24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )

ÜMMET KANDOĞAN (Denizli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

İl Özel İdaresi Kanunu, bundan yaklaşık sekiz ay önce Meclis gündemine gelmiş ve sekiz ay önce burada yapılan görüşmelerden sonra kanunlaşarak Cumhurbaşkanlığına gönderilmişti; ancak, sekiz ay öncesine geri dönüp baktığımızda, bir kanunun, hakikaten, Türkiye için son derece önemli olan bir kanunun, tam sekiz ay süreyle hâlâ yürürlüğe girememesini nasıl ve neyle izah edeceğiz?!

Bu kanun tasarısı burada görüşülürken, maddeleri üzerinde ben de konuşmuştum, çok değerli Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri de konuştu. Orada, birçok maddenin Anayasaya aykırı olduğunu, bu haliyle yasalaşmasının, yürürlüğe girmesinin zor olduğunu, hem ben zikrettim hem de Cumhuriyet Halk Partili milletvekilleri, burada, defaatle zikrettiler. Ne gariptir ki, bütün bu konuşmalarımıza rağmen, büyük bir ısrarla ve inatla tasarı buradan geçirilmiş; fakat, Cumhurbaşkanımız tarafından, tam 14 maddesi, bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmiştir.

Biraz önceki konuşmamda da söyledim, dünyanın hiçbir parlamentosunda, sistemi bizimkine benzeyen hiçbir parlamentosunda, parlamentodan geçen bir kanunun 14 maddesinin Anayasaya aykırı olduğu şeklinde bir geri gönderme gerekçesiyle parlamentoya iade edildiğinin ikinci bir örneği yok ve bizim cumhuriyet tarihindeki parlamentolarımızda da yok. Var; Kamu Yönetiminin Yeniden Yapılandırılması ve Temel İlkeleri Kanununda da var. Orada da aynı şeyleri söylemiştik. Belediye Kanununda söyledik. Bugün gelinen noktaya bakın Belediye Kanununda; geri gönderme gerekçesiyle ilgili 14 üncü madde üzerinde ben burada konuştum, komisyon o haliyle getirdi; bu, Anayasaya olduğu gerekçesiyle, Sayın Cumhurbaşkanı tarafından ya Parlamentoya geri gönderilir ya da Anayasa Mahkemesine götürülür şeklinde bir ifadede bulundum; tutanaklarda var. O zaman, buradan, milletvekili arkadaşlarım "nereden biliyorsun" dediler. Yani, bunu bilmeye gerek yok, azıcık bir hukuk nosyonu olan herkes bunu rahatlıkla söyleyebilir.

Bakınız, Belediye Kanununun ne olduğu meçhul. Anayasa Mahkemesi, daha esasa girmeden, şekil yönünden meseleyi halletti, geri gönderiyor ve onunla ilgili de, hem CHP'li milletvekilleri hem de ben, burada defaatle söyledik; yanlış yapıyorsunuz, bu oylama şekli yanlıştır diye ifadede bulunduk; ancak, ne yazık ki dinletemedik ve dinletemediğimiz gibi, 330'la geçmesi için de 6 tane mükerrer oy kullanıldı, 330'u sağlamak için; ama, bugün ne oldu; işte, Belediye Kanununun durumu ortada; kamu yönetiminin temel ilkeleri ve yeniden yapılanmayla ilgili kanun ortada; özel idareyle ilgili kanun ortada... Ne acıdır ki, gene, komisyonumuz 3 maddesini değiştirmiş, 1 maddesinin bir fıkrası değişmiş, diğer maddeler aynen, tekrar Meclis gündemine geldi. Şimdi, ben buradan tekrar söylüyorum: Bu haliyle, bu kanun yeniden Cumhurbaşkanına gönderilecek olursa, akıbeti meçhul, ne olacağı belli olmayan, ne zaman yürürlüğe gireceği belli olmayan bir kanunu, tekrar Cumhurbaşkanına gönderiyoruz...

Bu kanunun, maddeleri düzeltildikten sonra, birçok maddesi düzeltildikten sonra yürürlüğe girmesini ben de canı gönülden istiyorum. Ben de hep söylüyorum; yirmiüç yıl, bu kanunun uygulanmasında çeşitli görevlerde, makamlarda bulundum; il genel meclisine başkanlık yaptım, il daimî encümenine başkanlık yaptım, bu kanunu bilfiil uygulayan birisiyim. Canı gönülden arzu ediyorduk ki, özel idareyle ilgili kanun yeniden hazırlansın, düzenlensin. Türkiye'nin buna ihtiyacı var; gelişen ve değişen yeni şartlar nedeniyle, bu kanunun mutlaka Parlamentodan geçirilip yasalaşması gerektiğini, ben, müteaddit kereler söyledim, gene söylüyorum; ancak, bu şekilde ısrar edilirse, bu şekilde inat edilirse, bu kanunun da, Belediye Kanunu gibi, Kamu Yönetimi Temel Kanununda olduğu gibi, akıbeti meçhul.

İşte, Sayın Cumhurbaşkanı, gerekçeleriyle beraber göndermiş; ama, bir noktadaki itirazı beni çok yaraladı; Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Parlamentoda görev yapan bir milletvekili olarak son derece büyük bir üzüntü içerisindeyim; utandım, o gerekçeyi okuyunca, görünce son derece huzursuz oldum, rahatsız oldum ve biz de burada onu söylemiştik. Geliniz, önce, kamu yönetiminin temel ilkeleriyle ilgili kanunu buradan geçirelim; çünkü, anakanun odur; Belediye Kanunu, Özel İdare Kanunu, Büyükşehir Belediye Kanunu buna dayanak yapılarak hazırlanmış kanun tasarılarıdır demiştim.

Bakınız, şimdi, şu gerekçede bir cümle var; onu okumak istiyorum sizlere...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)