İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/33810 GEÇ CEVAPLANDI · 39 GÜN

Eğitim politikalarına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98 ve İç

Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 04.09.2025

Gülttefen V İ Van Milletvekili

Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

2025-2026 eğitim-öğretim yılı başlarken, ülkenin yapboza dönüşen birçok alanı gibi eğitim alanında da her yıl neredeyse farklı model ve değişikliklerle öğrenci, öğretmen ve veliler eğitime- öğretim yılına başlamaktadır. Yıldan yıla azalan nitelik sorununu gidermek yerine siyasi ve ideolojik Saiklerle farklı modellerle eğitim sistemi değişme uğramaktadır.

Türkiye genelinde özellikle sosyoekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde yaşayan çocukların eğitime eşit, sürekli ve nitelikli erişimi önemli yapısal sorunlarla karşı karşıyadır. Çok dilli, çok kültürlü toplumsal yapıya sahip bölgelerde bu eşitsizlikler her yıl daha da derinleşmektedir. Milli Eğitim Temel Kanununun 4. maddesinde "Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet ve din ayrımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz" denilse de uygulama farklı olmaktadır. Özellikle öğrenciler; ailelerinin ekonomik durumu, etnik kimliği, anadili, inancı ve yaşadıkları coğrafyanın olanakları nedeniyle eğitimden eşit düzeyde faydalanamamaktadır. Bu durum, kamusal, demokratik ve hak temelli bir eğitim sisteminin temel ilkeleriyle çelişmektedir.

Eğitim hakkının gerçek anlamda sağlanabilmesi için eğitimin kamusal kaynaklarla, ücretsiz, ayrım gözetmeksizin ve eşit koşullarda sunulması gereklidir. Ancak son yıllarda artan istismar vakaları, eğitimde şiddet, güvensizlik, cinsiyetçi uygulamalar, pedagojik niteliği zayıflatan uygulamalar eğitimcilerin, kamuoyunun ve toplumun ciddi tepkisine yol açmaktadır.

Sürekli değişen müfredatlar, karma eğitimin tartışmaya açılması, ÇEDES Projesinin yarattığı sorunlar, cinsiyete dayalı okul açma söylemleri ve Ankara'da bir ortaokulun açıldığı iddiası, pedagojik ilkelere ve toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırıdır. Bu uygulamalar, başta kız çocukları olmak üzere birçok öğrencinin eğitime erişimini doğrudan etkilemektedir.

2025-2026 eğitim öğretim yılına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan genelgede; aile yılı teması, çevre duyarlılığı, dijital bağımlılık, öğretmen sorumlulukları gibi başlıklara yer verilmiş; ancak anadil hakkı, toplumsal barış süreci ve çok kültürlü yapının eğitime yansıması gibi kritik konular tamamen göz ardı edilmiştir. Eğitimde kapsayıcı ve çoğulcu politikaların yokluğu, eşitsizlikleri derinleştirmektedir.

Özellikle kırsal bölgelerde; okul ve öğretmen yetersizliği, taşımalı eğitim sisteminde yaşanan aksamalar, yoksulluktan dolayı eğitim hakkına erişememe ve yaşanan devamsızlık, öğretmen sirkülasyonunun fazlalığı gibi nedenlerle çocukların eğitime erişimi sekteye uğramaktadır.

2024 yılında kamuoyuna sunulan "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", bilimsel ve pedagojik temellerden uzak, cinsiyetçi, asimilasyoncu ve çoğulculuğu dışlayan ideolojik bir içerikle hazırlanmıştır. Türkiye'nin dilsel, kültürel ve inançsal çeşitliliğini yok sayan bu yaklaşım, eşitlik ve kapsayıcılığa dayalı demokratik bir eğitim anlayışına aykırıdır.

