Kış mevsiminde doğu anadolu bölgesi ve erzurum ilinde karşılaşılan güçlüklerle ilgili

MUZAFFER GÜLYURT (Erzurum)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kış mevsiminde Doğu Anadolu Bölgesi ve Erzurum'da karşılaşılan güçlüklerle ilgili gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle Yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyorum.

Aslında karakışın ve kışın, karın getirmiş olduğu güçlükler bugün ülkemizin gündeminde yer almaktadır. Tabiî, bunun, ülkemizin gündeminde yer alması, Doğu Anadoludaki, Erzurum'daki çekilen güçlüklerden dolayı değil, bir haftadan beri İstanbul'a yağan kardan dolayıdır. Bütün televizyon kanallarımız birinci haber olarak İstanbul'da kışın ve karın getirmiş olduğu sıkıntıları dile getirmektedirler. Halbuki bu sıkıntılar uzun zamandan beri Doğu Anadolu Bölgesinde ve Erzurum'da, Doğu Anadolu Bölgesinin diğer bütün il ve ilçelerinde yaşanmaktadır. Bu, bugün okuduğum bir dergide şöyle ifade edilmektedir: Erzurum karakışın başkenti olarak tanımlanıyor "karakışın başkenti Erzurum" deniyor. Tabiî, sadece Erzurum değil, aslında, Ağrısı, Karsı, Erzincanı, Bayburtu, bunların hepsi karakışın en şiddetli yaşandığı illerdir.

Ben konuşmamı iki yönüyle burada ifade etmeye çalışacağım. Bunlardan birisi, bu kışın, aslında yağan beyaz karın neden karakış olarak ifade edildiği ve bu konudaki rakamları, parametreleri burada sizlere ifade etmek istiyorum. Vereceğim rakamlar bilimsel olarak istatistikî yönden elde edilmiş olan rakamlardır. Birinci parametre sıcaklıktır. Sıcaklık ortalamalarına baktığınız zaman Erzurum'da ve doğuda ekim ayında havalar soğumaya başlar haziran ayına kadar devam eder. Aralık, ocak ayı ortalaması - 21 derecedir; ama, birçok gece üst üste - 35'lere hatta - 40'lara kadar varan ısı düşmesi görülmektedir. İkinci parametre don olayıdır. Erzurum ve Doğu Anadoludaki diğer bütün illerde don olayının görüldüğü gün sayısı 156'dır. Ayrıca, karla örtülü olan gün sayısına baktığımız zaman, ortalama 128 gün karla örtülü olduğunu görüyoruz ve yetmiş yıllık rakamlar var elimizde; bu rakamlara baktığımızda, bazı yıllarda 150'ye kadar, karla örtülü gün sayısının çıktığını görmüş bulunmaktayız.

Ben, bu rakamları verirken, bize yakın olan komşu illerin de rakamlarını alarak karşılaştırma durumunda oldum ve şunu gördüm: Bazı illerin rakamları, Erzurum'a göre, Ağrı'ya göre, Bayburt'a göre daha düşük; sebep, o bölgedeki o illerimizin rakımıdır. Erzurum, 1950 rakımlı bir ilimizdir; yani, ülkemizde, en yüksek yerde yerleşim alanı olan bir ildir; dünyada da, belki, bir veya iki tane il arasına girmiş bulunmaktadır. Şimdi, bu kadar ağır şartları olan ve karakışın başkenti olarak tanımlanan Erzurum'da yağan karı ve karın yapmış olduğu hasarları, bir bakıma, gösteren bir resmi burada göstermek istiyorum. Erzurumumuzun Üçkümbetler olarak tanımladığımız bölgesinde yağan kar bütün arabaların üzerini kapatmış, çatılarda bir insanın boyundan çok daha uzun buz sarkıtları meydana gelmiş ve insanların sağlığını, arabaların hasar görmesini tehdit eder bir durum arz etmiştir.

Şimdi, bütün bunlara karşı olarak Köy Hizmetlerimiz, Karayollarımız, belediyelerimiz kar mücadelesi yapmaktadırlar. Yapılan kar mücadelesinde yapılan masrafın boyutları, hakikaten, oldukça büyüktür. Köy Hizmetleri, geçen yıl 17,5 trilyon lira, Karayolları 4 trilyon lira, belediyemiz ise 4,3 trilyon lira... Sadece karla -yol açmak için- mücadele etmiş ve bu kadar parayı harcamış bulunmaktadır.

Tabiî, ben, bu arada, hükümetimize ve ilgili bakanlarımıza şükranlarımı da ifade etmeden geçemeyeceğim. Erzurum'a 31 400 ton kömür gönderilerek ve 33 000 civarında aileye yakacak yardımı yapılarak, onların, bu karakıştan etkilenmemesi için, hükümetimizce, sosyal yardımlaşma anlayışıyla yardımda bulunulmuştur; ancak, bölgedeki kışın çok ağır devam etmesi nedeniyle, 6 000 ton kadar daha kömüre ihtiyaç olduğunu buradan ifade etmek istiyorum.

Şimdi, bu ağır kış şartları karşısında, kışın bu ağırlığını, külfetini, kara olarak tanımlanan yapısını, acaba...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)