vesileyle, dikkatinizi, Frig Medeniyetine ait görkemli anıtların ve eserlerin bulunduğu Frig Vadisine çekmek istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; önemli bir yol kavşağı olmasının yanı sıra, sahip olduğu doğal ve kültürel zenginlikleri nedeniyle tarihin ilk çağlarından bu yana kesintisiz iskân edilmiş bir yöre olan Eskişehir, bünyesinde var olmuş pek çok medeniyetin silinmez izlerini taşımaktadır. Bu medeniyetlerin en önemlilerinden biri İç ve İç Batı Anadoluda kurulan ve Ortadoğu'dan Balkanlar'a, Yunanistan'a dek mitolojileri etkileyen Frig Medeniyetidir. M.Ö. birinci bin yıllık dönemde Anadolu'nun siyasî ve kültürel tarihine damgasını vurmuş olan Frigler, Anadolu topraklarında çok geniş bir bölgeye yayılmışlardır. En yoğun olarak yaşadıkları alan ise Eskişehir, Kütahya ve Afyon İlleri arasında kalan bölge olmuştur. Bu nedenle, Friglere ait birçok önemli eser, bu iller sınırları içerisinde, özellikle de Eskişehir İl sınırı içerisindeki Dağlık Frigya'da Frig Vadisi olarak adlandırılan bölgede bulunmaktadır.

Kendilerine özgü görkemli kaya anıtları, kutsal alanları, kaya mezarları olan Frig yapıtları, tarihçiler ve arkeologlar tarafından ulusal ve uluslararası platformlarda eşsiz kültürel miraslar olarak tanımlanmaktadır. Bu muhteşem eserlerin en önemlileri arasında Yazılıkaya-Midas Şehri ve Anıtı, Bitmemiş Anıt, Sümbüllü Anıt ve Bahşayiş Anıtını sayabiliriz. Anıtların yanı sıra Friglerin kale tipi yerleşimleri, Friglerin kültür ve sanatının ve kale mimarisinin en çarpıcı ve hayranlık uyandırıcı örneklerini oluşturmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, dünyanın en etkili ve çarpık antik yerleşim merkezlerinden olan Yazılıkaya-Midas Kenti, anıtsal yapılarıyla ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Kentteki Midas Anıtı, 17 metre yüksekliği ve 16,5 metre genişliğiyle Frig anıtlarının en görkemlilerinden olup, dünyada sayılı büyük anıtlardan biridir. Maalesef, bu anıt, ortasında başlayan ve giderek derinleşen, genişleyen çatlak nedeniyle ciddî bir tehlikeyle karşı karşıya bulunmaktadır. Uzmanlar, herhangi bir tedbir alınmaması halinde, görkemli anıtın kırk veya elli yıl sonra devrilebileceğini söylemektedir.

Kutsal bir miras olarak gelecek kuşaklara aktarmakla yükümlü olduğumuz kültür hazinelerimizin, ilgisizlik nedeniyle yok olmaya yüz tutması üzüntü verici bir durumdur. Anadolu'daki kültür ve sanat mozaiğinin eşsiz eserlerinden olan bu yapıtların, içerisinde bulundukları doğayla birlikte koruma altına alınmasının zamanı çoktan gelmiştir. Bu değerleri korumak için, toplumu oluşturan tüm kurum ve kuruluşların desteğiyle, ulusal çapta bir seferberlik başlatılmalıdır. Bu hususta herkesin üzerine düşen önemli sorumluluklar bulunmaktadır. Huzurunuzda, tüm ilgilileri ve kamuoyunu duyarlı olmaya davet ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET VEDAT YÜCESAN (Devamla)Tamamlıyorum efendim.

BAŞKANBuyurun Sayın Yücesan.

MEHMET VEDAT YÜCESAN (Devamla)Bu seferberliğin ilk adımı olarak da, Anadolu'da derin izler bırakan Frig Vadisindeki kültürel varlıkların, çevresindeki doğayla bütünleşerek, gelecek nesillere aktarılması ve ulusumuz tarafından bile yeterince tanınmayan bölgenin ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımının yapılabilmesi maksadıyla, Frig Vadisinin tarihî millî park olarak ilan edilmesini talep ediyorum.

Frig Vadisinin, Frigler dışında, Hitit, Lidya, Pers, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı-Türk uygarlıklarına ait tarihî ve kültürel değerlere sahip olduğu gözönüne alındığında, bu alanın tarihî millî park ilan edilerek, koruma altına alınması, hem ülkemiz hem de dünya kültürel değerlerine sahip çıkılması açısından evrensel bir sorumluluk taşımaktadır.

Değerli arkadaşlarım, Frig Vadisinin tarihî millî park kapsamına alınması, tarihî değerlere, kültürel zenginliklere duyarlılığın bir göstergesi olmanın yanı sıra, hem bölge illerinin ve yöre halkının ekonomik, kültürel yaşamına büyük hareket getirecek hem de ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacaktır. Ayrıca, turizm portföyümüzü, sadece deniz ve güneş odaklı mevsimlik yaklaşımlarla sınırlamak yerine, yerli ve yabancı turistleri her zaman cezbedecek, inanç ve kültür turizmi türünden alternatif yaklaşımlarla zenginleştirmemiz yönünden de önemli bir atılım olacaktır. Bu bağlamda, çeşitli uygarlıklara mekân olmuş diğer kentlerimizin turizm potansiyellerinin değerlendirilmesinin de büyük bir önem arz ettiğini yinelemek istiyorum.

Cumhuriyet Halk Partisi Eskişehir milletvekilleri olarak, gizli kalmış hazinelerimizden biri olan Frig eserlerinin korunması ve ülke ekonomimize kazandırılması amacıyla, Frig Vadisinin tarihî millî park kapsamına alınması hususunda bir kanun teklifi hazırladık. Önümüzdeki günlerde Meclis Başkanlığımıza sunacağımız, kültürel değerlerimizi korumak amaçlı bu seferberliğin ilk adımı olan bu teklifin gündeme alınması ve görüşülmesi sürecinde desteğinizi esirgemeyeceğinize inanıyorum.

Bu duygu ve düşüncelerle, kültür varlıklarımızın tümüne gereken önemin verilmesi temennisiyle, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)