Anadil temelli, toplumsal cinsiyet eşitliğini önceleyen, çok kültürlü yapıyı tanıyan ve yerel ihtiyaçlara göre şekillenen bir eğitim politikası, yalnızca belirli bölgeler için değil, tüm Türkiye için hayati bir gerekliliktir. j

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. 2025-2026 eğitim-öğretim yılı itibarıyla zorunlu eğitim çağında olup okula kayıt yaptıramayan veya kayıt yaptırdığı halde eğitime devam etmeyen çocuk sayısı kaçtır? Bu veriler toplumsal cinsiyet, etnik kimlik, inanç ve sosyoekonomik durum temelinde ayrıştırılmış mıdır?

  2. Eğitime erişim önünde bulunan; taşımalı sistemde yaşanan aksamalar, okul ve öğretmen yetersizliği, ulaşım sorunları ve yoksulluk temelli devamsızlık gibi yapısal sorunların giderilmesi için Bakanlığınızca alınan önlemler nelerdir? Her il ve ilçe bazında özellikle alınman önlemler var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?

  3. Eğitimin eşitlikçi ve kamusal niteliği çerçevesinde, anadil temelli eğitimin tanınmasına ve çok dilli pedagojik uygulamaların yaygınlaştırılmasına yönelik Bakanlığınızın herhangi bir çalışması var mıdır?

  4. 2024-2025 yılı içinde ÇEDES Projesi kapsamında kaç okulda din görevlisi görevlendirilmiştir? Bu kişilerin pedagojik yeterliliği nasıl belirlenmektedir? Eğitim ortamlarında görev almaları yasal ve anayasal çerçevede nasıl değerlendirilmektedir?

  5. Milli Eğitim Bakanı'nın kız çocuklarının eğitime katılımı için "gerekirse kız okulları açarız" şeklindeki açıklaması doğrultusunda kız çocukları için ayrı okul açılması planlanan il veya ilçeler var mıdır? Bu yaklaşımın pedagojik, anayasal ve toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında gerekçesi nedir? Ankara'da bu doğrultuda bir ortaokul açıldığı iddiası doğru mu?

  6. 2025-2026 yılı genelgesinde yer verilmeyen anadil, toplumsal barış, toplumsal cinsiyet eşitliği gibi konular Bakanlığınız tarafından neden göz ardı edilmiştir? Bu konulara ilişkin ayrı bir stratejik planınız mevcut mudur?

  7. Rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması, istismar ve şiddetin önlenmesi, kız çocuklarının okula devamının artırılması için 2025-2026 eğitim öğretim yılında yürütülecek özgün ve yerel odaklı çalışmalar nelerdir?

  8. Yeni müfredatta "toplumsal cinsiyet eşitliği" kavramına yer verilmiş midir? Yer verilmemiş ise bunun gerekçesi nedir?

  9. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, özellikle kız çocuklarının özgür, eşit ve eleştirel düşünceye sahip bireyler olarak yetişme sürecine etkileri konusunda yapılmış bilimsel ya da kurumsal bir etki değerlendirme raporu bulunmakta mıdır?

  10. Eğitim-Sen, KESK ve benzeri eğitim sendikalarının yeni müfredata yönelik eleştirileri Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Bu görüşler doğrultusunda herhangi bir revizyon veya geri çekme süreci gündeme gelmiş midir?

  11. Türkiye'nin taraf olduğu CEDA W ve benzeri uluslararası sözleşmeler, toplumsal cinsiyet eşitliğini eğitim politikalarının ayrılmaz bir parçası olarak tanımlarken, yeni müfredatın bu yükümlülükleri karşılamaması, uluslararası hukuk açısından bir ihlal sayılmayacak mıdır? Buna ilişkin hazırlanan herhangi bir rapor var mıdır?

  12. Eğitimin tüm çocuklar için nitelikli, güvenli ve kamusal temelde sağlanmasına yönelik bakanlığınızın uyguladığı politikalar nelerdir?

