24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )

AK PARTİ GRUBU ADINA MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Anayasanın 89 ve 104 üncü maddeleri gereğince, bazı maddelerinin bir daha görüşülmesi için Sayın Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen 791 sıra sayılı, 24 Haziran 2004 Tarihli ve 5197 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 3 üncü maddesi hakkında AK Parti Grubumuz adına görüşümüzü belirtmek üzere söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi en içten sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; eğer birileri çıkıp da neden siyaset yapıyorsunuz diye soracak olsalar, genel olarak vereceğimiz yalın yanıt "siyaseti, ülkede iktidar olmak ve de devleti yönetmek için yapıyoruz" olacaktır. Peki, devleti yönetmek ne anlama geliyor; devleti yönetmek ise, o devleti, vatandaşlarının değişik istek, arzu ve ihtiyaçlarına, onların huzur ve mutluluğunun sağlanması için neler yapılması gerektiğine göre araştırmalar yapmak, bulmak ve uygulamaya koymak olarak belirleyebiliriz. İşte bundandır ki, parlamentoların temel görevi, bütün bunları sağlayacak olan yasa çalışmalarını yapmaktır. İktidarıyla muhalefetiyle bizim bu çatı altında olmamızın gerçek nedeni de budur. İki yılı aşkın bir zamandır, gururla ifade etmeliyiz ki, bu Parlamento, iktidarı ve muhalefetiyle birlikte geceli gündüzlü çalışarak birçok yasa çıkarıp halkımıza layık olmaya çalışmış ve çalışmaya da devam etmektedir. İşte, bu konudan olarak, İl Özel İdaresi Kanunu, bu dönemin en önemli kanunlarından biri olarak önümüzdedir. Bu kanun tasarı halindeyken, üzerinde İçişleri, Avrupa Birliği Uyum ve Plan ve Bütçe Komisyonları çok ayrıntılı ve titiz çalışmalar yapmışlardır ve yerel yönetimde halkımıza en iyi şekilde nasıl hizmet edileceğinin çabası içerisinde olmuşlardır. Başta Değerli İçişleri Bakanımız Sayın Abdülkadir Aksu olmak üzere, bütün komisyon başkanlarımızı, komisyon üyesi milletvekili arkadaşlarımızı, bürokratlarımızı ve hepinizi bir kez daha kutluyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; yıllardan beri hep büyük bir coğrafyada, güzel insanımızın bu güzel ülkesinde artık her şey Ankara'dan yönetilmesin, merkezden yönetilmesin; bu merkeziyetçi yönetim anlayışı demokratik, uygar ülkelerde çoktan rafa kaldırıldı, artık, bizde de kalksın deniliyordu. İşte, bu kanunla, bu döneme giriliyor.

Hızla değişen dünyamızda halkın her gün yenilenen ve çeşitlenen ihtiyaç, arzu ve isteklerinin en kaliteli şekilde sağlanabilmesi için çağdaş kamu yönetimi, dinamik bir yapıda etkin ve verimli olmalıdır. Bu da, ancak yerel yönetimleri daha çok yetki, sorumluluk ve kaynakla destekleyerek sağlanabilir. İşte, bu kanun bunu yapmakta, çağı yakalamakta, ülkeyi ve insanlarını geleceğe taşımaktadır.

Bildiğiniz gibi, bu kanunun "tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesi, il özel idaresi ile il özel idaresi organlarını tanımlamaktadır. Sayın Cumhurbaşkanı, bu kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde, il halkı yanında, ilin de ayrıca belirtildiğini vurgulayarak, Anayasamızın 126 ve 127 nci maddelerine aykırılığı dile getirmiştir. Anayasamızın 127 nci maddesi birinci fıkrasında "mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere" denilerek, ilin mahallî müşterek ihtiyaçları ayrıca belirtilmemiştir. Bu yüzden, madde metninden "ilin" ibaresinin çıkarılmasıyla kapsamda bir eksiklik olmayacağı; ama, yanlış anlama ve yorumlara engel olup, Anayasamızın 127 nci maddesiyle anlam birlikteliğini sağlayacağından, madde komisyonumuzda değiştirilmiştir.

Ayrıca, bu maddedeki il özel idaresinin, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzelkişiliği kavramı, idarî ve malî özerkliğin sınırsızlığı anlamına gelmemektedir. İdarî ve malî özerklik, Anayasamızın 123 üncü maddesinde düzenlenen "idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür" ilkesiyle çelişmez. Burada idarî ve malî özerklik, mahallî idarelerin mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak anlamında, mevcut kanunlara uygun bir biçimde, yetkili organlarının kararıyla teşkilatlanma, personel işe alma, mal alma, borçlanma ve benzeri alanlardaki yetkilerini belirtmektedir.

Ayrıca, Anayasamızın 127 nci maddesinde de belirtildiği gibi, il özel idaresi karar organları, mevcut kanunlara uygun bir biçimde karar alarak, işlemler yapabilecek -harcama, borçlanma gibi- kamu tüzelkişisi olup, burada da bir çelişki kesinlikle söz konusu değildir.

Burada, hemen bir fıkra aklıma geldi, onu sizlere aktarmak istiyorum. Temele sormuşlar: "Temel, çayı neden şekersiz içiyorsun?" O da cevap vermiş, demiş ki: "Ben, dilimin tatlılığıyla içiyorum çayı."

Evet, dilimiz tatlı olduğu andan itibaren, öyle tahmin ediyorum ki, anlaşılmaz bir durum olan tekil devletin ortadan kalkması, eyaletlere geçilmesi ve sistemin bütünlüğü konusunda hiçbirimizin en küçük endişesi olmayacaktır. AK Partinin bu konuda hiçbir zaman endişesi olmamıştır ve bundan sonra da olmayacaktır.

İşte, Değerli Başkan ve sayın milletvekilleri; yukarıda açıkladığımız gibi, AK Parti Grubumuz olarak, değiştirilmiş haliyle 3 üncü maddeye olumlu oy vereceğimizi bildirir; hepinize en içten sevgi ve saygılarımı sunarım. (AK Parti sıralarından alkışlar)