Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda Mardin Büyükşehir Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Denetim Raporu'nda çok sayıda usulsüzlükler tespit edilmiştir.

31 Mart 2024 Yerel Seçimlerinin 9057.4 gibi bariz bir farkla DEM Parti'nin kazandığı Mardin Büyükşehir Belediyesinin seçimlerden önce kayyımlığını yapan ve 4 Kasım'da yeniden atanan Vali Tuncay Akkoyun'un görev ve sorumluluk alanında olan iş ve işlemlere dair en az 8 adet kanuna aykırılık söz konusudur.

Raporda bunlar, e Belediyenin Görev ve Sorumluluk Alanı Dışındaki Yerlerde Harcamada Bulunması e Hukuki El Atmalar Nedeniyle Yersiz Tazminat Ödenmesi

İlan ve Reklam Vergisi Tahakkuk-Tahsilat Oranının Düşük Olması e Protokol Olmaksızın Taşınmaz Tahsis Edilmesi e Reklam Ünitelerinin İşletme Hakkının Kiraya Verilme İhalesinde ve Yapılan

Sözleşmede Çeşitli Hatalar Yapılması e Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması e Haczedilemeyen Gelirlerin Ayrı Banka Hesaplarında İzlenmemesi e Yeni Birim Fiyat Tespitinde Miktarın Belirlenmemesi Dolayısıyla Revize Birim Fiyat

Uygulanamaması başlıkları altında sıralanmıştır.

31 Mart Seçimleri öncesi belediyeye yapılan bağışlarda dikkati çekici artışın olduğu gözlemlenen raporda, bu artışın sebebinin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın, İller Bankası'nın, Dicle Kalkınma Ajansının ve Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı'nın bazı projelere verdiği hibe desteklerinden kaynaklandığı belirlenmiştir. Ayrıca sermeye gelirlerinin artışına da dikkat çekilen raporda, gelir artışının sebebinin

Nusaybin ve Artuklu ilçelerinde kayyım tarafından taşınmaz satışı olduğu tespit edilmiştir.

Raporda "Kırklareli iline bağlı ilçe belediyeleri ile 'Kardeş Kent' statüsünde ve 'Ortak Hizmet Protokolü' kapsamında yol yapım işlerinin Mardin Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir" ifadeleriyle izah edildiği üzere Kayyım yönetiminin görev ve sorumluluk alanı dışındaki yerlerde harcamalarda bulunduğuna da işaret edilmiş, Kırklareli'ne bağlı ilçelerde yapılan yolların Mardin Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılandığı kaydedilmiştir. Bu kanuna aykırı işlem neticesinde Kırklareli Demirköy İlçe Belediyesi'nin "yol yapım işi" için Kayyım yönetiminin 2 milyon 250 bin TL, Kırklareli Kofçaz Belediyesi,

"yol yapım işi" için 1 milyon 750 bin TL ödeme yaptığı rapora yansımıştır.

Yapılan işin hizmet işi değil, "yol yapım işi" olduğu vurgulanan raporda, işlemin kanuna aykırılığı şöyle izah edilmiştir: "Söz konusu iş kültür, sanat ve spor gibi alanların dışında kaldığı için Kanun'un 18"inci Maddesinde bahsedilen kardeş kente yapılabilecek hizmetler kapsamında da değerlendirilmez. (...) Kırklareli iline bağlı ilçe belediyeleri ile 'Kardeş Kent' statüsünde ve 'Ortak Hizmet Protokolü' kapsamında yol yapım işlerinin bir kısmının bedellerinin Mardin Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılanmaması gerekirdi."

Bir diğer mühim tespit ise Kayyım yönetiminin kamulaştırmasız el atmanın bir türü olan hukuki el atma nedeniyle belediyeyi sıklıkla tazminat davalarının muhatabı haline getirmiş olmasıdır. Raporda kanuna aykırı bu duruma "(...) yapılan imar planlarının beş yıllık sürede fiilen hayata geçirilmemesi sonucunda özel mülkiyetteki imar kısıtlılığı nedeniyle zarara uğrayan taşınmaz maliklerinin açtıkları davalarla belediye sıklıkla tazminat ödemek zorunda kalmıştır. Ayrıca kamulaştırma yapılmamasına rağmen mülkiyet hakkının kısıtlılığını kaldıracak şekilde imar planı değişikliği de yapılmamıştır. Bu sebeple belediye yersiz tazminat, faiz, vekalet ücreti, yargılama gideri ödemek zorunda kalmıştır" ifadeleriyle yer verilmiştir.

Belediyeye ait taşınmazların kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisleri sırasında protokol yapılmadığı da belirlenen raporda, taşınmazların Derik İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Valiliğe ve bir takım vakıflara tahsis edildiğine dikkat çekilerek, "(...) tahsisli taşınmazlarda, taşınmazın kullanımına ilişkin şartların bir protokol ile imza altına alınması gerekmektedir" tespitine yer verilmiştir.

Reklam ünitelerinin işletme hakkının kiraya verilme ihalesinde de kanuna aykırılıkların tespit edildiği kaydedilen raporda, söz konusu işlemde mevzuat gereği 3 yıldan sonra yeni fiyat belirlenmesi gerekirken uygulamada 10 yıllık sözleşme yapılarak belediyenin zarara uğratıldığı ifade edilmiştir. Kanuna aykırı reklam ihale işlerine raporda şu şekilde yer verilmektedir: "(...) söz konusu işte 3 yıldan sonra sözleşme bedelini her yıl yeniden belirlememesi nedeniyle bölgenin artan ekonomik değeri, reklam ünitelerinin kiralama bedeline yansıtılamamış ve gelir kaybına uğramıştır. Nitekim ülkemizdeki salgın, deprem ve diğer güncel gelişmeler çerçevesinde son 3 yılda kira bedellerindeki artış oranı ÜFE oranından çok daha fazla gerçekleşmiştir. Bu noktada 10 yıllık kiralamaya esas reklam ünitelerinin kira bedelinin, Kanun ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde her yıl yeniden tespit edilmesi gerekmektedir." Söz konusu işe dair başkaca kanuna aykırı durumların da olduğu tespitine yer verilen raporda; "(...) sözleşmeye iş artışına ilişkin hüküm konulması yapılan işlemin hukuka aykırı olmasına yol açmıştır" tespiti yapılmıştır.

Bu bağlamda;