  13. Eğitim kurumlarında yaşanan istismar, şiddet ve güvenlik ihlallerine ilişkin bakanlığınıza ulaşan resmi başvuru sayısı nedir? Bu olaylara karşı hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması için 2025-2026 eğitim öğretim yılında alınan tedbirler nelerdir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·

b) 08/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1693983 sayılı yazınız. H33X09

c) 15/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1697698 sayılı yazınız. 7133319

ç) 16/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1699431 sayılı yazınız. 3123841

d) 19/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1700705 sayılı yazınız. l

e) 23/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1702648 sayılı yazınız. of 33897

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Muğla Milletvekili Selçuk ÖZDAĞ'ın 7/32868, İzmir Milletvekili Tamer OSMANAĞAOĞLU'nun 7/33176, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/33623, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/33625, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/33719, Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALICI'nın 7/33720, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/33804, Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/33809, Van Milletvekili Gülderen VARLİ'nin 7133810, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA"nın 7/33811, Gaziantep Milletvekili Hasan ÖZTÜRKMEN'in 7/33891 ve Kahramanmaraş Milletvekili Ali ÖZTUNÇ'un 7/33894 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Bilgilerinize arz ederim. suf AKİN T Milli Böltim LAN

KAŞ o TC 254 | ) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN N Mİ Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzyıLı

Di lenı en aaa

?(33810 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayımda yer alan "1.1.a Öğretim yılı ve eğitim seviyesine göre okullaşma oranı" başlıklı tabloda yer almaktadır. Yeni eğitim öğretim yılına ait veriler, Ulusal Veri Yayımlama Takvimi çerçevesinde Bakanlığımızın internet adresinde yayımlanacaktır.

Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nın 1. Amaç"ı; "Temel eğitimde fırsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek" olarak belirlenmiştir. Bu amacın hayata geçirilmesinde "İlkokul ve ortaokulda öğrenme kayıplarını azaltmaya yönelik destekleyici mekanizmalar güçlendirilecektir. " şeklinde ifade edilmiştir. Bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik izlenecek stratejiler içinde özellikle öğrencilerin devamsızlık nedenlerinin analiz edilerek ailelere yönelik bilgilendirme çalışmalarının yapılması planlanmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nın 2. Amaç'ı ise "Çağın ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazandıran, teknolojiyi üreten, tarih bilinci ve bilim aracılığıyla geleceği kurgulayan, nitelikli insan kaynağı yetiştiren, ekonomiye katkı sunan, değerleriyle bireyi hayata hazır kılan, empati ve nezaket kazandıran bir ortaöğretim yapısı ile öğrenciler yetiştirmek." olarak belirlenmiştir. Bu amacın hayata geçirilmesi kapsamında "Öğrencilerin yetkinliklerini ve niteliklerini geliştirmeye yönelik bireysel özellikleri de dikkate alınarak yapılacak çalışmalarla devamsızlık ve sınıf tekrarları azaltılacak ve eğitime katılımları artırılacaktır." hedefi belirlenmiştir. Hedefi gerçekleştirmeye yönelik stratejiler arasında; "Öğrencilerin ortaöğretime katılımlarının artırılmasına, devamsızlık ve SINIf tekrarlarının azaltılmasına ve örgün eğitim içinde kalmalarına yönelik çalışmaların yapılması", "Ortaöğretimde öğrencilerin akademik, bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal, sportif faaliyetler ile sosyal sorumluluk programı kapsamındaki çalışmalara katılımlarının sağlanması" hususları yer almaktadır.

Bakanlığımızca hazırlanan, 2025 yılında başlayan ve üç yıl sürmesi planlanan "Temel Eğitimde Devamsızlığın Azaltılması Projesi" kapsamında: e Mevzuat ve alan yazını kapsamında devamsızlık tanımının analizi ve politika önerilerinin değerlendirilmesi, e-Okul üzerinde devamsızlık sayı/oranlarının il/ilçe/okul bazında analizi,

İllere özgü sorun ve ihtiyaçların belirlenmesi,

Sorunlara özgü faaliyet alanlarının belirlenmesi,

İşbirliğine ihtiyaç duyulacak kurum/kuruluşların belirlenmesi,

81 ile özgü yerel katılımcıların desteğiyle eylem planlarının hazırlanması,

Geliştirilen eylem planlarının izlenmesine yönelik internet tabanlı izleme modülünün geliştirilmesi, e Geliştirilen eylem planları doğrultusunda bir model önerisi hazırlanması, e Öğretmen, okul idarecileri, aile ve diğer paydaşlara yönelik eğitim içerikleri hazırlanması, e Öğretmen, okul idarecileri, aile ve okulun diğer paydaşlarına yönelik elektronik içeriklerin hazırlanması, bi Ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN İSİ lie N YÜZYILI e * y Strateji Geliştirme Başkanlığı Do

EKE

" Geliştirilen öğretmemaile elektronik içeriklerinin bakanlığımız platformlarında

(EBA/ÖBA/HEMBA) yayınlanması planlanmaktadır.

