Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

SEYİT TORUN (Ordu)Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli Komisyon üyeleri, çok değerli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakan, bütçede yazdığınız hedefler ile sanayi sektörünün, üreticimizin yaşadığı gerçekler arasında ciddi bir fark var. Bakın, 2022 yılında millî gelirimizin yüzde 21,8'ini oluşturan imalat sanayisinin payı 2025'te yüzde 15,5'e kadar düşmüş durumda. Özellikle tekstil ve hazır giyim sektörleri kan ağlıyor. Bir zamanlar dünyanın önemli tekstil üretim merkezlerinden olan Türkiye'de bugün fabrikalar kapanıyor, Mısır ve Balkan ülkelerine gidiyor. Yüksek faiz, baskılanan kur, artan maliyetler karşısında sanayicimiz ayakta kalmaya çalışıyor. Tekstil ve hazır giyimde son iki yılda yaklaşık 153 bin vatandaşımız işini kaybetmiş.

Sayın Bakana soruyorum: Verdiğiniz teşvikler yeterli mi? Daha önemlisi, verdiğiniz teşvikler verimli mi; üretimi ve istihdamı ne kadar artırdı? Bunların analizini herhâlde yaptırmışsınızdır Sayın Bakan.

Sayın Bakan, bizi dinlerseniz... Ben size anlatıyorum, size aktarıyorum.

Şunu sormak istiyorum: Türkiye'de devlet teşviki aldığı hâlde üretimini Mısır'a veya başka ülkelere taşıyan kaç firma var? Bunlardan kaçının teşvikini geri aldınız veya alabildiniz?

Bir başka mesele de teşviklerin dağılımı. 2027 yıl için yatırım ve AR-GE teşviklerinde 1 trilyon 408 milyar liralık vergi harcaması öngörüyorsunuz. Ama Bakanlığın kendi verilerine göre, 2025 yılında proje bazlı teşvik sistemiyle desteklenen yalnızca 13 proje, yatırım teşvik desteklerinin yüzde 86,69'unu almış. Bu projelerden destek alan ilk 100 firmayı miktarlarıyla birlikte açıklar mısınız? Lütfen "ticari sır" deyip geçiştirmeyin. Biz sizden bilanço istemiyoruz; sadece, hangi şirkete, ne kadar teşvik verilmiş, bunu öğrenmek istiyoruz.

Sayın Bakan, bir de kendi bölgemizden, Ordu'dan bahsetmek istiyorum. Bizim bölgemizin en önemli sorunlarından biri, yeterli sanayi yatırımı olmaması. Gençlerimiz iş bulmak için batıdaki büyük şehirlere göç ediyor. Fındık gibi çok önemli bir ürüne sahibiz ama bu üründen elde edilen katma değeri artıracak yatırımlar yok denecek kadar az durumda.

Sayın Bakan, bakın, Ordu 2. Sanayi Bölgesi'nin ciddi altyapı sorunları var. Yaklaşık 100 milyon lirayı bulan doğal gaz maliyetini organize sanayi bölgesinin üzerine bırakıyorsunuz. Bu, kabul edilir bir yaklaşım değil. Organize sanayi bölgesi içindeki atık su arıtma tesisinin yapılması gerekiyor, kara yolu bağlantısının sağlanması için kavşak yapılması gerekiyor. Bunların hepsi üretimin başlayabilmesi için gerekli yatırımlar. Siz bir organize sanayi bölgesi kurup sonra doğal gazı, yolu, arıtmayı sanayicinin kendi imkânlarıyla çözmesini bekleyemezsiniz. Ordu Ünye Organize Sanayi Bölgesi'nin 80 hektarlık büyütülmesine yönelik kamulaştırma bedelinin enerji nakil hattı yapım işinin de 2027 yatırım programına alınmasını talep ediyoruz. Sayın Bakan, lütfen bu taleplerimizi de not alırsanız seviniriz.

Hatırlarsanız, geçen yıl bu Komisyonda 2026 yılında 33 organize sanayi bölgesinde 42 altyapı projesini bitireceğinizi söylediniz. Şimdi kendi bütçe teklifinizde 2026 yılı gerçekleşme tahmini 13 proje olarak yer alıyor, 2027 için 33 proje hedefliyorsunuz. Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı da 33 yerine 17 OSB'den bahsetti. Yani bu birbiriyle çelişiyor gibi, bu konunun da tekrar bir üzerinde durursanız sevinirim, herhâlde verdiğiniz rakamlar farklı farklı.

Son olarak, Ordu'muza bir gıda ihtisas organize sanayi bölgesi kurulması ihtiyacını da özellikle gündeminize getirmek istiyorum. Ordu, başta fındık, kivi ve bal olmak üzere çok önemli bir tarımsal üretim potansiyeline sahip ama biz yıllardır, bu ürünlerin katma değerini yeterince artıramıyoruz, sanayisini kuramıyoruz. Fındığı biz üretiyoruz, asıl kazancı, onu işleyip dünya pazarına sunanlar elde ediyor. 2023 yılında Ordu'ya fındık ihtisas organize sanayi bölgesi kurulacağı sözü verilmişti, aradan üç yılı aşkın bir süre geçti, maalesef bu sözle ilgili hiçbir gelişme yok. Sayın Bakan, Ordu'yu yalnızca hammadde üreten bir il olmaktan çıkarıp sanayisiyle büyüyen bir şehir hâline getirmek için somut bir planınız var mı? 2027 bütçesinde buna yönelik bir kaynak ayrıldı mı? Bununla ilgili de bizi aydınlatırsanız teşekkür ederim.

Bütçeniz hayırlı olsun.