Bir kişinin adil yargılanma talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Hülya Gerçek, 4 Mayıs 2025 tarihinde "örgüte finans sağlamak" iddiasıyla gözaltına alınmış, akabinde hakkında konutu terk etmeme şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. Aradan yaklaşık bir yıl geçmiş olmasına rağmen, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2025/130928 sayılı dosyasında hâlen iddianame düzenlenmemiş, soruşturma aşamasında somut bir ilerleme kaydedilmemiştir. Bu durum, makul sürede yargılanma hakkının açık bir ihlali niteliği taşımaktadır. Bu süreçte yapılan itirazların bir kısmı yanıtsız bırakılmış; aynı dosya kapsamında tutuklu bulunan şüpheliler tahliye edilmiş, diğer şüpheliler yönünden uygulanan adli kontrol tedbirleri kaldırılmıştır. 2 Nisan tarihinde görülen karar duruşmasında dosya kapsamındaki tüm sanıklar hakkında beraat kararı verilmiştir. Buna rağmen Hülya Gerçek hakkında uygulanan ev hapsi tedbirinin sürdürülmesi, hukuki değil keyfi bir uygulama izlenimi yaratmakta; eşitlik ilkesine ve adil yargılanma hakkına aykırılık oluşturmaktadır.

Öte yandan Hülya Gerçek'in ciddi sağlık sorunları bulunmaktadır. Meme kanseri nedeniyle İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Onkoloji Bölümü'nde tedavi görmekte; kalp ritim bozukluğu nedeniyle kardiyoloji, kronik akciğer hastalığı nedeniyle ise ilgili branşlarda düzenli olarak takip edilmektedir. Geçirdiği ameliyatlar ve devam eden tedavi süreci gereği açık havada hareket etmesi zorunlu olup, hareket kısıtlılığı nedeniyle kas ve kemik ağrıları artmış; bu nedenle fizik tedavi ihtiyacı doğmuştur. Ev hapsi tedbirinin sürdürülmesi, doğrudan doğruya sağlık hakkına müdahale anlamına gelmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Anayasa'nın 17. maddesi yaşam hakkını ve kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını, 56. maddesi ise herkesin sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkını güvence altına almaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2. ve 3. maddeleri uyarınca devletin yaşamı koruma ve insanlık dışı ya da onur kırıcı muameleyi önleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'nin 12. maddesi ise herkesin ulaşılabilir en yüksek sağlık standardına sahip olma hakkını tanımaktadır.

Anayasa, yasalar ve uluslararası düzenlemelere rağmen, Hülya Gerçek hakkında uygulanan adli kontrol tedbirinin devam ettirilmesi; ölçülülük, gereklilik ve orantılılık ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Uzun süredir ilerleme kaydedilmeyen bir soruşturmada, ağır sağlık sorunları bulunan bir birey üzerinde bu denli ağır bir tedbirin sürdürülmesi, adli kontrolün fiilî bir cezaya dönüştüğü iddialarına oluşturmuştur. Bu durum, hukuk devleti ilkesine ve temel hakların korunmasına ilişkin anayasal yükümlülüklere açıkça aykırıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Hülya Gerçek hakkında yürütülen soruşturmada yaklaşık bir yıl geçmesine rağmen iddianame düzenlenmemesinin gerekçesi nedir?

2. Ayhı dosya kapsamında diğer şüpheliler hakkında uygulanan tedbirler kaldırılmış ve beraat kararları verilmişken, Hülya Gerçek hakkında ev hapsi tedbirinin devam ettirilmesinin hukuki dayanağı nedir?

3. Sağlık durumu ağır olan bireyler hakkında uygulanan adli kontrol tedbirlerinde Anayasa'nın 17. ve 56. maddeleri ile uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınan sağlığa erişim hakkının gözetilmesi yönünde Bakanlığınızın ne gibi çalışmaları vardır?

4. Hülya Gerçek'in tedavi sürecinin aksamasına neden olan ev hapsi tedbirinin kaldırılması ve mağduriyetinin giderilmesine yönelik bir değerlendirme yapılacak mıdır?

5. Anayasa, yasalar ve uluslararası düzenlemelere rağmen, Hülya Gerçek hakkında uygulanan adli kontrol tedbirinin devam ettirilmesinin; ölçülülük, gereklilik ve orantılılık ilkeleriyle bağdaşmadığı iddialarına ilişkin açıklamanız var mıdır?

6. Uzun süren soruşturmalarda adli kontrol tedbirlerinin fiilen cezaya dönüşmesini engellemeye yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?