27 Nisan 2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Eğitim hizmetleri" başlıklı 3'üncü maddesinde eğitim hizmetlerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca 06.08.2024 tarihinde yayımlanan "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitime erişimlerine yönelik tüm iş ve işlemler tanımlanmıştır. Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından 19-21 Ağustos 2024 tarihlerinde ilgili Genelgede belirtilen "İl Eylem Planları"nın hazırlanmasına yönelik "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimi Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı" düzenlenmiştir. Ayrıca 2024/52 sayılı Genelge kapsamında Bakanlık taşra teşkilatı tarafından mevsimlik tarım işçisi çocuklarına yönelik daimi ikametgâhlarına döndüklerinde il/ilçe/okul temelli tespitler ve planlamalar yapıldıktan sonra telafi/yetiştirme eğitimleri yapılacaktır.

Yatılı Bölge Ortaokulları Gelişim Projesi ile Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı olarak eğitim öğretim hizmeti veren yatılı bölge ortaokullarının fiziki, sosyal-kültürel ve akademik yönden iyileştirilmesi ve bu okulların çağın gerektirdiği koşullara göre yeniden tasarlanması amacıyla Temel Eğitim Genel Müdürlüğünce yürütülen çalışmalar kapsamında yatılı öğrencilerin yüksek yararı gözetilerek pansiyonların fiziki koşullarının iyileştirilmesine öncelik verilmektedir.

ÇEDES Projesi, Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi doğrultusunda, okullarımızda oluşturulan değerler kulübüne üye öğrencilerin veli izin belgesiyle gönüllü olarak katılımları ile yürütülmektedir. Okul dışında yapılan etkinlikler, okullardaki değerler kulübü öğretmenlerinin koordinesinde Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı görevlileri ile yürütülmektedir. Proje kapsamında başka bir kurum çalışanının okullarda görevlendirilmesi söz konusu olmayıp projeye tümüyle öğretmenlerimiz liderlik etmektedir.

Değerler eğitiminin çerçevesi; adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik olup ÇEDES Projesi, öğretim programında yer alan kök değerler ile evrensel ve toplumsal değerleri kapsamaktadır.

Okul dışında yapılan etkinliklerde Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı görevlileri, okulun değerler kulübü öğretmeni ile koordineli bir şekilde etkinlik planı yapmakta, plan yapılırken yayımlanan kılavuzun dışına çıkılmamaktadır.

Öğrencilerin erken yaşta ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bir meslek alanına yönelmelerini sağlamak ve meslek edinimini desteklemek amacıyla 26/07/2014 tarihli ve 29072 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nde 17/1/2025 tarihli ve 32785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik ile meslek ortaokullarının açılmasına imkân sağlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 11'inci maddesinin yedinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan "Farklı program uygulayan ortaokullara kayıt ile varsa alan seçimine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. " hükmü uyarınca hazırlanan "Milli Eğitim Bakanlığı Meslek Ortaokullarına Kayıt, Kabul, Nakil, Geçiş ve Beceri Alanı Seçimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge" 14.08.2025 tarihinde yürürlüğe girmiş ve Bakanlığımız birimlerine dağıtımlı yazı ile 18.08.2025 tarihinde duyurusu yapılmıştır.

