İstanbul metropolitan planlama ve kentsel tasarım merkezi hk.

NUSRET BAYRAKTAR (İstanbul)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; İstanbul Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezinin çalışmaları ve muhtemel depreme karşı alınması gereken tedbirler hususunda gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Böyle bir konunun 5 dakikada özetlenemeyeceği bilinci içerisinde, sadece, 17-20 Mart tarihlerinde, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Mimar Kadir Topbaş Beyin daveti üzere, Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu üyelerimizden 18 milletvekili arkadaşımız ile Çevre Komisyonu, Plan ve Bütçe Komisyonu, İçişleri Komisyonundan 1'er temsilci milletvekillerinin de katıldığı üç günlük çalışma ziyaretinde edindiğimiz izlenimleri kısa dahi olsa sizlerle paylaşmak üzere söz almış bulunuyorum.

Biliyorsunuz, İstanbul, Türkiye'nin en önemli metropol bir kenti; bugün, nüfus itibariyle 12 000 000'a ulaşmış, 1 400 000 binaya sahip olan bir bölge. Allah korusun, muhtemel -gelecekte beklenen- bir deprem karşısında en büyük tehditlerle karşı karşıya olduğunu biliyoruz. Bize verilen bilgiler doğrultusunda, bilimsel çalışmalar ve araştırmaların neticesi, ulusal ve uluslararası boyutlardaki çalışmaların özetinden anladığımız şekliyle, İstanbul'un yüzde 34'ünün birinci derecede depremden etkileneceği, bununla da, nüfus itibariyle 4 000 000, bina itibariyle 400 000 binanın mutlaka tahrip olabileceği endişesi, 100 000'lerce belki ölüm ve yaralı, enkaz altında kalma, 100 milyar dolarlara varan maddî hasarla karşı karşıya kalınabileceği endişesiyle mutlaka tedbir alınması gerektiğini hep tartıştık, konuştuk ve biz, Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak da yerinden yönetim anlayışına saygı duyma hususunda, belediye kanunları ve il özel idare kanunlarıyla yerel yönetimlere yetki verdik; ama, bu kadar büyük yetki verdiğimiz belediyelerimiz ne yapıyorlar acaba? İşte, bunu yerinde görelim diyerek İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımızın başkanlığında, gerçekten, Uzay NASA Üssüne benzer, Tepebaşı'nda 10 000 metrekare alan içerisinde 14 departmandan oluşan ve Türkiye'nin en yetkili, en önemli üniversitelerimizden profesör ve bilim adamları ve 400 yerli ve yabancı bilim adamının çalıştığı bu mekânda işte bu planlama çalışmaları yürütülüyor. Altı saate yakın aldığımız brifing ve üç günlük gezilerimizden de tazelediğimiz bilgilerimizin birkaç tanesini sizlere özetlemek istiyorum.

Biliyorsunuz, İstanbul'un 1980 yılında üst ölçekli 1/25 000 nâzım imar planına göre planlaması yapılmış. Bu planlamada 5 000 000 nüfus öngörülmüş. Oysa, şu an bile İstanbul'un nüfusu 12 000 000. Eğer tedbir alınmazsa 2023 yılı, yani cumhuriyetin 100 üncü yılında 20 000 000 nüfusa ulaşacak. 5 000 000 nüfusla planlanan ve planlandığı şekliyle de İstanbul'un yapılaşması maalesef olgunlaşmayan, her türlü tehdit altında kalan -ki, başta Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Kadir Topbaş Beyin söylediği gibi- İstanbul'un ve Türkiye'nin en önemli sorunları plansızlıktır, planların bulunmayışı ve uygulamadan kaynaklanan eksikliklerdir. Şimdi, çevre ölçekli 1/100 000 planlarını Çevre ve Orman Bakanlığı yapması lazım. İşte bu çalışmaları metropoliten proje alanına devrederek, bir sözleşme gereği, Orman ve Çevre Bakanlığımız İstanbul Büyükşehir Belediyesine terk etmiş, Büyükşehir Belediyesi de, iki yıl içerisinde -yani, ağustos ayına kadar- bu 1/100 000'lik çevre planını, 1/25 000'lik nazım imar planlarını da mutlaka tatbikata geçirecektir.

