Ceza muhakemeleri usuhlü kan.tas.(s.s.698)

ORHAN ERASLAN (Niğde)Sayın Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisinin değerli üyeleri; 2 nci madde üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlarım.

Değerli arkadaşlarım, 2 nci madde, tanımlar maddesidir. Bu yasanın oluşmasında emeği çok geçen bir insan neden tanımlar maddesinde söz aldı, bunun ne önemi vardır diye sorarsanız; bunu açıklamak istiyorum.

2 nci maddede, hükümetin teklif ettiği metinde "gecikmesinde sakınca bulunan hal" deyimi, derhal işlem yapılmadığı takdirde, suçun, delil, iz, eser ve emarelerinin ortadan kaybolması olasılığının ortaya çıkması hali olarak tanımlanıyordu. Bu tanım, merhum Sulhi Dönmezer başkanlığındaki komisyon tarafından hazırlanan tanım, doğrusu, gecikmesinde sakınca bulunan hali de tanımlıyordu, yeterli bir tanımdı. Her ne hikmetse, bu tanım, komisyon görüşmeleri sırasında çıkarıldı.

Değerli arkadaşlarım, ben buna karşı çıktım; çünkü, ileride göreceksiniz ki, bu tasarıda belki 50 maddede, belki 60 maddede gecikmesinde sakınca bulunan hal diye, hâkimin, savcının yetkisini direkt kolluğa veren hükümler vardır. İşte, demokratlık, demokrasi buradadır, ince ayrıntılardadır. İstisna için düzenlenen bir hükmün genel kural haline gelmesi işten bile değildir. Bu maddede böyle bir tanıma ihtiyaç vardır. Bu, adil yargılanmanın da gereğidir; soruşturmanın selametle, hukuk çevrelerince yapılmasının da gereğidir.

Değerli arkadaşlarım, elimde komisyon tutanakları var. Bu konuyu komisyonda dile getirdim, üç defa söz aldım, hatta Sayın Adalet Komisyonu Başkanımın da sabrını taşırmış olacağım; yani, üçüncü sözü de biraz "çok oluyor" anlamına gelen bir tavırla verdi; ısrarcı oldum; gecikmesinde sakınca bulunan hali tanımlayalım... Bu tasarıda gecikmesinde sakınca bulunan hal kavramı -ileride göreceksiniz- 50 maddede var arkadaşlar. Eğer bu tanımı dört köşeli olarak tanımlamazsanız; bunu, kolluk istediği gibi tanımlayacaktır. Gecikmesinde sakınca bulunan hal gördüm, savcı devredışı kaldı; gecikmesinde sakınca bulunan hal gördüm. Hâkim devredışı kaldı; yani, istisna için koyduğunuz bir şeyin genel kural haline gelmesi işten bile değildir.

Değerli arkadaşlarım, bu konuda duyarlılığınızı harekete geçirmek için söz almış bulunuyorum. Değerli arkadaşım Bekir Bozdağ "burada antidemokratik hükümler varsa, o da CHP'liler sayesindedir" dedi. Bu, bu tasarıdaki bütün antidemokratik hükümlerin hepsinden daha ağırdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hal tanımının olmaması hepsinden daha ağır bir haldir; çünkü, bu kavram en az 50 maddede vardır. Ne idüğü belli değil. Kanun metninde içeriğini tanımlamadığınız için, içeriğini herkes kendince yorumlayabilecektir. Nedir bu; delillerin gecikmesi halinde delillerin kararacağı endişesi. Bunu, burada tanımlamalıyız değerli arkadaşlarım; tanımlamazsak, bu, keyfî uygulamalara neden olabilir, adil yargılama konusunda Türkiye sıkıntılar yaşayabilir. Tabiî Sayın Bozdağ'ın, ağzından çıkanı kulağı duymuyor ya da bu işin felsefesini kavrayamadı.

ALİM TUNÇ (Uşak)Sataşma var Sayın Başkan.

ORHAN ERASLAN (Devamla)Sataşmaya cevap veriyorum. İzin verin de cevap vereyim.

Bazı şeyler, çok demokratik zannettiğiniz anda demokratik olmaz. Demokrasi demekle, hak demekle, adalet demekle her zaman hak, adalet olmaz; onu tecelli ettirebilmek, böyle, çok küçük, masum zannettiğiniz kimi kavramları doğru ve yerli yerinde tanımlamakla olur.

Değerli arkadaşlarım, bu duyarlılığınızı tahrik etmek için, bu duyarlılığınızı harekete geçirmek için söylüyorum; gecikmesinde sakınca bulunan hal tanımı hükümet tasarısında vardı ve tanım doğru bir tanımdı, gerekçe de doğru bir gerekçeydi. 50 kadar maddede yer alan, yollama yapılan bir şeyin tanımının olmaması yasada eksikliktir. Keyfî uygulamaya yol açacağını düşünüyorum; bu endişemi belirtiyor ve duyarlılığınızı harekete geçirmek istiyorum.

Hepinize saygılar, sevgiler sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)