Söz konusu Yönerge ile meslek ortaokullarında, bünyesinde açıldığı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumunda bulunan alanlarda eğitim yapılacağı hükme bağlanmış ve meslek ortaokulunu tamamlayan öğrencilerin ortaöğretim kademesinde aynı okulda, eğitim aldıkları beceri alanının devamı olan alanlarda eğitimlerine devam etmelerinin teşvik edilmesi ve bu doğrultuda yönlendirilmeleri planlanmaktadır. Buna dayalı olarak meslek ortaokullarına, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı iye YÜZYILI bünyesinde açıldığı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumunun öğretim türü (kız/karma) esas alınarak öğrenci alınması hususu ilgili yönergenin 5'inci maddesiyle düzenlenmiştir.

Bu itibarla, hâlihazırda Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 15'inci maddesine ve gerekçesinde gösterilen koşullara uygun olarak yalnızca kız öğrencilerin öğrenim gördüğü mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının bünyesinde açılmış olan ortaokullara sadece kız öğrencilerin kayıtlarının alınmasına yönelik uygulamanın, ülkemizin tarafi olduğu uluslararası sözleşmeler ve yürürlükte bulunan yasal düzenlemelere aykırılık oluşturmadığı, kız çocuklarının eğitim hakkının kısıtlanmasına neden olmanın aksine kız çocuklarının eğitime erişmelerine olumlu katkı sağladığı, meslek ortaokullarının açılmasında ortaya konulan amaç ve hedeflerle uyumlu olarak öğrenciler ile velilerin beklenti ve tercihlerine karşılık verdiği değerlendirilmektedir.

Yürürlükte olan İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi'nde yer alan ve öğrencilerin ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati, İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde ise 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde 1; 8. sınıf düzeyinde ise 1 veya 2 ders saati olarak seçebildikleri yaşayan diller ve lehçeler dersi kapsamında; Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca); 5. Sınıf Öğretim Programı 2012/154, 6. Sınıf Öğretim Programı 2014/5, 7. Sınıf Öğretim Programı 2014/22, 8. Sınıf Öğretim Programı 2015/100 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararları doğrultusunda uygulanmaktadır.

Söz konusu derslere ilişkin ortaokul düzeyinde farklı kademelerde okutulacak ders araçlarına ilişkin liste 2025 yılı Ocak ayında 2806 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanmıştır. Listede Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 7, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 8, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 7 ve Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 8 başlıklı eğitim araçları yer almaktadır.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarımızdaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında yapılan çalışmalar; eğitim kurumunun tür, kademe, özellikleri ile öğrencilerin ihtiyaçları, gelişim dönemi özellikleri ve risk altındaki öğrenciler dikkate alınarak ortak bir anlayış ve iş birliği içerisinde yapılmaktadır. Bununla birlikte deprem vb. nedenlerle ortaya çıkan dezavantajlı durumlara karşı Bakanlığımızca gerekli tedbirler alınmakta, dezavantajlı bölgelerde eğitim gören öğrencilerimize öncelik verilmektedir.

Eğitim sistemimizin temel amacı, tüm bireylerin yaşamı boyunca kapsayıcı ve nitelikli bir eğitime erişimini sağlamak; düşünme, algılama, problem çözme yeteneği gelişmiş, özgüven ve sorumluluk duygusuna, girişimcilik ve yenilikçilik özelliklerine sahip, demokratik değerleri ve milli kültürü özümsemiş, paylaşıma ve iletişime açık, sanat ve estetik duyguları güçlü, teknoloji kullanımına yatkın, çağın gerektirdiği bilgi farkındalığı yüksek, üretken ve mutlu bireyler yetiştirmektir. Öğretim programları toplumsal ihtiyaç ve bilimsel gelişmeler ışığında sadece belli bir aralıkta değil sürekli olarak güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Bu durum program geliştirme süreçlerinin doğal seyridir. Program geliştirme çalışmaları süreçte edinilen tecrübe, uygulama dönütleri, yeni gelişmeler, ihtiyaç analizleri kapsamında birikimli bir biçimde ilerlemekte olup bir önceki çalışmalar üzerine inşa edilmektedir. Bunun yanı sıra tüm öğretim programlarımız 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda belirtilen Türk Milli Eğitiminin temel ilkelerine uygun bir biçimde geliştirilmektedir.

