Ham Tutanak Metni

TÜRKAN ELÇİ (İstanbul)Sayın Bakan, bugün Bakanlığınızın bütçesi üzerinde birkaç dakikada meram anlatmak zaman açısından elbette ki yeterli olmayacaktır. Biz yine de iktidarınızın bizim üzerimizdeki uzun yıllara sari bir özetini yapmaya çalışalım. Sayın Bakan, biz kadın cinayetleri desek, MESEM'de çocuklar ölüyor desek hop oturup hop kalkanlar oluyor; "Susun, ölülerden söz etmeyin, huzurla oturduğunuz sofranın tadını kaçırmayın." diyorlar. Hiçbir hak ihlali yaşanmıyormuş gibi "Aile Türk toplumunun temelidir, aile kutsaldır." gibi tumturaklı cümleler kullanarak önlerindeki yemeğe devam ediyorlar. Aile hepimiz için kutsaldır Sayın Bakan. Aileye değer vermekle övünmek kimsenin tekelinde değildir. "Kutsaldır" demek ailenin, kadının, çocukların hakkının teslim edildiği anlamına gelmiyor. Haklarımızı güvence altına alan hukuktan söz etsek, Anayasa desek, bütçe kaynaklarının toplumsal gelir adaleti ve kamu hizmetleri lehine tahsis edilmelidir desek kendimizi anlatmaya kifayet keser mi ondan da emin değilim. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak görev yapan Betül Sayan Kaya dâhil olduğu hadiseyle sizin şu anda oturduğunuz makama olan güveni yerle bir etti, herkes artık tüm makamlara kuşkuyla bakıyor ne yazık ki. Anayasa madde 41'de "Devlet ailenin huzuru ve refahıyla özellikle ananın ve çocukların korunması için gerekli tedbirleri alır." diyor. Kadınlara yönelik şiddetin her yıl artış gösterdiği verilerle tescillidir. Kadınlara yönelik şiddetle mücadeleye ayrılan tutar Bakanlık bütçesinin binde 4'üdür. 2026 için açıklanan sığınmaevi hedefi 174'tü, 2027 yılı için öngörülen sayı 153'tür. Sayın Bakan, bakanlıkların bütçeleri iktidardaki siyasi iradelerin haritasıdır. Bugün Bakanlığınızın haritasında kadının kapladığı yeri arıyoruz bulamıyoruz. Bakanlığınızın 2027 bütçe yılı teklifinde kadının güçlendirilmesi için ayrılan pay Bakanlık bütçesinin yüzde 1,41'idir. Bu veri bile kadına atfettiğiniz önemi göstermiyor mu? Kadın örgütlerinin verilerine göre 2026'nın yalnızca ilk altı ayında 151'i şüpheli olmak üzere toplam 301 kadın katledildi. Bu tablo yıllardır süren cezasızlığın bir sonucudur. Yıllar içinde ölümü şüpheli kalan yüzlerce kadından biri de kaybolan Gülistan Doku değil miydi? Adalet Bakanınız Akın Gürlek "Faili meçhul cinayetlerin araştırılacağını." büyük reklam afişleriyle ekranlarda duyurdu. Bu dosya bile bürokrasi ile suç örgütleri arasındaki ilişki ağlarını göstermeye yeter artar bile. Rojin Kabaiş'in amcası daha evvelsi gün maskeli kişilerin saldırısına uğradı, onları bulmak bu kadar zor mudur? Bu saldırılar önem atfettiğiniz birine yapılmış olsaydı failleri yirmi dört saat içinde bulacağınızdan hiç şüphemiz yoktur. Anayasa madde 50'de "Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar." der. Gaziantep'te MESEM kapsamında çalıştığı şantiyede hayatını kaybeden 17 yaşındaki Halil İbrahim Yağız çocuk değil miydi? Çalışma şartları bakımından neden korunmadı? Halil'in alın terinin aylık karşılığının 