İzmir kentinde yapılacak dünya üniversitelerarası spor oyunları(universıade) kan.tas.(ss :678)

AK PARTİ GRUBU ADINA SERPİL YILDIZ (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir Kentinde Yapılacak Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunları (Üniversiade) Kanunu Tasarısıyla ilgili AK Parti Grubunun görüşlerini sunmak üzere söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlamadan önce, Cumhuriyetimizin Kurucusu, Büyük Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk'ü, aramızdan ayrılışının 66 ncı Yıldönümünde saygıyla, şükranla ve rahmetle anıyorum.

Sayın Bakanımız Fikret Ünlü'ye, uyarılarından ve teşviklerinden ötürü teşekkür ediyorum. Biz, kendilerinin bu konunun fikir babası olduğunu da bilmiyorduk; ayrıca, onun için de teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2005 yılının ağustos ayında yapılacak olan 23 üncü Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunlarının İzmirimizde yapılması için büyük emek harcayan, çaba harcayan merhum Ahmet Piriştina'yı da rahmetle anıyorum; emeklerinin çok büyük olduğunu biliyorum; İzmir'de kendilerine yaraşacak bir Üniversiade spor oyununu gerçekleştireceğimize gönülden inanıyorum.

CHP'li Sayın Bakanımızın birkaç uyarısı var; konuşmama geçmeden önce onları dile getirmek istiyorum. Öncelikle, İcra Kurulu Başkanlığına getirilen çok kıymetli arkadaşımız, Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Aziz Kocaoğlu'nun daveti, referansı ve önerisiyle getirilmiştir. Yapılan bu atama, yapılacak olan oyunların hızlandırılması ve bir an önce harekete geçilmesi için, Sayın Büyükşehir Belediye Başkanımızın da arzusuyla gerçekleşmiştir. Bunu hatırlatmak istedim.

Aynı zamanda, Genel Koordinatörün çok büyük yetkileri yoktur, sadece üst kurul üyesidir ve İcra Kurulu Başkanıdır. İcra Kurulunda hiçbir şekilde, sadece başkan tarafından karar alınmaz, bütün icra kurulu üyeleri her konuda yetkilidir ve oybirliğiyle karar alınır. Bu konuda da, arkadaşlarımızın kalbini ferahlatmak isterim.

Universiade, pek çok farklı kültürden binlerce sporcu genci bir araya getiren, kaynaştıran bir kültür ve spor festivali olması nedeniyle, dünyanın en önemli spor etkinliklerinden birisidir. Her iki yılda bir farklı kentte düzenlenen bu oyunlar, Yaz ve kış oyunları olmak üzere ikiye ayrılır. Yaz oyunlarında, müsabakalar; 10 zorunlu dal ve evsahibi kentin seçeceği en fazla 3 isteğe bağlı spor dalında yapılmaktadır. Zorunlu dallar; atletizm, basketbol, eskrim, futbol, jimnastik, yüzme, atlama, sutopu, tenis ve voleyboldur. Kış Oyunlarında ise 6 zorunlu dal ve evsahibi ülkenin seçeceği 1 veya 2 isteğe bağlı spor dalında müsabakalar gerçekleştirilmektedir.

Fransız Jean Petit Jean'ın dünya öğrenci oyunlarını 1923 yılının mayıs ayında ilk defa düzenlemesi, kısa adı FISU olan Uluslararası Üniversite Sporları Federasyonu kuruluşunun ilk aşaması sayılmaktadır. 1924 yılında kurulan ICS'nin Varşova'da düzenlediği kongreye katılan çok sayıda delegeyle dünya üniversitelerarası spor oyunları hareketi başlamıştır. ICS ve öğrenciler Prag, Paris, Roma, Darmstadt, Turin, Budapeşte ve Monako'da olmak üzere birçok spor etkinliği düzenlemiştir. Toplantılara ara verilmesine neden olan İkinci Dünya Savaşının ardından, dünya üniversitelerarası spor oyunları Fransa'da tekrar toplanmıştır. Geçmişi 1920'lere uzanan International University Sports Federation (Uluslararası Üniversiteler Spor Federasyonu) resmî olarak 1949 yılında Lüksemburg'ta kurulmuş ve ilk etkinliklere Lüksemburg, Dortmund, San Sebastian evsahipliği yapmıştır.