Kadın ve erkeklerin toplumdaki hak ve fırsatlardan eşit şekilde yararlanmaları; eğitim, sağlık ve istihdam gibi temel alanlarda eşit fırsatlara sahip olmaları ve ayrımcılığa uğramamaları öğretim programları ve ders kitaplarında öncelikle esas alınmaktadır. Bunun yanı sıra toplumda üstlendikleri roller ve karşılaştıkları durumlar ise sorumluluk ve firsat eşitliği ilkeleri doğrultusunda ele alınmaktadır. Bu bağlamda uygulanmakta olan haftalık ders çizelgelerinde soru önergesinde ifade edilen başlıkta bir ders bulunmamaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen öğretim programlarında "toplumsal cinsiyet — EE ON T , C ,

İk , PN, <

/ pa li) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI O) sözi çile N Strateji Geliştirme Başkanlığı ho O0 özen eşitliği* kavramından hareketle belirlenmiş bir içerik yer almamakla birlikte disiplinler özelinde hazırlanan öğretim programlarının çerçevesini oluşturan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni?nde; ötekileştirici veya ayrıştırıcı bir tutumu önleyen; hak ve özgürlükleri, eşitliği, etik davranmayı, hakkaniyeti, ön yargısızlığı, ölçülülüğü ve liyakati kapsayan "adalet" değeri ele alınmaktadır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli "Erdem-Eylem-Değer Çerçevesi DI. Adalet" değeri başlığı altında "Hak ve özgürlüklerini bilmek ve korumak, Hakkaniyetli davranmak, Ölçülü ve dengeli olmak, Liyakate önem vermek" eylemleri vurgulanırken eylemler; "Hak ve özgürlüklerinden yararlanırken diğer insanların haklarını da savunur.", "Toplumsal hayatta kadın ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğunu bilir.", "Bireysel farklılıkların haklardan yararlanmaya engel olmaması gerektiğini bilir.", "Adalet ve eşitlik kavramlarını ayırt eder." ve "Yeterliğe göre yapılan tercihlerin adil olduğunu fark eder." şeklinde ifadesini bulan doğru yolu izleme, denge, dürüstlük ve tarafsızlık anlamlarını içeren adalet kavramı, hak ve eşitlik temelli bir anlayış ile ele alınmıştır. Öte yandan Talim ve Terbiye Kurulu Kararları doğrultusunda Bakanlığımızca onaylanan öğretim programları dışında gerek soru önergesine konu gerekse de başka herhangi bir konunun ders içeriği olarak belirlenmesi ve/veya işlenmesi yasal olarak mümkün değildir.

Bununla birlikte kadına şiddet konusu Hayat Bilgisi, Türkçe, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Peygamberimizin Hayatı Dersi, Türk Dili ve Edebiyatı ve İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi ders kitapları başta olmak üzere farklı sınıf ve seviyede yer alan ders kitaplarında ailede sevgi, saygı ve adalet temaları üzerinden doğrudan ele alınmaktadır. Ayrıca şiddetin bireyler ve toplumlar üzerindeki psikolojik etkilerini öğrencilerin empati ve eleştirel düşünme becerileri üzerinden kazandırmaya yardımcı olacak yazılı ve görsel içerikler yer almaktadır.

Özellikle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan eğitim öğretim programlarına yönelik olarak Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca yayımlanan "Ders Kitapları ve Eğitim Araçları ile Bunlara Ait Elektronik İçeriklerin İncelenmesinde Değerlendirmeye Esas Olacak Kriterler ve Açıklamaları"nın "1.3. Eşitlik ve Kapsayılıcılık" başlığı altında ders kitaplarının ve eğitim araçlarının eşitlikçi ve kapsayıcı şekilde tasarlanmasına yönelik ilkeler belirlenmiştir.

Ders kitapları hazırlanırken kadın erkek eşitliği ile ilişkili şu hususlara azami dikkat edilmektedir:

" İçerik, Anayasa'da ve Milli Eğitim Temel Kanunu'nda açıkça hükme bağlanmış eşitlik ilkesi gözetilerek temel insan hak ve özgürlüklerini destekleyen ve her türlü ayrımcılığı reddeden bir yaklaşımla hazırlanmaktadır. e" Konuların işlenişinde veya örneklerde, insanların betimlenmesi ve olayların sunulmasında, toplumsal eşitlik ilkesi gözetilmektedir. e İçeriğindüzenlenmesinde bütün insanların eşit ve özgür olduğu ilkesi esas alınmaktadır.