8 bin lira olduğunu da hatırlatmakta fayda var. Ayrıca, 2026 yılında MESEM'de hayatını kaybeden çocuk sayısının en az 37 olduğunu da buradan tekrar kayıtlara not düşelim. Kadın ve çocuk ölümleriyle meşhur bir ülkede hangi aile güvende olabilir? Şiddet önlenmediği veya failler bulunmadığı gibi "Ailem Güvende" mottosuyla muhalif derneklere, haber sitelerine yönelik operasyonlar yapılıyor. Gazeteci Tuğba Tekerek sudan bahanelerle tutuklanarak cezaevine gönderildi. 2 Mayıs 2026 Resmî Gazete'de Aile ve Nüfus On Yılı konulu genelge yayınlandı. Genelgenin 5 numaralı başlığı genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasını hedefliyor. Gençlerin evliliğe teşvik edilmesinin altında birden çok sebep vardır, temel amaç doğurganlığı artırmak ve geleneksel aile yapısını korumaktır. Borçla harçla evliliğe adım atan gençlerin bağımsızlıklarını kazanmadan geri kalan hayatlarında işsizlikle, aile geçindirme derdiyle uğraşmaları sizi hiç mi rahatsız etmiyor? Aslında sizleri rahatsız eden gençlerin bireysel hedeflerine ve özgürlüğe atfettikleri önemdir. Özellikle genç kadınların aile içi beklentilerine dair kalıplara hapsedilmesi istenmektedir, kariyer ve kişisel gelişim talepleri kimi zihniyetleri rahatsız etmektedir. Eleştirilerimiz farklı bir yöne çekilmesin. Aile kurumu bizim için de en az sizin kadar önemlidir. Çok iyi bilinmelidir ki aile bireyleri ancak haklarıyla varlık gösterebilirler ve hak ettikleri değere mazhar olabilirler. Ailenin korunması ancak şiddetten korunma ve bireylerin refahı üzerinden tanımlanabilir. Sizler tarafından sürekli aile mefhumuna vurgu yapılmasının altında yatan sebeplerden biri de aile dayanışma ağının güçlü ilişkilerinden istifade ederek devletin yerine getirmek zorunda olduğu görevleri aileye yüklemektir. Yaşlı, hasta, çocuk bakımı gibi sorunların aile çatısı altında çözüme kavuşturulması istenmektedir. Evliliğin teşvik edilmesi yönünde politikalar üretilmeye çalışılmışsa da istendiği yönde toplumda karşılık bulamamıştır. 2026 için planlanan evlilik hızı 7,6 iken gerçekleşme tahminî ise 6,5'tir. Aile Yılı ilan edilen 2025'te evlenen çift sayısının 570 binden 552 bine düştüğü de görülmektedir. Evlilik kredisi bugüne kadar yaklaşık 102 bin çifte ödenmiştir. Son dokuz ayın hızına göre yılda evlenen her yüz çiftten yaklaşık 13'üne denk gelmektedir. Sayın Bakan, lütuf gibi anlatılan destek borç olarak veriliyor. İstanbul'da ortalama kira 45 bin civarındadır yani yaklaşık asgari ücretin 1,6 katıdır. Bütçe gerekçesi yeni evlenecek gençlere sosyal konut ve kiralık sosyal konut sözü veriyor, bu hususlara ilişkin bir sayı mevcut mudur? Maalesef göremiyoruz. Bir takvim öngörülmüş mü? Hayır, bunu da göremiyoruz. Genelgenin 6 numaralı başlığı çocuk sahibi olmayı özendiren, kolaylaştıran uygulamalar vadediyor. Genç çiftlerin sizden beklediği şeyler bellidir. Reklam kokan söylemlerinizden daha ziyade somut adımlar atmanızdır. Ulaşılabilir, güvenli, asgari ücretle çalışanın da ödeyebileceği bir kreş imkânına sahip