Özel sektör istihdamına ilişkin

Aşağıda yer alan sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye'de istihdam piyasası son dönemde çarpıcı bir ayrışma göstermektedir. TÜİK verilerine göre 2025 yılında toplam istihdam, bir önceki yıla göre azalmış olsa da kamu kesimindeki istihdam devamlı artış göstermiştir. Kamu sektöründe çalışan sayısı yaklaşık 92 bin kişi artarak 5 milyon 342 bine ulaşmıştır. Bu artış kamu personelinin toplam istihdam içindeki payını artırmış; buna karşın özel sektörde 169 bin kişilik bir istihdam azalışı gerçekleşmiştir. Bu durum, çalışma piyasası dinamikleri, iş güvencesi, ücret adaleti, mesleki nitelikler, istihdam destek politikaları ve özel sektörün istihdam kapasitesi hakkında kapsamlı değerlendirmeler yapılmasını gerektirmektedir.

İstihdam piyasasındaki bu ayrışma, özellikle genç işsizliği, iş güvencesi sorunları, ücret eşitsizliği, kayıt dışı çalışma, sosyal güvenlik kapsamı ve iş piyasasında yapısal dönüşümün etkileri gibi alanlarda riskler doğurmaktadır. Kamu sektöründe büyüyen istihdam ile özel sektörde daralan istihdam arasındaki dengesizlik, iş güvencesi ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından da kritik önemdedir.

Bu çerçevede Bakanlığınızın, kapsamlı istihdam politikaları, sosyal koruma mekanizmaları, özel sektörün istihdamını teşvik eden politikalar ve iş gücü piyasasının yapısal dönüşümüne dair stratejik planları kamuoyu ile paylaşması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2025 yılı itibarıyla kamu sektöründe artan istihdamın nedenleri nelerdir? Bu artışın yasal düzenlemeler, memur alım politikaları ve sözleşmeli istihdam programları ile ilişkilendirilmesi Bakanlığınızca yapılmış mıdır?

2. Özel sektörde görülen istihdam azalmasının iş gücü piyasası ve sosyal güvenlik kapsamı üzerinde yarattığı olumsuz etkiler ile ilgili Bakanlığınızın değerlendirmeleri nelerdir?

3. . Kamu ve özel sektör istihdamı arasındaki bu ayrışmanın özellikle genç nüfus, kadın istihdamı ve mesleki beceri uyumu faktörleri bağlamında analizleri yapılmış mıdır?

4. . Özel sektörde istihdamın azaltılmasıyla birlikte kayıt dışı çalışma eğilimi artmakta mıdır? Bu konuda Bakanlığınızın resmi verileri ve değerlendirmeleri nelerdir?

5. . Kamu sektöründeki istihdam artışının sosyal güvenlik sistemi üzerindeki mali yük ve sürdürülebilirlik açısından değerlendirmeleri var mıdır?

6. . İş güvencesi, iş sağlığı ve güvenliği ile ücret adaleti açısından kamu ve özel sektör arasındaki ayrışmanın azaltılmasına yönelik Bakanlığınızın hazırladığı politika programları nelerdir?

7. . Özel sektörün istihdam kapasitesini artırmaya yönelik teşvik, eğitim ve nitelikli iş gücü geliştirme politikaları Bakanlığınız tarafından belirlenmiş midir? Detayları nelerdir?

8. . İşgücüpiyasasının verimliliğini artırmak, istihdamı genişletmek ve özel sektör ile kamu sektörü arasında daha dengeli istihdam ilişkisi kurmak için Bakanlığınızın ilişkili bakanlık ve kurumlarla yürüttüğü ortak çalışmalar var mıdır? Varsa kapsam ve hedeflerini açıklar mısınız?

9. . Bireysel, toplumsal ve ekonomik etkileriyle kamu-özel istihdam ayrışmasının çözümüne yönelik 2026-2030 istihdam strateji belgesi Bakanlığınız tarafından hazırlanmakta mıdır? Hazırlanıyorsa kapsam ve takvimini paylaşır mısınız?