Tutuklanan bir gazeteciye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek tarafından Anayasanın

98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yaz larak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

BirGün gazetesi muhabiri İsmail Arı'nın, bayramda aile ziyareti için bulunduğu Tokat'ın Turhal ilçesinde gözaltına alındığı, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturma kapsamında Ankara'ya götürüldüğü ve "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlamasıyla sevk edildiği sulh ceza hakimliği tarafından tutuklandığı kamuoyuna yansımıştır.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, İsmail Arı'ya yöneltilen suçlamanın merkezinde gazetecilik faaliyeti kapsamında yaptığı haberler, televizyon yayınlarında kullandığı ifadeler ve sosyal medya paylaşımları bulunmaktadır. Yine paylaşılan bilgilere göre, savcının şüphelinin savunmasını bizzat almadan dosyayı tutuklama talebiyle hakimliğe sevk ettiği, mahkemenin ise haberlere ilişkin bağımsız ve somut bir inceleme yapmaksızın, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin bir açıklamasını esas alan bir değerlendirmeyle tutuklama kararı verdiği ileri sürülmektedir.

Bu durum; basın ve ifade özgürlüğü, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, ölçülülük ilkesi, ceza muhakemesinde tutuklamanın istisnai niteliği, savunma hakkı, suçta ve cezada kanunilik ilkesi ve TCK 217/A maddesinin gazetecilik faaliyetini bastıracak şekilde uygulanıp uygulanmadığı bakımından son derece ciddi hukuki tartışmalar doğurmaktadır.

Özellikle, hakkında polis koruması bulunduğu belirtilen ve adresi, çalışma yeri, mesleki kimliği bilinen bir gazetecinin bayram günü Tokat'tan alınarak Ankara'ya götürülmesi; savcılık aşamasında etkin bir değerlendirme yapılmadan tutuklama talebiyle sevk edilmesi; isnat edilen suçun ceza alt sınırı, adli kontrol ihtimalleri ve kaçma/delil karartma riskine ilişkin somut olgular tartışılmaksızın tutuklanması; ayrıca Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin bir açıklamasının neredeyse yargısal delil niteliğinde kullanıldığı yönündeki iddialar, yargı bağımsızlığı ve adil yargılanma hakkı açısından kaygı vericidir.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara i a sgo

Gazetecilere yönelik soruşturma ve tutuklama pratiklerinin, özellikle kamu yararını ilgilendiren yolsuzluk, usulsüzlük, tarikat-cemaat ilişkileri, kamu vakıfları ve deprem ihmalleri gibi konulardaki haberler sonrasında yoğunlaşması, bu dosyanın münferit bir ceza soruşturması olmanın ötesinde, basın üzerinde caydırıcı bir baskı aracı olarak işleyip işlemediği sorusunu gündeme taşımaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. BirGün gazetesi muhabiri İsmail Arı hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın konusu tam olarak nedir?

2. İsmail Arı hakkında yöneltilen "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlamasına dayanak gösterilen haberler, televizyon yayınları, sosyal medya paylaşımları ve diğer içerikler hangileridir?

3. Buiçeriklerin hangisi hakkında hangi somut cümle, ifade veya bilginin "gerçeğe aykırı" olduğu iddia edilmiştir?

4. TCK 2I17/A kapsamında soruşturma başlatılmadan önce, söz konusu haber ve paylaşımların somut olarak hangi yönlerden gerçeğe aykırı olduğu, hangi kamu barışını bozucu sonuca yol açtığı ve hangi saikle yayıldığı konusunda savcılık tarafından ayrı ayrı bir inceleme yapılmış mıdır?

5. TCK217/A maddesinde suçun oluşması için gerekli olan unsurların her biri bakımından somut tespit yapılmış mıdır? Yapılmışsa bunlar nelerdir?

6. İsmail Arı'nın bayram ziyareti için bulunduğu Tokat'ın Turhal ilçesinde gözaltına alınması kararı hangi tarihte, hangi gerekçeyle ve hangi merci tarafından verilmiştir? |

7. Hakkında polis koruması bulunduğu, adresi ve çalışma düzeni bilinen bir gazeteci için neden ifadeye çağırma, tebligat, yakalama yerine davet usulü veya başka daha hafif | yöntemler tercih edilmemiştir?

8. İsmail Arı'nın Tokat'tan Ankara'ya götürülmesi zorunlu muydu? İfadesi SEGBİS veya talimat yoluyla alınamaz mıydı?

9. Bayram günü ve gece saatlerinde gerçekleştirilen gözaltı işlemi için özel bir zorunluluk | var mıydı? Varsa bu zorunluluğun hukuki ve fili gerekçesi nedir?

10. İsmail Arı'nın emniyetteki ifadesi sırasında, başlangıçtaki soruşturma konusuna ek olarak dosyaya yeni "bulgular" veya yeni içerikler dahil edildiği iddiası doğru mudur?

11. Doğruysa, emniyet aşamasında dosyaya sonradan eklenen materyaller nelerdir ve bunların hukuki dayanağı nedir?

12. Savcılık makamı, İsmail Arı'nın ifadesini bizzat almış mıdır? Şayet savcı şüphelinin ifadesini bizzat almadan tutuklama talebiyle sevk etmişse, bu tercihin gerekçesi nedir?

13. Savcının, şüpheliyi dinleme gereği görmeden tutuklama talebiyle sevk ettiği iddiası doğru mudur?

14. Savcılık makamı tarafından, gözaltı ve tutuklama yerine adli kontrol, imza yükümlülüğü, yurt dışı çıkış yasağı, konutu terk etmeme gibi daha hafif tedbirlerin yeterli olup olmayacağı değerlendirilmiş midir?

15. İsmail Arı hakkında tutuklama talebinde bulunulurken, kaçma şüphesi, delil karartma ihtimali veya tanıklara baskı ihtimali gibi tutuklamanın zorunluluğunu gösteren hangi somut olgular ileri sürülmüştür?

16. Hakkında tutuklama kararı verilen suçun alt sınırı ve muhtemel infaz rejimi dikkate alındığında, tutuklama tedbirinin ölçülü olduğu kanaatine nasıl varılmıştır?

17. Sulh ceza hakimliği, tutuklama kararında hangi somut delillere dayanmıştır?

18. Mahkeme kararında, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin 11 Mart 2026 tarihli açıklamasının esas alındığı iddiası doğru mudur?

19. Bir idari/iletişim birimi olan Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin yaptığı açıklamanın, ceza soruşturmasında delil, tespit veya güçlü suç şüphesi dayanağı gibi kullanılması hukuken mümkün müdür?

20. Mahkeme, söz konusu haberlerin doğruluğunu araştırmak için herhangi bir bilirkişi incelemesi, belge toplama, kurum yazışması, tekzip değerlendirmesi veya başka bir usul işletmiş midir?

21. Haberlere ilişkin herhangi bir tekzip, düzeltme, erişim engeli kararı, tazminat kararı ya da kesinleşmiş yargı kararı bulunmakta mıdır?

22. Hakkında soruşturma konusu yapılan haberlerin kaçına ilgili kurumlar tarafından daha önce tekzip dahi gönderilmemiştir?

23. Gazetecilik faaliyeti kapsamında yapılan haberlerin, herhangi bir maddi inceleme ve doğrulama yapılmaksızın doğrudan ceza soruşturmasına ve tutuklamaya konu edilmesi, Bakanlığınıza göre basın özgürlüğü ile bağdaşmakta mıdır?

24. İsmail Arı'nın özellikle kamu kaynaklarının kullanımı, vakıflar, yolsuzluk, usulsüzlük, tarikat-cemaat ilişkileri, deprem ihmalleri ve kamu yönetimindeki sorunlara dair haberleri nedeniyle hedef alındığı yönündeki yaygın kamuoyu değerlendirmeleri hakkında Bakanlığınızın bir incelemesi var mıdır?

    TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

    İsmail Arı'nın daha önce tehdit edildiği ve polis koruması verildiği iddiaları doğru mudur? Doğruysa, devlet tarafından korunması gereken bir gazetecinin aynı devlet mekanizması eliyle tutuklanması nasıl açıklanmaktadır?

25. TCK 217/A maddesi yürürlüğe girdikten sonra, bu madde kapsamında hakkında soruşturma açılan gazeteci sayısı kaçtır?

26. TCK 2177A kapsamında gözaltına alınan gazeteci sayısı kaçtır?

27. TCK 217/A kapsamında tutuklanan gazeteci sayısı kaçtır?

28. Bu soruşturmaların kaçında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir?

29. Kaçında beraat kararı çıkmıştır?

30. Kaç dosyada mahkumiyet kararı verilmiştir?

31. Bakanlığınız, TCK 217/A maddesinin gazetecilere karşı bir baskı aracına dönüştüğü yönündeki yaygın eleştirileri dikkate almakta mıdır?

