Türkiye iş kurumu kanunu tasarısı (s.sayısı : 137 )

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI MURAT BAŞESGİOĞLU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerimin başında hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün huzurunuza, yine, çok önemli bir yasa tasarısıyla gelmiş bulunuyoruz. Yıllardır Türkiye'de istihdam kurumu olarak hizmet eden Türkiye İş ve İşçi Bulma Kurumu yerine ikame olmak üzere düşünülen ve dünyadaki çağdaş gelişmelere uygun enstrümanlarla donatılan yeni bir kurumsal yapının tasarısını Yüce Mecliste birlikte görüşüyoruz. Bundan evvel, izninizle, değerli milletvekilimin de bahsettiği işsizlik konusuna satırbaşlarıyla temas etmek istiyorum.

Değerli milletvekilleri, toplum olarak, şu anda, en önemli sorunlarımızın başında, maalesef, ülkemizde yaşanan işsizlik sorunu gelmektedir. Son istatistiklere göre, atıl işgücünü de hesaba kattığımızda, yüzde 17,1 civarında bir oranla karşı karşıya bulunmaktayız. Özellikle tarımdışı sektörlerde işsizlik oranının daha yoğun olduğunu görüyoruz. Her yıl, işgücü piyasamıza 700 000 genç girmektedir; okulunu bitirmiş, askerliğini bitirmiş, iş aramak için işgücü piyasasına 700 000 gencimiz girmektedir. Daha önceki birikimleri de hesaba katarsak, Türk ekonomisinin, her yıl, 1 000 000 kişiye, yeni istihdam yaratma, yeni iş bulma gibi bir zaruretle karşı karşıya kaldığını görüyoruz.

Değerli arkadaşlarım, bu sayı, büyük bir sayıdır. Bunun çaresi, elbette, hepinizin bildiği gibi, sürdürülebilir bir ekonomik büyümeyi sağlamaktır. Türk ekonomisi, her yıl, en az yüzde 6 seviyesinde büyümek kaydıyla, ancak 2010 yılında işsizlik oranımızın yüzde 10'ların altına düşeceğini göstermektedir. Mutlaka, bu büyük orandaki işsizlik oranını düşürmek için, ülke olarak, sürdürülebilir bir ekonomik büyüme trendini yakalamak zorundayız. Onun için de, hükümetimiz, bu sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlamak için, malî disipline önem veren, makro ekonomik dengeleri bozmadan sürdürülebilir bir ekonomik politikayı gerçekleştirmenin çarelerini arıyor ve bunun çözümlerini üretmek için büyük bir gayret içerisinde. Tabiî, bunun karşılığında, toplum olarak, bir fedakârlık içerisinde bulunduğumuzu, bir özveri içerisinde bulunduğumuzu da görüyoruz; ama, bütün bu yaptığımız fedakârlıkların, bu yapmış olduğumuz özverilerin, mutlaka, toplumumuzun refahı için, gençlerimizin iş bulma imkânlarına fırsat yaratmak için bir gayret olduğunu hepimiz biliyoruz.

Dünya ekonomilerindeki durgunluğa rağmen, yaşamış olduğumuz ekonomik krizlere rağmen, işsizliği azaltma konusunda, elbette, hükümet ve Parlamento olarak yapabileceklerimiz var. Hükümetimiz, bu anlayış içerisindedir ve özellikle yapısal reformlar konusunda da, siz değerli milletvekillerimizin desteğine ihtiyaç vardır. Bu amaçla çeşitli kez huzurunuza geldik. Bunların tamamına Parlamento olarak destek oldunuz. Burada, şükranlarımı ifade etmek istiyorum. Örneğin, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun çıkarılmasında, doğrudan yabancı sermaye girişiyle ilgili tasarının yasalaşmasında, yine, yeni İş Yasamızın çalışma mevzuatımıza kazandırılması konusunda, Yüce Meclisimizin çok özverili çalışmaları olmuştur.

Biz, aslında, Türkiye'de istihdamı artırmak ve işsizliği önlemek konusunda bu saydığım ve bundan sonra sayacağım yasa tasarılarını bir paket olarak düşünüyoruz. Yeni iş yasası tasarısı dışında, meslek standartları kurumunun kurulması ve kanunu, yine, Yüce Parlamentoya gelecek yasalar arasındadır. Bunun dışında, ilave istihdamı teşvik edecek yasa tasarısı, Yüce Meclisin huzuruna gelecektir.

Bugün, huzurunuzda görüşmelerine başladığımız İŞKUR Yasası da, bu kapsamda değerlendireceğimiz bir yasadır. Sözlerimin başında da ifade ettiğim gibi, İş Kurumu, geçmişteki İş ve İşçi Bulma Kurumunun klasik fonksiyonlarını devam ettirecektir; yani, iş ve işe aracılık etme konusunda bir kamu istihdam kurumu olarak görevine devam edecektir.