Kırkdört yıldır yapılmakta olan üniversite oyunları, zaman zaman, olimpiyatların da önüne geçerek, dünyanın en geniş katılımlı spor organizasyonu olmayı başarmıştır. Özellikle 1980 yılında yapılan Moskova Olimpiyatlarını, Amerika Birleşik Devletlerinin, 1984 yılında yapılan Los Angeles Olimpiyat Oyunlarını ise Sovyetler Birliğinin protesto etmesi nedeniyle, iki farklı uçta yer alan ülkeler, sporda kozlarını üniversite oyunlarında paylaşmışlardır. Bu tarihlerde düzenlenen oyunlar, dünyanın en geniş katılımlı spor oyunları olarak tarihe geçmiştir.

2005'te İzmir'in evsahipliği yapacağı dev organizasyon öncesi son oyunlar Güney Kore'nin Daegu kentinde yapıldı. Daegu Kentinde yapılan oyunlara 173 ülkeden 8 000 sporcu katıldı. Ülkemizde yapılacak oyunlara 140 ülkeden yaklaşık 7 500 sporcunun katılması bekleniyor. Güney Kore'nin Daegu Kentinde yapılan 22 nci Uluslararası Üniversite Yaz Oyunlarının kapanış töreninde, Universiade 2005'in ev sahibi İzmir adına Büyükşehir Belediye Başkanı Merhum Ahmet Piriştina Oyunlar Bayrağını teslim aldı.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dünya üniversitelerarası spor oyunlarına evsahipliği yapacak olan İzmir İlimiz, uygarlığın beşiği, Ege'nin günümüze kadar yaşayabilmeyi başarmış en önemli simge kentidir. Tarihte İzmir adıyla ilk olarak milattan önce 3000'lerde karşılaşırız. Bu dönemdeki antik adıyla Smyrna, günümüzde Bayraklı olarak bilinen Tepekule'de kurulur. Çeşitli uygarlıklara evsahipliği yapan İzmir, İyonya döneminde kent federasyonu şeklinde örgütlenmiş bir kentler birliğinin en önemli yerleşim merkeziydi. Çevresinde federasyona bağlı İyon kentleri vardı. İzmir, tüm bu antik şehirler içinde günümüze kadar yaşamını sürdüren tek şehir olmayı başarmıştır.

16 ncı Yüzyıldan başlayarak, Osmanlı İmparatorluğu için giderek gelişen bir ticaret merkezi olan İzmir, özellikle 18 inci ve 19 uncu Yüzyıllarda Fransız, İngiliz, İtalyan ve Hollandalı tüccarların da katıldığı çokuluslu bir ticaret merkezi haline gelmiştir.

İzmir'in millî mücadele ve sonrasında gösterdiği ulusal bilinç, bölgede ulusal ticaret bilincinin doğmasına da yol açmıştır; bu enerjik süreç daha sonra 1950'li yıllarda Ege'nin sanayileşmesine dönüşmüştür. Bu sanayileşme süreci, bizi, 1980'li yıllarda ihracata dayalı üretim kazanımlarına, 1990'lı yıllardan sonra da uluslararası ticaret ilişkilerinin ideallerine bağlamıştır.

İktisadî kalkınmanın dinamik unsurlarından olan sanayi sektöründe önemli gelişmeler kaydeden İzmir, yüzyıllar boyunca, Avrupa ve Akdeniz'in en önemli ticaret merkezlerinden biri olma özelliğini sürdürmüştür. Kıyı ve liman kenti olması, kalkınma potansiyeli olan İzmir'i ekonomik bakımdan önplanda tutan faktördür. İzmir, cumhuriyet tarihinden bu yana 4 iktisat kongresine evsahipliği yapmıştır. Universiade 2005 oyunlarını da gerçekleştirecek olan İzmir'in, ülke ekonomisine ayrıca bir katmadeğer yaratacağı tartışmasızdır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; her alandaki yarışın küresel boyuta taşındığı günümüzde var olmanın tek koşulu, yerel, ulusal ve tarihî değerlerimizi koruyarak ve tanıtarak, sahip olduğumuz potansiyeli en iyi şekilde değerlendirmek ve bu yarışa entegre olmaktır. İzmirimiz, bu yarışta, küresel rakiplerinin yanı sıra, yıllardır yatırım alanında yaşadığı sıkıntılardan dolayı, maalesef, ulusal boyutta da mücadele vermektedir.

1971 yılında Altıncı Akdeniz Oyunlarına evsahipliği yapan ve yetmişüç yıldan günümüze kadar enternasyonal fuar tecrübesini yaşamış olan İzmirimiz, uluslararası boyutlu birçok etkinliğe evsahipliği yapmıştır.

Ülkemizin ve İzmirimizin tanıtımı açısından önemli olan etkinliklere hükümetimizin duyarsız kalması düşünülemez. Ülkemizde gerçekleşecek bu organizasyonu, Büyükşehir Belediyesi ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğümüz el ele vererek sonuçlandıracaktır. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğümüz, spor tesisleri için yaklaşık 61 trilyonluk, İl Özel İdaremiz de yaklaşık 6 trilyonluk yatırım yapmayı planlamıştır.

Bu tasarıyla, aynı zamanda, İzmir Universiade Oyunları bütçesinin oluşturulması ve gelirlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Organizasyon bütçesine konsolide bütçeden pay ayrılması, İzmir Büyükşehir Belediyesinin tasdik edilen bütçesinden yüzde 1 payın aktarılması ve sponsor firmaların, yapacakları bağış ve yardımları gider olarak düşebilmeleri, İzmir Universiade Oyunları yatırımlarını teşvik edici bir düzenlemedir.

23 üncü Universiade 2005 İzmir için kente gelecek sporcuların konaklaması amacıyla, Uzundere mekviinde inşa edilen Oyunlar Köyünde yapımı süren konut inşaatlarının yüzde 80'i yıl sonuna kadar bitirilmiş olacaktır; Mayıs 2005'te ise tamamlanması öngörülmektedir.

Dünya Üniversite Oyunları Köyü, 6 farklı tipte 940 adet konut ve sosyal tesis ve ticarî yapılardan oluşmaktadır. Belediye, inşa ettiği konutları, 23 üncü UNIVERSIAD Yaz Oyunlarında sporcuların geçici kullanımına tahsis edecek ve oyunların bitiminden sonra dönüşümlerini yaparak alıcılarına teslim edecektir. Ayrıca, oyunları izlemek üzere gelecek konuklara İzmir merkezindeki otellerde 4 500 yatakla hizmet verilecektir. Çevre ilçelerdeki turistik oteller de oyunlar için rezerve edileceğinden, barınmada sıkıntı olmayacağı hesaplanmaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarımıza ait olan misafirhaneler de o dönem gelen konuklara tahsis edilecektir.

Oyunlar Köyü içinde yer alan ve 2004 yılının mayıs ayında yapımına başlanan kent merkezi inşaatının ise yüzde 30'u tamamlanmıştır. Yaklaşık 7 500 kişinin konaklaması planlanan Oyunlar Köyü, sporcuların günlük ihtiyaçlarını daha rahat karşılayabilmeleri için 5 ayrı bölgeye ayrılmıştır. Bu bölgeler arasında ring seferleri yapılacaktır. Her türlü sağlık hizmetinin verilebileceği sağlık merkezi, 500 otobüslük park yeri ve 24 saat boyunca yemek verilebilecek 1 000'er kişilik 2 adet restoran bulunacaktır. Ayrıca, sporcuların her türlü sosyal gereksinimini karşılayacak tesisler oluşturulacaktır.

Oyunlar Köyüne yapılan ulaşım arterlerinin çevre yoluna bağlanmasıyla şehir trafiği rahatlatılacaktır. Ayrıca, kentiçi yol çalışmalarının yeniden ele alınması, yeni anaarterlerin açılması ve oyunların ağustos ayında olması, trafiği rahatlatan etkenlerden olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Uluslararası Üniversite Sporları Federasyonu (FISU) Başkanı, İzmir'de yapılacak 2005 yaz oyunlarında Türkiye'nin göstereceği başarının 2009 kış oyunları için Erzurum'a ve Türkiye'ye referans olacağını açıkladı. Ülkemizin tanıtımı ve prestiji açısından önem arz eden bu organizasyonda merkezî ve yerel idare el ele vermiştir. Böyle büyük bir spor organizasyonunun ülke turizmine ve ekonomisine katkısı inkâr edilemeyecek boyuttadır. Euro 96 Futbol Şampiyonası, 280 000 yabancı turistin yaklaşık 80 000 000 euro tutarında harcama yapmasına imkân tanımıştır.

