İthalatta ürün güvenliği denetim süreçlerine ilişkin

İlgi (o : 10.05.2024 tarihli ve 43452547-120.07-E.1422624 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Düzce Milletvekili Sayın Talih ÖZCAN tarafından verilen 7/11535 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

ÜaBelk

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) Adres: Üniversiteler Mah. Dumlıpınar Cad. No.151 Çankaya/ANKARA Bilgi İçin:Soru Önergeleri Birimi m N

Faks No: (0312) 449 1341

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

TİCARET BAKANLIĞI

Düzce Milletvekili Sayın Talih ÖZCAN'a Ait 7/11535 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir.

1. 3) Bilindiği üzere, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun 4'üncü maddesi "Ürünlerin, teknik düzenlemesine uygun olması zorunludur" hükmünü ve 5'inci maddesi "Ürünün güvenli olması zorunludur" hükmünü amirdir. Bu çerçevede, ülkemiz piyasasına arz edilecek her ürünün güvenli ve ilgili mevzuatına uygun olması gerekmektedir.

Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı'nın 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında "ürünlere ilişkin teknik mevzuatı dış ticarete uyarlamaya, diğer yetkili kuruluşlarla iş birliği halinde dış ticarette uygulamaya ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye", mezkur fıkranın (b) bendi kapsamında "dış ticarete konu ürünlerin teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olup olmadığına ilişkin denetim yapmaya ve yaptırmaya" Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

Bu kapsamda, her sene güncellenerek yayımlanan ürün güvenliği ve denetimi tebliğleri çerçevesinde ithal edilmek istenen ürünlere yönelik ürün güvenliği denetimleri Bakanlığımızca icra edilmektedir. Söz konusu denetimler kapsamında ithal edilmek istenen ürünlerin ülkemizdeki mer?i mevzuat hükümlerine uygunluğu denetlenmektedir.

İthalatta ürün güvenliği denetimleri; vatandaşlarımızın ve sanayicilerimizin güvenli ve mevzuata uygun ürün kullanabilmesini sağlamak, haksız rekabeti önlemek, güvenli ve mevzuata uygun ürün üreten ve ithal eden firmalarımızı korumak, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin korunmasını sağlamak amaçlarıyla icra edilmektedir. Bahse konu denetimler, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden tamamen elektronik ortamda yapılan başvurular aracılığıyla yürütülmektedir. TAREKS, söz konusu denetimlerin dış ticaretimizin seyrinde aksaklıklara neden olmamasını teminen Bakanlığımızca kurulan ve ithalatçılarımızın 7/24 işlem yapabilmesine imkân sağlayan çağdaş, hızlı ve risk esaslı çalışabilen bir denetim platformudur. TAREKS üzerinden yapılan başvurular risk değerlendirmesine tabi olarak denetime yönlendirilebilmektedir.

Bahse konu denetimler kapsamında, birçok kez sahte belge sunulması ve sunulan belgeler ile ürünler arasında sıklıkla illiyet bağının kurulamaması nedeniyle TAREKS tarafından denetime yönlendirilen tüm ürünlerin fiziki olarak kontrol edilmesine ağırlık verilmiştir.

Bununla birlikte, denetim sürelerini uzatan etkenlere yönelik yapılan incelemeler neticesinde; firmalardan talep edilen belgelerin zamanında sunulamaması, yanlış belge sunulması, numune alımı sürecinde zamanlamaya uyulmaması gibi sorunlar öne çıkmaktadır. Firmalarımızın ve ilgili gümrük müşavirlerimizin bu konularda hassasiyet göstermeleri beklenmektedir.

Ayrıca denetim işlemlerinin en kısa sürede tamamlanmasına yönelik Bakanlığımızca yapılan çalışmalardan öne çıkanlar aşağıda yer almaktadır:

Bakanlığımız denetmen sayıları ve denetmenlerimizin nitelikleri sürekli olarak artırılmaktadır. e İthalatçı firmalarımızın yararlanmasını teminen kapsamlı denetim rehberleri hazırlanarak TAREKS üzerinden yayımlanmaktadır. e Firmalarımızın denetim süreçleri hakkında bilgilendirilmesini teminen Bakanlığımız uzmanlarına telefon ve e-posta aracılığıyla sürekli olarak ulaşılabilmektedir. e İthalat denetimleri kapsamında sektör temsilcilerinin ürün grupları bazında bilgilendirilmesine yönelik çeşitli seminerler ve toplantılar düzenlenmektedir. e TAREKS risk analizinin sürekli olarak güncel tutulmasına azami önem gösterilerek güvenli ürün ithal eden firmalarımızın denetime düşmemesine yönelik önemli bir başarı sağlanmıştır.

Bununla birlikte, denetim sürelerinin daha hızlı ve etkin şekilde yürütülmesine yönelik olarak gerekli önlemler alınmaktadır.

Öte yandan, ithalat denetimleri dış ticaretin düzgün şekilde işlemesine ve gerektiğinde piyasanın mevzuat koşullarında düzenlenmesine hizmet etmektedir. İthalat denetimleri mevzuatı her sene, uluslararası yükümlülüklerimiz göz önünde bulundurularak ilgili sektör temsilcileri ve Bakanlıklarla iş birliği halinde gözden geçirilmekte ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir.

Ayrıca, muhtelif ürün gruplarına yönelik TAREKS üzerinden sürdürülen ithalat denetimleri süreçlerine ilişkin uygulama usul ve esasları Bakanlığımızca belirlenmekle beraber, söz konusu usul ve esasların belirlenmesi aşamasında yetkili kuruluşların ve denetim birimlerinin görüşleri alınmaktadır.

Son olarak, Gümrük Yönetmeliğinin 72/Ş maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda, deniz limanlarında gümrük iş ve işlemleriyle bağlantılı hizmetlerden alınacak azami ücret tarifesi 2019/8 sayılı Genelge ile düzenlenmiştir. Ancak; bahse konu hizmetler tam muayene, kısmi muayene, x-ray, tartım ve numune alma hizmetlerinden oluşmakta, ardiye ve benzeri hizmetleri kapsamamaktadır.