Hemen yeri gelmişken ifade edeyim, devletin yahut da kamu istihdam kurumunun bu tekeli yanında, özel istihdam bürolarına da iş ve işçi aracılık hizmetleri konusunda imkân sağlıyoruz. Özel istihdam büroları konusunda, arkadaşlarımızın çok değerli tenkitleri oldu; ama, bugün, dünyadaki uygulamaya baktığımız zaman, özel istihdam kurumlarının da, artık, istihdam alanında önemli fonksiyonlar ifa ettiğini görmekteyiz. Bu, kamu istihdam kurumuyla bir rekabet, bir kalite yarışını getirecektir. Ayrıca, bu özel istihdam bürolarının kurulması konusunda, elbette, bazı disiplinler söz konusudur. Bunlara izin verilmesi, denetlenmesi, tasarıda görüleceği üzere, belli standartlara bağlanmıştır. Yine, bu özel istihdam büroları, hiçbir zaman, iş talebinde bulunan, iş isteğinde bulunan vatandaşlarımızdan herhangi bir ücret talep etmeyeceklerdir; ancak, işe yerleştirdiği zaman, özel istihdam büroları, işverenden bir ücret talep etme hakkına sahip olacaklardır.

Değerli arkadaşlarım, bunun dışında, Türkiye İş Kurumu, işgücü ve istihdam piyasasının izlenmesi ve işgücü bilgi sisteminin oluşturulması, işgücü eğitimi, meslek eğitimi ve iş başında eğitim suretiyle nitelikli işgücünün oluşturulması, meslek ve kariyer danışmanlığı gibi aktif politikalar uygulayacaktır. Bunun yanında, bildiğiniz gibi, işsizlik sigortası uygulamalarını devam ettirecektir. Ayrıca, iş kaybı ve tazminatı gibi pasif işgücü programlarını da uygulayabilecek bir yapıya, bu yasal düzenlemeler neticesinde, kavuşturulacaktır.

İŞKUR'un yapısını özellikle sivil toplum örgütlerine açıyoruz. Genel Kurula, Yönetim Kuruluna ve illerde öngördüğümüz İl İstihdam Kurullarına sosyal tarafları, ilgili tarafları olabildiğince katarak, aynı zamanda, katılımcı demokrasi anlayışımızı istihdam politikalarında da sürdürmeyi amaçlıyoruz.

Değerli arkadaşlarım, bilindiği gibi, bu İŞKUR'un kurulmasıyla ilgili kanun hükmünde kararname, daha önceki hükümet zamanında çıkarılmış ve Anayasa Mahkemesinin yetki kanununu iptal etmesi nedeniyle, İŞKUR, o günden bu tarafa, yasal dayanaktan yoksun kalmıştır. Yasal dayanaktan yoksun kalmasının birtakım mahzurları, mutlaka, Yüce Parlamento tarafından takdir edilecektir, takdir edilmektedir. Bu sebeple, biz, değerli milletvekillerimizin, bu tasarıya, Türkiye'de istihdamı artırmak, işsizliği önlemek için oluşturulmuş bir kurumun, yasasının olmamasından dolayı çıkmış olan ve çıkması muhtemel olan sorunları gidermek için bir enstrüman olarak bakmalarını diliyoruz, temenni ediyoruz ve bakanlık olarak, hükümet olarak da, İŞKUR Yasasından büyük misyonlar bekliyoruz; özellikle işsizliğin azaltılması konusunda ve işgücümüzün nitelikli hale getirilmesi konusunda büyük misyonları olduğunu ifade etmek istiyorum. Ayrıca, 2003 yılında ulusal istihdam planımızı, programımızı açıklayacak olmamız da, bu şekilde bir kurumsal yapıya bir an önce kavuşmamızı gerektirmektedir. En önemlisi de, işsizlik konusundaki mücadelemize yapısal bir platform hazırlayacaktır.

Değerli arkadaşlarım, belki, tekrar tekrar işsizlik konusuna vurgu yapıyorum, bunu her platformda yapıyorum ve yapmaya da devam edeceğim. İşsizlik, sadece, belli bir gelirden yoksunluk değil; aynı zamanda, beraberinde yoksulluğu getiren, aileiçi çözülmeleri getiren, hulasa, toplumda sosyal bir problem açacak en önemli sorunumuzdur. Onun için, hükümet olarak ve Parlamento olarak bu önemli konuya, bugüne kadar gösterdiğimiz duyarlılığı daha da artırmak zorundayız.

Her gün, üç dört tane işvereni gezip, iş umuduyla dolaşan ve eve döndüğü zaman umutları tükenen bu gençlerimizi, kendi kaderleriyle, kendi aileleriyle yalnız bırakamayız. Onların sorunlarını hükümet olarak ve Parlamento olarak paylaşmak zorundayız, paylaşacağız. İnşallah, bu çıkaracağımız yasalar, Türkiye'de işsizliğin önlenmesi konusunda bize önemli bir güç verecektir.

Bu duygular içerisinde, yasamızın, çalışma hayatımıza hayırlı olmasını diliyor, Yüce Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)