Rekabet kanunun kurulşunun 7.yıldönümü nedeniyle

OSMAN COŞKUNOĞLU (Uşak)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Rekabet Kurumu, 13 Aralık 1994 tarihinde yürürlüğe giren 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun uyarınca kuruldu; fakat, Rekabet Kurumunun karar organı olan Rekabet Kurulu, üyelerinin atanmasındaki gecikme nedeniyle ancak 5 Mart 1997 tarihinde çalışmalarına başlayabildi.

4054 sayılı Yasanın temel maddeleri, Anayasamızın 167 nci maddesinin de bir gereğidir. Anayasamızın 167 nci maddesi, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alma, piyasalarda fiilî veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önleme görev ve sorumluluğunu devlete yüklemiştir.

Yasanın amacı üç ana başlık altında toplanabilir:

Birincisi; mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları önlemek.

İkincisi; piyasaya hâkim olan, egemen güç olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yapmak.

Yasanın üçüncü amacı, hâkim durum yaratmaya veya var olan bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü işlemi de önlemektir

Yasanın uygulanmasında kamu girişimleri ya da özel girişimler arasında herhangi bir fark gözetilmemiştir. Yasayı uygulamakla görevli bulunan Rekabet Kurulu, faaliyete geçtiği günden bu yana, çimentodan suni gübreye, gazete ve dergi dağıtımından gıda ürünlerine, LPG'den kömüre, GSM mobil telefon hizmetleri piyasasından kredi kartları piyasasına kadar çok sayıda mal ve hizmet piyasasındaki rekabeti bozucu ya da engelleyici davranışa müdahale etmiş, zaman zaman ağır para cezaları vermiştir. Bunun yakın bir örneği 4 Ekim 2002'de Türk Telekom Anonim Şirketine verilen 1 trilyon 136 milyar lira cezadır.

Rekabet Kurulu henüz çok gençtir, 7 yaşında; birçok eksikiği de vardır; ama, çalışmalarının düzeyi ve çalışanlarının yetkinliği açısından başarılı diyebiliriz. Bunu, OECD tarafından Eylül 2002'de yayımlanan "Hukukî Düzenlemelerde Reform, Türkiye" isimli raporunda da görmek mümkündür. Dolayısıyla, bu denli önemli görevler üstlenmiş bulunan Rekabet Kurumuna ve karar organı olan Rekabet Kuruluna yapılacak atamalarda, kurumun çalışma konusuyla ilgili deneyim, bilgi ve ehliyet unsurlarına önem verilmelidir. Değerli AKP milletvekilleri ve hükümet, yani, Başbakanımızın dediği gibi, aydan, Merih'ten gelmemiş olmak yeterli bir kriter değildir.

Bir önemli nokta -tüm düzenleyici kurullar için gerekli noktadır bu aynı zamanda- siyasî müdahalenin olmamasıdır. Bu kurullar umursanmadan girişimlerde bulunulmuştur geçmişte. Aria için, başta, bundan önceki hükümet döneminde, roming, yani Turkcell ve Telsimin altyapısını kullanma sözü verilmiştir siyasî irade tarafından, ondan sonra da, geçen yıl, şimdiki Başbakanımız tarafından, bu sorunun çözümleneceği sözü verilmiştir. Bunlar, düzenleyici kurulların dışında siyasî iradelerin söz vermeye yetkisinin olmadığı konulardır; daha doğrusu, olmaması gereken vaatlerdir. Bunlardan kaçınıp, bu kurulların görevlerini yapmasına müdahale etmemek gerekir.

Rekabeti korumanın önemi nedir; burada, işin cilvesi, bir sosyal demokrat parti olan Cumhuriyet Halk Partisi olarak bizim bu konuyu anlatmamız, serbest piyasa iddiasıyla şimdiye kadar görev yapmış olan hükümetlere bunu anlatma görevinin bize düşmüş olmasıdır.

Değerli arkadaşlar, serbest piyasa veya serbestlik, özgürlük, başıboşluktan farklıdır; bir; bu anlaşılmalıdır. Kuralsız, isteyenin istediğini yaptığı bir ortam, serbest bir ortam değildir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)