" İçerikte eşitlik, din ve vicdan hürriyeti, düşünce ve ifade özgürlüğü, adalet, toplumsal barış ve insan hakları gözetilmektedir. e İçerikte ırk, renk, dil, din, siyasi tercih, etnik köken, mülkiyet veya başka herhangi bir ayrım gözetilmeksizin evrensel insan haklarının herkes için geçerli olduğu ilkesi esas alınmaktadır. e İçerik; öğrenciler için muzır tesirde bulunacak korku, şiddet, hakaret, aşağılama; cinsel içerikli öge vb. herhangi bir mesaj veya ima yer almayacak şekilde kontrol edilmektedir. e o Verilen örneklerde ve kullanılan karakterlerde kadın ve erkek dağılımı açısından makul bir denge gözetilmektedir. e Kadın erkek temsilinde isnat, ön yargı, kalıp yargı vb. ifadeler bulunmayacak şekilde kontroller yapılmaktadır.

£ EN N T.C. e Ür) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN ME vi N Strateji Geliştirme Başkanlığı DA Yüzyıl e Konuların işlenişinde veya örneklerde, insanların betimlenmesi ve olayların sunulmasında, toplumsal eşitlik ilkesi gözetilmektedir.

" İçerikteki unsurlarda milli ve manevi değerler, toplumsal hassasiyetler göz önünde bulundurulmaktadır. e Toplumun bir kesiminin siyasi görüşünü veya düşünce biçimini küçük düşüren yahut bunlara karşı ön yargı oluşturabilecek anlatımlara yer verilmemektedir.

" İçerik; bireysel, sosyal, mesleki kimlikleri ve kişilikleri küçülten; toplumsal barış ve anlayışı bozan veya bunlara zarar veren herhangi bir ifade veya ima bulunmayacak şekilde kontrol edilmektedir.

• İçerik oluşturulurken toplumun tüm katmanlarına hitap edilerek toplumsal temsiliyet dikkate alınmaktadır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki yeni müfredat taslağı, 26 Nisan-10 Mayıs 2024 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır. Kamuoyuna, görüş ve değerlendirmelerini Bakanlığımıza iletebilmeleri adına yaklaşık iki haftalık süre tanınmıştır. Müfredat taslağına askı süresince 67 bin 284 görüş iletilmiş, gelen tüm görüşler ilgili birimlerce incelenmiş ve değerlendirme süreci titizlikle yürütülerek uygun görülenler programlara yansıtılmıştır.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumları denetleme yetkisi; 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Teftiş Kurulu Başkanlığı" başlıklı 320'nci maddesinin (ç) fıkrasında yer alan "Bakanlık teşkilatı ve personeli ile Bakanlığın denetimi altındaki her türlü kuruluşun faaliyet ve işlemlerine ilişkin olarak, usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla, Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde denetim, inceleme ve soruşturma iş ve işlemlerini yapmak" hükmü ile Teftiş Kurulu Başkanlığına; "Taşra Teşkilatı" başlıklı 327'nci maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "İ/ milli eğitim müdürlüklerinde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcısı istihdam edilebilir. " hükmü ile de il milli eğitim müdürlüklerine verilmiş olup hazırlanan çalışma programları doğrultusunda denetimler yürütülmektedir.

Denetimler esnasında ya da ihbar ve şikâyetlere bağlı olarak mevzuata aykırı eylemde bulunduğu iddia/tespit edilen personel hakkında, bakanlık/valilik makamından alınan Olur'a istinaden müfettişler marifetiyle inceleme-soruşturma başlatılmakta, iddiaların doğrulanması halinde sorumluluğu bulunanlar hakkında durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuat maddelerinde belirlenen yaptırımlar teklif edilmektedir.

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir