Kültürel ürünlerde kullanılan sembollerin denetimine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti), 8 Ekim 2025 tarihinde 7/35170 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 13 Kasım 2025).
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak). “Kültürel ürünlerde kullanılan sembollerin denetimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35170, 8 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35170-kulturel-urunlerde-kullanilan-sembollerin-denetimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/875ba8e7-1e42-4aa0-be07-0199c960c68f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)| Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. (07.10.2025)
Mehmet Zeki İRMEZ Şırnak Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'de hak talepleri, özellikle 1990'lı yıllarda "çıplak şiddetle" bastırılmış; JİTEM adlı yapılanma öncülüğünde binlerle ifade edilebilecek kaçırma, işkence ve cinayet fiilleri gerçekleştirilmiştir. Bu suç fiillerine dair, devlet erkanınca uzun süre boyunca sürdürülen | "sessiz onayın" ardından açılan kimi davalar ise SONUÇSUZ bırakılmış ve "faili meçhul" olarak
• rafa kaldırılmıştır.
"Beyaz Toros" simgesi ise bu dönemle özdeşleşmiş olup kayıp yakınlarının acılarını | derinleştiren ve insan onuruna karşı işlenmiş suçların sembolü haline gelmiştir. Bu imgenin neyi temsil ettiği, Türkiye toplumu tarafından açıkça bilinmektedir.
Bugünlerde ise "Beyaz Toros", "Kurt" ve "17 bin kişi bir beyaz Toros'a nasıl sığar" ifadeleriyle baskılı tişörtlerin online alışveriş sitelerinde satışa sunulduğu görülmektedir. Örnek siteler şunlardır:
" https//www.trendyol.com/
" hitps//www.egebazaar.com/toros-uniseks-tisort-pmu4459
" o https:/bahriyeli.net/oversize-jitem-ve-beyaz-toros-eWC3W4B64C4YW9FYMC3YWBCStasarC4*45BimlC494B 1 -unisex-t-shirt-12223
Ygla0
Kalıcı barışa yönelik adımların atıldığı, demokratikleşme taleplerinin yükseldiği ve yapısal zihniyet dönüşümüne dair umutların yeşerdiği bir dönemde, Türkiye'nin "karanlık" geçmişinin bir yüzleşme aracı olarak değil, "yeniden hatırlatma ve korkutma" aracı olarak kullanılması kabul edilemezdir.
Bu simgelerle baskılı tişörtlerin satışa sunulması ve dolaşıma sokulması açık şekilde "barış sürecine" bir provokasyon girişimidir. Bu provokasyona aracılık edenler, en az fiili gerçekleştirenler kadar sorumludur. Bu tarihsel kırılma anında Bakanlık başta olmak üzere ilgili tüm kurumların üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi aciliyet arz etmektedir.
Bu bağlamda:
2)
3)
4)
5)
SORULAR
Bakanlığınızın denetim yetkisi kapsamındaki çevrim içi alışveriş sitelerinde, "Beyaz Toros", "JİTEM" veya benzeri ifadelerle baskılı ürünlerin satışına izin verilmesi hakkında herhangi bir inceleme veya denetim yapılmış mıdır?
Söz konusu ürünlerin satıldığı platformlara yönelik olarak Reklam Kurulu veya Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından herhangi bir idari işlem başlatılmış mıdır?
Bakanlığınız, nefret söylemini veya şiddeti çağrıştıran sembollerle üretilmiş ürünlerin ticari dolaşıma girmemesi için e-ticaret sitelerine yönelik özel bir denetim mekanizması geliştirmeyi planlamakta mıdır?
Bakanlığınız, online satış platformlarında bu tür provokatif ve toplumsal hassasiyeti zedeleyen ürünlerin satışının önlenmesine yönelik hangi önlemleri almayı planlamaktadır?
Online ticaret alanında nefret veya şiddet sembollerinin satışına ilişkin mevzuat boşluğunun giderilmesi amacıyla, Bakanlığınız yeni bir yasal düzenleme hazırlığı yürütmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 22.10.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1720796 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Şırnak Milletvekili Sayın Mehmet Zeki İRMEZ tarafından verilen 7/35 170 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Faks No: (0312) 449 13 41 AYŞEGÜL ÖZLÜK GEN
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr
, yık. a pir
TİCARET BAKANLIĞI
Şırnak Milletvekili Sayın Mehmet Zeki İRMEZ'e Ait 7/35170 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar (ETAHS) hizmet sağlayıcı tarafından sunulan içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı hususlardan sorumlu değildir. Ancak; Kanunda, aracı hizmet sağlayıcının hukuka aykırı içerikten haberdar olması hâlinde, söz konusu içeriği gecikmeksizin yayımdan kaldırmak ve durumu ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmekle yükümlü olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu çerçevede, Bakanlığımıza ulaşan ihbar veya şikâyetler üzerine ilgili platformlarla iletişime geçilmiş olup, hukuka aykırı içeriklerin yayından kaldırılması sağlanmıştır. Bakanlığımız, elektronik ticarette hukuka aykırı, nefret söylemi veya şiddet çağrıştıran ürünlerin satışına aracılık edilmemesi yönünde yürürlükteki mevzuat çerçevesinde gerekli denetim, bildirim ve farkındalık çalışmalarını sürdürmekte; elektronik ticaret ekosisteminde etik, güvenli ve insan onuruna saygılı bir ticari ortamın sağlanmasına yönelik faaliyetlerine devam etmektedir.
Bilindiği üzere, tüketicilere yönelik ticari reklamlar, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un Ticari Reklam başlıklı 61'inci maddesi ile uygulama yönetmeliği olan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmekte olup, konuya ilişkin denetim anılan Kanun'un 63'üncü maddesi uyarınca Bakanlığımız bünyesinde oluşturulan Reklam Kurulu tarafından yürütülmektedir.
Bu çerçevede, öncelikle yayına konu hususun reklam olup olmadığı değerlendirilmelidir. Kanun'un 61'inci maddesinin birinci fıkrasında reklam ".. .ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak; bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyurular" olarak tanımlanmaktadır.
Reklam Kuruluna Ocak 2025 tarihinden bugüne kadar 24.000 üzerinde başvuru yapılmış olup, Kurul tarafından 22.255 adet dosya karara bağlanmıştır. Bununla birlikte, tüketicilerimizden gelen şikayetler temel alınarak incelemelerini yürüten Reklam Kuruluna bugüne kadar soru önergelerine konu tanıtımlarla ilgili herhangi bir başvuru yapılmamıştır.
Diğer taraftan, 6502 sayılı Kanun'un 61'inci maddesinin üçüncü fıkrasında "Tüketiciyi aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve engellileri istismar edici ticari reklam yapılamaz.", Yönetmeliğin Temel ilkeler başlıklı 5'inci maddesinde "Reklamlar, ...c) Kamu düzenini bozan, şiddet hareketleri ile yasadışı veya kınanacak davranışlara yol açan, göz yuman, bu davranışları özendiren veya destekleyen unsurlar içeremez., şeklinde hükümler yer almaktadır. Bu bağlamda, ticari reklam tanımı içerisinde kalmak şartıyla şiddeti özendiren veya destekleyen unsurlara ilişkin olarak Reklam Kuruluna gerekli başvuruların yapılması durumunda inceleme yürütülmesi mümkündür.