32. Anayasa Mahkemesi'nin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin içtihadı karşısında, gazetecilik faaliyetinin ceza soruşturması tehdidi altında yürütülmesinin demokratik toplum düzeni bakımından doğuracağı sakıncalar değerlendirilmekte midir?

33. İsmail Arı'ya yöneltilen suçlamalarda, kamuoyunda korku, panik veya endişe yaratmaya elverişlilik unsurunun oluştuğuna ilişkin hangi somut tespitler yapılmıştır? Haberlere konu edilen içeriklerin kamu yararı taşıdığı ve kamusal denetim işlevi gördüğü yönündeki savunmalar neden yeterli görülmemiştir?

34. İsmail Arı'ya emniyette, "haberinizin suç oluşturduğu belirtilmektedir, savunmanızı yapın" tarzında genel sorular yöneltildiği; buna karşılık hangi cümlenin neden gerçeğe aykırı olduğunun gösterilmediği iddiası doğru mudur?

35. Soruşturma makamları, suçlamayı somutlaştırmadan savunma istemelerinin, savunma hakkını zedeleyeceğini değerlendirmekte midir?

36. Mahkemenin, haberlere dair bağımsız araştırma yapmaksızın yalnızca DMM açıklamasını esas aldığı iddiası doğruysa, bunun yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı açısından yaratacağı sakıncalar konusunda Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? Savcılık ve hakimlik işlemlerinde, "gazetecilik faaliyetinin cezalandırılması" sonucunu doğurabilecek uygulamaların önüne geçmek amacıyla Bakanlığınızın herhangi bir genelgesi, eğitimi veya politika çalışması var mıdır?

37. Son beş yılda Türkiye'de gazeteciler hakkında uygulanan gözaltı, tutuklama, adli kontrol ve dava sayılarına ilişkin Bakanlığınızın güncel verileri nelerdir?

38. Son beş yılda yalnızca haber, köşe yazısı, televizyon yayını veya sosyal medya paylaşımı nedeniyle soruşturma konusu edilen gazeteci sayısı kaçtır?

39. Bakanlığınız, İsmail Arı dosyasında ölçülülük, zorunluluk, tutuklamanın istisna olması ve basın özgürlüğünün demokratik toplum için vazgeçilmez niteliği ilkelerinin gözetilip gözetilmediğini denetleyecek midir?

40. Bu soruşturma ve tutuklama işlemlerinde usul ve esas bakımından herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmesi halinde, sorumlular hakkında idari veya adli işlem başlatılacak mıdır?

41. Bakanlığınız, gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle değil, ancak açık ve somut suç unsuru bulunduğunda yargısal sürece tabi tutulmalarını güvence altına alacak yeni bir düzenleme veya uygulama değişikliği planlamakta mıdır?

42. İsmail Arı hakkında verilen tutuklama kararının, toplumda gazeteciler üzerinde caydırıcı etki yaratacağı ve kamunun haber alma hakkını zedeleyeceği yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?

43. Kamu kurumlarına, vakıflara, yolsuzluk iddialarına ve kamu yöneticilerine ilişkin araştırmacı gazetecilik faaliyetlerinin, ceza tehdidiyle bastırıldığı yönündeki yaygın kaygıları gidermek için hangi adımlar atılacaktır?

44. Bakanlığınız, İsmail Arı dosyasında tutuklama yerine daha hafif koruma tedbirlerinin neden tercih edilmediğine ilişkin kamuoyunu tatmin edecek ayrıntılı bir açıklama yapacak mıdır?

45. Basın ve ifade özgürlüğü alanında yaşanan bu tür olayların Türkiye'nin demokratik hukuk devleti iddiasına ve uluslararası insan hakları yükümlülüklerine zarar verdiği yönündeki eleştirileri nasıl değerlendirmekte misiniz?

46. İsmail Arı'nın derhal serbest bırakılmasını ve yargılamanın tutuksuz sürdürülmesini sağlayacak şekilde, ceza muhakemesi tedbirlerinin istisnai niteliğine uygun bir yaklaşım benimsenmesi için Bakanlığınız herhangi bir girişimde bulunacak mıdır?

    TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara