Petrol piyasası kanunu (s.sayı:288)

CHP GRUBU ADINA SEDAT UZUNBAY (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 288 sıra sayısıyla bastırılıp dağıtılan Petrol Piyasası Yasa Tasarısının 20 nci maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; Grubum adına hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, ülke ekonomisinin can damarlarından olan petrol sektörünü yeniden yapılandırmayı hedefleyen bu tasarı bir dizi yeniliği içeriyor. Bu düzenlemelerin, sağlıklı bir biçimde hazırlanacak yönetmeliklerle desteklenmesi gerekiyor.

Bu tasarıyla getirilmek istenilen yenilikleri şöyle özetleyebiliriz:

Tasarı, hileli ürünlerle elde edilen haksız kazançları önlemeye yönelik tedbirleri içeriyor. Lisans sahipleri, faaliyetleri nedeniyle üçüncü kişilere ve çevreye verecekleri zararları karşılamak zorunda olacaklar.

Teslimler, sadece akaryakıt toptan satıcılarına, ileticilere ve bayilere yapılabilecek. Karayollarında, yolcu, yük ve hayvan taşımacılığı yapan araçlara sadece istasyonlardan teslim yapılabilecek.

Yurtdışından hampetrol ve akaryakıt temini için, rafineri, dağıtıcı veya ihrakiye teslim lisansı zorunlu olacak.

Yanıltıcı reklam, ilan ve benzeri faaliyetlere izin verilmeyecek.

Malzeme ve cihaz ithalatçı ve satıcıları ile bunların yetkili servisleri hakkındaki düzenlemelerde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu söz sahibi olacak.

Yönetmeliklere, kurumun yazılı talimatlarına, lisanslarda yazılı kayıtlı hususlara aykırılık soruşturma konusu olacak. Aykırılıkların giderilmesi için 15 gün süre verilecek. Aksi halde, faaliyetin geçici sürede durdurulacağı ihbar edilecek. Aykırılık yine giderilmez ise, 30 ile 180 gün arası geçici kapatma cezası verilecek, ısrar halinde lisans iptal edilecek.

Kaçak veya menşei belli olmayan ürün ikmal edenlerin lisansı iptal edilecek. Teknik düzenlemelere uygun olmayan ürün ikmal edenler zararı tazmin etmekle yükümlü olacak.

Lisans iptaline veya mühürlemeye rağmen faaliyetlerini sürdürenler, Türk Ceza Kanununun 274 üncü maddesi uyarınca bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanacak.

Değerli milletvekilleri, konuşmamın başında da söylediğim gibi, bu yasayla sektörün kurumsallaşmasına olanak sağlanmalıdır. Petrol piyasası, başıboşluktan kurtarılmalı ve sektör ivedîlikle yeniden yapılandırılmalıdır. Ancak, piyasayı, bugün, içten içe kemiren hastalıkların, yeniden yapılandırma sırasında mutlaka önüne geçilmelidir. Tasarıyla ilgili olarak burada dile getirdiğimiz eksiklik, aksaklık ve yetersizliklere kulak verilmesi gerekiyor. Bazı aksaklıklar zaman içinde düzelir deme lüksümüzün olmadığını ifade etmek istiyorum. Basit gibi görünen, zamanında teşhis ve tedavisi yapılmayan hastalıkların zamanla bünyede başka hastalıklara neden olacağı çok açıktır. Burada karşı çıktığımız, değişmesini istediğimiz hususların altında iyiyi ve doğruyu bulma isteğimiz ve çabamız yatıyor. Erken teşhis yapıyoruz, şu nokta ileride hastalığa yol açar diyoruz.

Değerli milletvekilleri, iş işten geçmeden, zamanı boşa harcamadan aksaklık gördüğümüz yerlere şimdiden neşter vurulmasını istiyoruz. Piyasadaki mevcut yapısal boşlukları giderici yasal düzenlemeleri yapma konusunda kaybedilecek zaman yoktur. Tüketici ve piyasada yer alan dağıtıcı firmalar, rafinericiler ve bayiler ile kamu politikalarının ortak bir paydada toplanması zorunluluğu vardır. Çünkü, bu sektör sadece kamuyu ve bu alanda faaliyet gösterenleri değil, bütün vatandaşlarımızı çok yakından ilgilendiriyor. Sanayimizi ve sanayicimizi çok yakından ilgilendiriyor; ülke ekonomisinin gelişmesini yakından ilgilendiriyor.

Değerli milletvekilleri, tasarıdaki önemli aksaklıklar arasında 20 nci maddenin üçüncü fıkrası da bulunmaktadır. Tasarının 20 nci maddesinin birinci paragrafında, lisans sahibi kişiler hakkında, kanuna, yönetmeliklere, kurul talimatlarına veya lisanslarda kayıtlı hususların herhangi birine riayet edilmediği takdirde yapılacaklara veya yaptırımlara ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Akaryakıt istasyonu kapsamında sürdürülen bayilik faaliyetleri de lisans alınması suretiyle gerçekleştirilecek faaliyetler arasındadır. Dolayısıyla, akaryakıt istasyonları da, söz konusu olan bu maddenin birinci paragrafı kapsamına girer. Oysa, tasarının 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası, bu haliyle, akaryakıt istasyonlarını lisanslı faaliyet dışında tutan ve diğer lisans sahibi kişilerden ayıran bir uygulamaya neden olacaktır.

Değerli milletvekilleri, bu şekilde yapılacak bir uygulama, doğru ve adil değildir, haksızdır; daha işin başında sektörde büyük sıkıntılara yol açacaktır. İdarî yaptırımlar başlıklı 20 nci maddenin bu üçüncü fıkrasının tümüyle kaldırılması, akaryakıt istasyonlarının da 20 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini yineliyoruz. Bize göre, maddenin birinci fıkrası, akaryakıt bayilerini de kapsamaktadır. Aynı hususun üçüncü fıkrayla tekrar ve insafsızca düzenlenmesi anlamsızdır ve gereksizdir. Bu husus, yasa tekniği açısından da sakıncalıdır.

Değerli milletvekilleri, sadece petrol sektöründe faaliyet gösterenlerin değil, toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren yasal düzenlemelerin ülke ekonomisinin de gelişmesine önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.

Bu düşüncelerle, yasa tasarısının 20 nci maddesini, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak olumlu bulmadığımızı belirtiyor, hepinizi saygıyla tekrar selamlıyorum. (Alkışlar)