olabilmek mesela. İstanbul'da özel kreşin aylık maliyeti sendikaların aktardığına göre 30 bin ila 40 bin arasındadır yani net asgari ücretin üzerindedir. Kimi siyasi saiklerle belediye kreş izinleri yayınlanan yönetmelikle Bakanlık iznine tabi kılındı. Muhalif olarak gördüğünüz belediyelerin vatandaşın kreş ihtiyacını gidermesinin önü kesilmek istendi. ??AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ - Orada bir skandal vardı, bilmiyorum farkında mısınız? Sayfa: 10 Âdeta siyasi hırsınız halkın hizmet almasının önüne geçti. Basına yansıyan bilgiye göre yaklaşık 785 belediye kreşi etkilenecektir bu durumdan. Bakanlığınızın Temmuz 2026 raporuna göre denetiminizde 2.348 kreş mevcuttur. Türkiye'de 0-4 yaş aralığında yaklaşık 4 milyon 850 bin çocuk var vardır yani Bakanlığınızın ücretsiz kontenjanından her 1.361 çocuktan yalnızca 1'i faydalanabilmektedir, muhtemelen faydalananlar da ancak torpil bularak, mevcut siyasi yapıya yakınlığını bildirerek kayıt yaptırabiliyorlardır çünkü vatandaşın hiçbir ilişki ağının içinde olmadan en doğal hakkından istifade edemediği bilinen bir gerçektir. Genelgenin 7 numaralı başlığına dönelim, bakım ve destek modellerine dair... 4 kişilik ailenin açlık sınırı 38 bin lira, 2'nci çocuk için ödenen aylık doğum yardımı 1.500 lira. Bu tutar başından beri yerinde sayıyor, reel değerinin yaklaşık yüzde 36'sını kaybetmiş durumda. Kız öğrenciye ilköğretimde aylık 300 lira eğitim yardımı yapılıyor. Ben bu tutara defalarca baktım "Bir yanlışlık olabilir mi?" diye. Kız çocuğuna aylık verilen tutar 2 gofret parasıdır Sayın Bakan. Amacınız, verilen rakamı söylemeden "Kız öğrencilere eğitim desteği veriyoruz." diyerek reklam yapmak mıdır? Kim bilir, 300 TL'lik ödemeye dahi rica minnetle erişiliyordur. Geçen yıl bu salonda gelir tamamlayıcı aile destek sözü verdiniz aynı zamanda. Pilot uygulama tutarı ve iller daha da bilinmiyor. Önerimiz çok net; doğum yardımı başta olmak üzere, çocuk ve aile yardımlarının memur katsayısına bağlanması yönündedir. Çocuk desteği 2027 bütçesinde tutarlarıyla yer almalıdır. Diğer bir konu da engeller ve bakım veren aileler mevzusudur. Evde bakım yardımına 2027'de 109 milyar lira ayrılıyor, 2027 hedefi ise 515.500'dür. Aile bireyine evde bakan kadınların emekliliği ve sigortası için bütçede tek bir harcama kalemine rastlayamıyoruz. Önerimiz, bakım veren aile üyelerine sigorta primi desteği ve gündüz bakım ile mola hizmeti yönündedir. Son olarak da bakım kuruluşları ve denetimine değinmek istiyorum. Nitekim, genelgenin 11'inci başlığı kurumsal kapasitenin güçlendirilmesini öngörüyor. 2027 bütçesinde bakım merkezlerine ayrılan paranın yüzde 55,9'u özel merkezlere ödeniyor. Bildiğiniz üzere, Batman, Beylikdüzü, Diyarbakır'da yaşanan vakalar kamera görüntülerinin ailelere ulaşmasıyla anlaşılabildi. Geçen sene yapay zekâ destekli kamera sistemini bütün kuruluşlara yaygınlaştıracağınızı, özel kuruluşlara şart koşacağınızı vadetmiştiniz. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)