Ama, bu planların sadece tatbikata geçirilmesi yetmiyor, uygulama esnasında, yerel yönetimlere vermiş olduğumuz bu yetkinin planlamasında hangi amaçlar doğrultusunda çalışmalar yapıldığına da, şöyle, kısaca değinmek istiyorum: Bir yandan yüksek şiddette gerçekleşmesi beklenen olası bir depremle karşılaşıldığı zaman zararı en asgarîye çekmek olduğu gibi, deprem riski altında bulunan toplumsal kesimler için de yeni fırsatlar oluşturulması öngörülmektedir.

İstanbul metropoliten proje alanında Profesör Hüseyin Kaptan Bey başkanlığında bilim adamları çalışmaktadırlar, İstanbul'un plansızlığını ve problemlerini ortadan kaldırmak için, küresel düzeyde kaliteli hizmetler üreten, finans ve malî hizmetlerde güçlenmesini sağlayan, dünya ve ticaret ilişkilerini artıran, sürdürülebilir ekonomik kazanımları sağlayan, kültürel ve tarihî ve turistik yerleşimler…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun.

NUSRET BAYRAKTAR (Devamla)…ve en önemlisi, kentsel dönüşüm proje ve tasarımlarını sunan bu proje bürosundaki çalışmalarımız, doğal yapı, sanayi, ticaret ve hizmetler, konut ve yaşam kalitesi, metropoliten planlama, kentsel tasarım, kültür, endüstri ve turizm coğrafî bilgi sistemi, strateji karar ve koordinasyon, demografi gibi departmanlarda çalışmalar yapılıyor.

Sonuç olarak, mahallî idareler reformu kapsamında yapmış olduğumuz bir dizi yasal düzenlemelerin yanı sıra, sıkışık bir takvim içerisinde olgunlaşan bu planlar sonucu uygulamaya başlanması lazım. Hemen uygulanabilmesi için, mutlaka, yerinden yetkilerin artırılarak…

Kentsel dönüşüm kanun tasarısı, şu anda, bakanlık gündeminde, tasarı halindedir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin, özellikle bu konulara ilgi duyarak, süratle çıkarılmasına yardımcı olunması talebinin, hem İstanbul Milletvekili olarak hem komisyon üyesi olarak hem de İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Mimar Kadir Topbaş Beyin arzu ve isteği olduğunu tekrarlamak istiyorum.

Bu bilgi ve belgelerle, böyle güzel çalışmalarla bize ışık tuttuklarından dolayı, başta Büyükşehir Belediye Başkanımız Kadir Topbaş ve ekibine şükranlarımızı arz ediyoruz, başarılarının devamını diliyoruz ve hemen buna paralel bağlantılı olarak, şu anlarda İstanbul ve ulaşım konularındaki ciddî sıkıntıların gündeme getirilerek soru sorulduğu bir hususu ve biz, Ulaştırma Bakanımızın cevaplandırması arzusuyla, 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu uyarınca çıkartılan yönetmeliğin ilamı ve yürürlüğe girmesinden sonra, doğu ve güneydoğuda uygulamalardaki belirsizliklerle ilgili bir hayli tepkiler var.

Sayın Bakanımız, eğer, buradaysalar -değilseler de- Meclisimizin bu konuda bilgilendirilmesi çok önemlidir; çünkü, sizlere de geliyor bu sualler. Bunların da açıklanması son derece önemlidir diyorum.

Bu çalışmalarımıza katkı veren, başta Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerimiz ve diğer muhalefet partisi milletvekillerimiz ve tabiî ki, İktidar Partisi milletvekillerimizin tümüne ve belediye başkanımıza teşekkür ediyor, söz verdiğiniz için ve sabırla beni dinlediğiniz için Yüce Heyetinizi ve Sayın Başkanımızı tekrar saygılarımla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)