İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
KANUN TEKLİFİ · 2/1373 KOMİSYONDA

Gazi Giresunlu Topal Osman Ağa'nın Hukuken İtibarının İade Edilmesine İlişkin Kanun Teklifi

1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde

Kaynak göster

2/1373 esas numaralı kanun teklifi 19 Temmuz 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Burak Akburak (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

Burak Akburak (İYİ Parti, İstanbul). “Gazi Giresunlu Topal Osman Ağa'nın Hukuken İtibarının İade Edilmesine İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1373, 19 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1373-gazi-giresunlu-topal-osman-aga-nin-hukuken-itibarinin-iade-edilmesine-iliskin-kanun-teklif (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c451a8e2-7d7b-4c73-87ce-01896df348ad

Sade metin (Markdown) →

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    1 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    İçişleri Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi (şu anki aşama)
    Komisyonda bekliyor
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Henüz gelmedi
  5. tarih kaydı yok
    Kabul edildi
    Henüz yok
  6. tarih kaydı yok
    Resmî Gazete
    Henüz yok

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İLK İMZA

İlk imza sahibi

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 4 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 1İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Gazi Yarbay Giresunlu Topal Osman Ağa'nın Türkiye Büyük Millet…

İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Gazi Yarbay Giresunlu Topal Osman Ağa'nın Türkiye Büyük Millet Meclisinin 2 Nisan 1923 tarihli ve 370 sayılı Kaymakam Topal Osman'ın Meclis kapısı önünde şaiben teşhiri kararı nedeniyle itibarı hukuken iade edilmiştir.

Gerekçe: Madde ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin 2 Nisan 1923 tarihli ve 370 sayılı kararıyla itibarı zarar gören İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiş bulunan Gazi Yarbay Giresunlu Topal Osman Ağa'nın itibarının hukuken iade edilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 2Türkiye Büyük Millet Meclisinin 2 Nisan 1923 tarihli ve 370 sayılı Kaymakam Topal Osman'ın Meclis kapısı…

Türkiye Büyük Millet Meclisinin 2 Nisan 1923 tarihli ve 370 sayılı Kaymakam Topal Osman'ın Meclis kapısı önünde şaiben teşhiri kararı yürürlükten kaldırılmıştır.

Gerekçe: Giresunlu Topal Osman Ağa, Kurtuluş Savaşı ve sonrasında hayati vazifelerde bulunmuş bir kahramandır. Milli Mücadele sürecinde Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın Giresunlulardan oluşan muhafız kıtasının komutanlığını yapmış, isyanların bastırılmasında da görev almıştır. Büyük Taarruz zaferinden sonra yarbay rütbesi ve İstiklal Madalyası ile onurlandırılmıştır. İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Gazi Yarbay Giresunlu Topal Osman Ağa hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 2 Nisan 1923 tarihinde Kaymakam Topal Osman'ın Meclis kapısı önünde şaiben teşhirine yönelik verilen kararın yürürlükten kaldırılması amaçlanmıştır.

MADDE 3Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

MADDE 4Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.

Genel gerekçeyi oku (7 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Osman Ağa, Feridunzade ailesine mensup olup 1883 yılında Giresun'da dünyaya gelmiştir. 1912 yılında Balkan Harbi çıkınca babası tarafından askerlik bedeli ödendiği halde gönüllü olarak Balkan Savaşına katılmıştır. Balkan Harbinde şarapnel parçasının bacağına denk gelmesi üzerine Gazi olmuştur. Şarapnel parçasının bacağına gelmesi nedeniyle topal lakabını almıştır.

Osman Ağa, Birinci Dünya Savaşı sırasında Rum çeteleri karşısında Doğu Karadeniz'deki en etkili direniş kuvvetini kurmuştur. Bununla birlikte Giresun'da gönüllü asker toplanmasında, bacağı tam olarak iyileşememesine rağmen adını askere yazdırmıştır. Osman Ağa çevresindeki yaklaşık 800 gönüllüyle Teşkilat-ı Mahsusa alayına katılarak Batum bölgesinde Ruslara karşı savaşmıştır. Rusların Giresun'a girmesini engelleyen Osman Ağa Batum valisi ile komutanını tutsak edilmekten kurtarmıştır.

1919'da Giresun Belediye Başkanı olan Osman Ağa, Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti'nin Giresun şubesini kurmuştur. Karadeniz Bölgesi'nde Pontus Rum çetelerine karşı, kurduğu Giresun Gönüllü Birliği'nin başında çatışmalara girmiştir. Pontus Devleti'nin kurulmasını engellemeye yönelik çalışmalar yapmıştır. Osman Ağa'nın İstanbul Hükümeti tarafından tehcir suçlusu olarak yargılanmak üzere İstanbul'a getirilmesi istenmiş, İstanbul Divan-ı Harbi Osman Ağa'nın tutuklanmasını kararlaştırmıştır.

Osman Ağa, TBMM Hükümeti'nin kurulmasından sonra, Mustafa Kemal Paşa'ya telgraf çekerek kayıtsız şartsız milli hükümetin hizmetine girdiğini bildirmiştir. 29 Ekim 1920 tarihinde Mustafa Kemal Paşa ile görüşen Osman Ağa, onun iltifatlarına mazhar olmuş ve Paşa'nın şahsi korumalığını yapmıştır. Osman Ağa, Koçgiri İsyanı'nın bastırılmasında önemli rol oynamıştır. Osman Ağa, Giresun 47. Gönüllü Alayı Komutanı olarak katıldığı Sakarya Meydan Savaşında büyük başarılar göstermiştir. Bu savaştaki büyük başarısından sonra yarbay rütbesine terfi ettirilerek Büyük Taarruz boyunca da Yunanlara karşı kahramanlıklar göstermiştir. Daha sonrasında Özel Muhafız Alayı'nın komutanı olarak görevine devam etmiştir.

Trabzon Milletvekili Ali Şükrü Bey'in öldürülmesinden sorumlu tutulan Osman Ağa, 1 Nisan 1923 tarihinde çıkan çatışma neticesinde öldürülmüştür. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 2 Nisan 1923 tarihli ve 370 sayılı kararının sonucu olarak Topal Osman Ağa Meclis kapısı önünde şaiben teşhir edilmiştir.

Daha sonra 1925 yılında Mustafa Kemal Paşa'nın verdiği emir üzerine Osman Ağa'nın kabri Giresun Kalesi'nin en güzel yerine nakledilmiş ve anıt mezarının yapılması sağlanmıştır.

Hukukun temel prensiplerinden olan masumiyet karinesinden yararlanamamış Topal Osman Ağa'nın fiili iade-i itibarı Mustafa Kemal ATATÜRK'ün emri ile 1925 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu kanun teklifi ile 2 Nisan 1923 tarihli ve 370 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi kararının kaldırılarak Topal Osman Ağa'nın itibarının hukuken de iadesinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.

GÖRÜŞMELER

Komisyonda ve Genel Kurul’da söz alanlar

Burak Akburak İYİ Parti · İstanbul
GENEL KURUL

Genel Kurul · 97. Birleşim

“Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, burada, Giresun'un yetiştirdiği önemli bir kahraman olan Topal Osman Ağa'nın iadeiitibarı için söz almış bulunuyor, kanun teklifini vermemizin sebeplerini, tarihimizdeki önemini sizlerle paylaşmak istiyorum.”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Konusunda bu teklifin esas numarası (2/1373) geçen konuşmalar; tarih sırasıyla, aynı gün aynı vekilin sözleri bir satırda. Parti, konuşma tarihindeki partidir.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam