Bir kişinin adil yargılanma talebine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 175 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın
98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Tarafıma iletilen bilgide :" Mukadder Alakuş (T.C. Kimlik No:
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
03/09/2018 tarihinde Eskişehir'de tutuklanıp. H Tipi cezaevine konulmuştur. Ardından Manisa 3. Ağır Ceza Mahkemesince yargılanıp 26/12/2018 tarihinde Bank Asya'da hesabının olması, bylock kullanma ve barışçıl toplantıya katılma suçlamasıyla 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. İstinaf, Yargıtay tarafından onaylanarak kesinleşmiştir. Dosya BM insan Hakları Komitesine 03/01/2020 tarihinde Taşınmış komite 15/04/2020 tarihinde sağlık konusunda tedbir alınmasını bildirimi yaparak acil işlem gerektiren dosyalar olarak el almıştır. 15/11/2022 tarihinde yargılamanın çoklu hak ihlaline sebebiyet verdiğine hükmederek Türkiye'nin 2003 yılında kabul edip 2007 yılında ek protokolü kabul ettiği BM Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesinin ; 9. maddesi makul şüphe olmaksızın keyfi tutuklama 10 maddesi gereği insani olmayan şartlardaki cezaevinde pek çok hakkın ihlaline sebebiyet vermesini, 14. 3/ a, d, e maddeleri gereği adil yargılanma hakkının ihlaline, 15 madde ile "kanunsuz ceza verilmez" ilkesinin ihlaliyle, keyfi cezalandırmaya hükmederek çoklu hak ihlali tespiti yapmıştır. Karar gereği, ihlallerin giderilmesine, yeterli tazminatın ödenmesine ve bu tür yargılamaların önlenmesi için tedbir alınması konusunda karar verip 180 gün içerisinde icrasını talep etmiştir. Karar, 15/11/2022 tarihinde, hükümete ve dosya sahibine bildirilmiştir. Aradan geçen bir yıla yakın süreye rağmen bu kararın gereği yerine henüz getirilmemiştir. Anayasa'ya uyma ve onu korumakla mükellef olan yasama, yürütme ve yargı erkleri, Anayasa'yı çiğneyemezler ve onun dışına çıkamazlar.
BM İnsan Hakları Komitesi'nin, CCPR/C/135/D/3736/2020 nolu ve 15/11/2022 tarihli Mukadder Alakuş kararının, Anayasa'nın 90. maddesi gereği uygulanmasını hukuk adına istemek, ahlaki, insani ve hukuki bir temel haktır. Yukarıda ifade edilen benzer olaylarda görülmüştür ki kadınların kamu alanında başörtüsü takma durumu, yıllarca ulusal yargı TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara mekanizmaları tarafından, hukuk düzenine ve laiklik ilkesine aykırılık gibi görülmüş ve yıllarca insan haklarına aykırı keyfi kararlar verilmiştir. Ne var ki BM İnsan Hakları Komitesi, üniversite öğrencisi Şeyma Türkan'ın başörtüsünden dolayı üniversiteye kayıt yaptırmasının engellenmesi üzerine verdiği kararla, eşitlik ve eğitim-öğretim hakkının keyfi olarak engellendiğine hükmederek o güne kadarki başörtüsü içtihadını değiştirmiştir. AYM de "Ahde Vefa" gereği bu kararı kendisine dayanak yapmıştır. Hukukun bu duyarlılık ve tutarlılığı Mukadder Alakuş için de sağlanmalı ve gösterilmelidir." ifadeleri yer almıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Yukarıda bahsi geçen iddialar doğru mudur?
Eğer bu iddialar doğruysa Mukadder Alakuş isimli yurttaş hakkında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi tarafından adil yargılanma hakkının ihlal edildiği kararı çıkmasına rağmen Mukadder Alakuş isimli yurttaşın halen yargılandığı iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa Mukadder Alakuş isimli yurttaşın yargılanma gerekçesi nedir?
Eğer bu iddialar doğruysa Bakanlığınız Anayasa 90. Madde gereğince Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin vermiş olduğu kararlar uygulanacak mıdır?
Son 8 yılda adil yargılanmadığı iddiası ile bakanlığınıza başvuru yapan kişi sayısı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1367290 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/8547 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
ADALET BAKANLIĞI ta Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-118-973/1428 Konu : Yazılı soru önergesi ON /013/2024
Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/8547 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Anayasanın;
1. "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2. "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3. "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4. "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden OMUHJAY - PdeWaDO - Y2KAZg8 - mvjxKO- ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI ni air Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
N- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede, istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte, yıllar itibarıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https:/WwWw. adlisicil. adalet.gov.ir" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
HI- Eskişehir ve Manisa Cumhuriyet Başsavcılıklarıyla yapılan yazışmalara verilen 06/02/2024 ve 09/02/2024 tarihli cevaplarda; soru önergesinde adı geçenin Eskişehir L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken Anayasa Mahkemesinin 15/03/2023 tarihli ve 2020/19153 başvuru numaralı kararı üzerine ilgili mahkemenin infazın durdurulmasına dair ek kararı uyarınca 14/04/2023 tarihinde tahliye edildiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden OmUs-JAY - PdeWaDO - Y2KAZg8 - MVİXKO ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan