Kocaeli dilovası beldesindeki kansere bağlı ölümlerle sanayi atık bağlantısının araştırılarak sorunların tespiti ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi hk. (10/254,258)

MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Kocaeli-Gebze İlçesi Dilovası Beldesindeki sanayi kuruluşlarının atıklarının çevre ve insan sağlığına etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırma komisyonu kurulmasını istiyoruz. Ben, önerge sahipleri adına bu konuda söz almış bulunuyorum; hepinizi en içten sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Bugün Dilovası'nda yaklaşık 50 000 nüfus yaşıyor. Gerçi, gündüz nüfusu 50 000'i aşıyor; ama, bu güzel beldemizde 1954'te ilk kurulan boya fabrikasıyla sanayi gelip yerleşiyor. 60'lı yıllardan itibaren de hızla yoğun bir sanayileşme süreci yaşıyor ve bu sanayileşme süreci yaşanırken, gayet tabiî ki, bütün Türkiye'nin bu bölgelerinde olduğu gibi, çarpık yapılaşma, plansız kentleşmeyle birlikte çevre sorunları da bugünlere geliyor ve devasa boyutlara ulaşıyor. Başta hava, su, toprak kirliliği olmak üzere, bütün kirlilikleri bu bölgede, maalesef, insanımızla birlikte, aynı fotoğraf karesi içerisinde görüyoruz.

Bölgenin topografik yapısından da kaynaklanan; ki, bir çukur alan, bir çanak şeklinde alan... Hemen üst tarafında TEM-6 var, alt tarafta D-100. Yoğun bir trafik iki tarafta, yoğun bir sanayileşme ve bu sanayileşmenin, maalesef, zamanında alınmayan çevresel önlemleriyle birlikte, o bölgede çok önemli çevre sorunları ve o sorunların yarattığı öncelikli sağlık sorunları.

Tabiî, bu çevre sorunları sadece Dilovası'nda değil; ama, Dilovası'nın ayrı bir karakteristiği ortaya çıktı. Dilovası'ndaki bu önemli konu, biraz önceki konuşmacı arkadaşlarımın da belirttiği gibi, Kocaeli Üniversitemizin Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalının yaptığı bir araştırma ve Dilovası'ndaki ölüm nedenlerinin, maalesef, büyük bir bölümünün kanserden kaynaklandığı konusundaki tespitleri. Araştırmacılar öyle tahmin ediyorum ki önümüzdeki günlerde ayrıntılı raporlarını da yazacaklar; ama, kayıtlara göre, 1 Ocak 1995-10 Ekim 2004 tarihleri arasında 494 ölüm olmuş ve yaklaşık sekiz yılı kapsayan bu zaman zarfı içerisindeki ölümlerin yüzde 32,3'ü kanser nedeniyle gerçekleşmiş. Tabiî, Türkiye ortalaması ile dünya ortalaması kanserde hemen hemen aynı; ama, burada, Dilovası'ndaki ortalamanın yüzde 32,3 olması çok önemli bir sayısal değer. Bunun da yüzde 44'ü akciğer kanseri, yüzde 19,5'i de mide kanseri nedeniyle gerçekleşmiş. Kimya, demir-çelik, enerji sektörünün de ağırlıklı olarak bulunduğu bu bölgemizde, aynı zamanda depolama ve transfer alanları da bulunuyor; ki, bunlar da bu konuya ilave bir yük getiriyor.

Bütün bu sorunları etraflıca konuşmak, görüşmek ve kapsamlı bir rapor hazırlamak için, biz, bu araştırma komisyonunun kurulmasını istedik. İnanıyorum ki, tasviplerinizle, bu komisyon kurulacak, çalışacak; öncelikli olarak Dilovası'ndaki insanımıza ve dolayısıyla, Türkiye'deki çevre sorunlarına, hepimizin önüne ışık olacak.

Son yıllarda hızla gelişen teknoloji ve sanayi, birçok imkânı insanlığın hizmetine sunarken, gayet tabiî ki, birlikte getirdiği çevre sorunları da hepimizi bir yerlerde köşeye sıkıştırmaktadır; ama, burada önemli olan, bu çevre sorunlarını zamanında tespit ederek gerekli önlemleri almak ve alınan bu önlemlerle de insanımıza sağlıklı ortamlar oluşturmaktır. Dilovası, bu kapsamda, çevre sorunlarının her çeşidinin olduğu yer demiştik; ama, biliyoruz ki, başta Kocaeli Üniversitemiz olmak üzere, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitümüz, TÜBİTAK-MAM, yerel yönetimlerimiz, il ve il özel idaremiz ve gayet tabiî ki İl Çevre Müdürlüğümüz bu kapsamda ve Çevre ve Orman Bakanlığımız, ortaklaşa çalışarak, bu bölgelerdeki çevre sorunlarının en aza indirgenerek gerekli önlemlerin alınmasında büyük çabalar sarf etmektedir.

Çevre kirliliğiyle ilgili olarak beldede her türlü çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmaların en önemlilerinden bir tanesini de Büyükşehir Belediyemiz yapmıştır. 2005'te gerçekleşen bu çalışmalarda, bölgede azotdioksit değeri 1 212 miligram/metreküp; ki, bu maddenin uzun vadeli sınır değeri 100 miligram/metreküp ve kısa vadeli sınır değeri 300 miligram/metreküptür, çok yüksek bir değer ve ikincil olarak da hidrokarbon değeri 2 534 miligram/metreküp, bu maddenin de kısa vadeli sınır değeri 140 miligram/metreküp olduğundan, bu sonuçlar, hem AB mevzuatına göre, hava kalitesinin Dilovası'nda çok kötü olduğunu, özellikle hidrokarbon kirliliğinin ulusal ve uluslararası sınır değerlerinin çok üzerinde olduğunu göstermiştir.

Tabiî, bunlar ne diyorlar; diyorlar ki: Değerleriniz budur, buna karşı, muhakkak, önlemlerinizi üretin.

Kocaeli İl Çevre Müdürlüğünün yaptığı çalışmalar da, Dilovası'nda kükürtdioksit ve partiküler madde oranının Kocaeli ortalamasının 2 katı üzerinde olduğunu göstermiştir.

Bir yandan Dilovası'nda çevre kirliliğiyle ilgili bütün ölçümler yapılırken, diğer yandan, çok önemli önlemler de alınmıştır. Bir kere, Dilovası'ndaki 171 adet sanayi tesisinin her birinin çevreyle ilgili hangi önlemleri alması gerektiği, hem ulusal standartlar bazında hem de uluslararası standartlar bazında hangi önlemleri alması gerektiği kendilerine anlatılmıştır, hem de tekrar tekrar anlatılmıştır.

Alo Çevre 181 hattıyla insanımıza, halkımıza bu konulardaki ihbarları yapmaları öğütlenmiştir, hassas olmaları öğütlenmiştir.

Dilova'sında, özellikle emisyonlarla ilgili olarak, filtresi olmayan sanayi kuruluşlarına bunlar bilimsel olarak anlatılmış ve birçoğunun filtrasyonlarının yapılması sağlanmıştır.

Kömür işletmeleri ve eleme depoları, 31 Aralık 2006 yılı sonuna kadar, Çerkeşli Köyüne, kentten uzaklaştırılarak taşınacaktır.

Büyükşehir tarafından yirmi yıl ömürlü, çok büyük kapasiteli, evsel nitelikli katı atık deponi alanları ve projeleri hazırlanmış, izinleri çıkarılmış, işletmeye hazır hale getirilmiştir.

En önemli olarak da, 7 Haziran 2004 tarihinde Kocaeli Çevre Düzeni Planı yapılmıştır. Çevre düzeni planı yapılması, bizim Kocaeli'nde bu sorunların kökten çözümüyle direkt bağlantılı olacaktır.

Evlerden kaynaklanan atık suların arıtım tesisi 2007 yılı içerisinde bitirilmiş ve işletmeye alınmış olacaktır.

11 Mart 2005 tarihinde -ben de bir eski belediyeci olarak; ki, biz, bunları takip ediyorduk- Körfez'deki gemilerin, şileplerin, tankerlerin sintine sularını ve atıklarını atmaları konusunda, burada, Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun çıkarıldığından, yönetmeliğiyle birlikte, 6 limana, gemilerden atık alma lisansı verilmiştir.

Taşocakları, 30 Haziran 2007'ye kadar kırma, eleme tesislerini kapalı alan içerisine alacaklardır.

Bölgenin ağaçlandırılmasına ilgili kurumlarca devam edilmektedir.

Bölgedeki gürültü kirliliğiyle ilgili de çalışmalar yapılmış ve kesinlikle mücadele edilecektir.

2/B bölgeye geçtiğinde, yasalaştığında, kalıcı çözümler de üretmiş olacaktır, çevresel etki değerlendirmesi ve çevre kirliliği açısından.

Bölgeye doğalgaz getirilmesi çalışmaları 2006 yılında gerçekleştirilecek -ki, bu yoğun çalışmalar yapılıyor- ve kalitesiz kömürlerin bölgede kullanılması… Dolayısıyla, hava kirliliği, atmosfer kirliliğinin önüne de geçilecektir.

Bölgedeki dere ıslah çalışmalarının nasıl yapılacağı projelendirilmiş, başta Dilderesi olmak üzere, DSİ tarafından, bu yaz, bu çalışmalar başlatılacak ve tamamlanacaktır. Dilovası'ndaki eksik olan 50 kilometrelik kanalizasyon şebekesinin projesi hazırlanmış, hemen yapımına geçilecektir. Bütün sanayi kuruluşları, artık, çok sıkı bir denetim altında olacaklardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)