İstatistiklere göre, 1992 Olimpiyat Oyunlarına evsahipliği yapan Barselona'ya, takip eden yıllarda gelen turist sayısı yüzde 3 ilâ yüzde 6 seviyesinde yükselmiştir. Üstelik, Barselona'da halen yüzde 80'e ulaşan otel doluluk oranları olimpiyat oyunlarına bağlanmaktadır. Aynı şekilde, bir diğer büyük spor olayı olarak nitelendirebileceğimiz Formula 1, Grand Prix de 11 yarışta 2 000 000'dan fazla seyirci toplamış ve seyirciler gittikleri ülkelerde 500 000 000 dolar civarında harcama yapmışlardır.

Sonuç olarak, turizm ve spor, sağladıkları karşılıklı hizmet yaratma potansiyeli bakımından birbiriyle doğru ilişkili iki alan olma özelliğine sahiptir. Büyük spor olayları her zaman büyük ekonomik kâr anlamına gelmese de, ülke turizmine süregelen yıllarda sağladığı kazanç tartışmasızdır. Ülkemizin böyle güzel bir organizasyonda görsel olarak tanıtımının yapılması için ulusal yayın kuruluşlarımıza da önemli görevler düşmektedir.

Görüşmekte olduğumuz kanun tasarısıyla, 23 üncü Üniversiade Oyunlarının düzenlenmesiyle ilgili esas ve usullerin belirlenmesi, bu amaçla kendisine görev verilen kurum ve kuruluşların teşkili, görevi, yetkileri ve çalışma usullerinin belirlenmesi öngörülmektedir.

Oyunların Uluslararası Üniversite Sporları Federasyonu kurallarına uygun olarak düzenlenmesi ve organizasyonun sağlıklı olarak yürütülebilmesi için, İzmir Üniversiade Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu, Organizasyon Komitesi ve İcra Kurulunun oluşturulması yerelde hızlı karar almayı ve eşgüdümü sağlayacak ve doğabilecek aksaklıkları giderecektir. Oyunların hazırlığı ve düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan iş ve işlemlerin yapılması, yaptırılması, mal ve hizmetlerin satın alınması gibi konuların 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa ve 832 sayılı Sayıştay Kanununa tabi olmaması, iş ve işlemlerin hızlanmasına ve bürokrasinin azalmasına etki edecektir.

Burada bir hatırlatma yapmak istiyorum. Merhum Ahmet Piriştina'nın daha önce hazırlamış olduğu kanun tasarısında bu denetim özel şirketlere verilmişti. Şimdi, biz, yapılan iş ve işlemlerin Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna tabi olduğunu biliyoruz; olumlu bir gelişmedir.

Ayrıca, 23 üncü Üniversiade Oyunlarıyla ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımları, kiralama ve ihale işleri, Katma Değer Vergisi ve Damga Vergisinden müstesna tutulmaktadır.

Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunları Kanunu Tasarısının temel amacı, organizasyona tüzelkişilik kazandırarak belirli bir gelir bütçesi olanağı yaratmaktır. Bu yasa tasarısıyla, Universiade Oyunlarının ülkemize yaraşır bir şekilde yürütülmesi ve başarıyla tamamlanması hedeflenmiştir.

Universiade oyunlarının ülkemizin ve İzmirimizin tanıtımına katkı sağlayacağına yürekten inanıyor; evsahipliğimizle gerçekleşecek 2005 Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunlarının dünya gençliği arasında barış, dostluk ve kardeşliği geliştirecek bir etkinlik olmasını temenni ediyorum.

Ayrıca, bu konuya hassasiyet gösteren hükümetimize, Devlet Bakanımız ve Başbakan Yardımcımız Sayın Mehmet Ali Şahin'e ve Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğümüze de şükranlarımı sunuyorum; Yüce Meclisi, tekrar, saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)