6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre kambiyo senetleri, kişiyi borç altına sokmaya yeterli ve kıymetli evrakın tüm özelliklerine sahip belgelerdir. Kambiyo senetleri bir ödeme aracıdır. Para yerine kullanılabilen bir ödeme veya kredi aracı olmaları ve tedavül kabiliyeti bulunması, yani el değiştirebilmeleri nedeniyle kambiyo senetlerinin geçerli olabilmesi sıkı şartlara bağlıdır. Bu şartlardan birisi ise kambiyo senedinin borç altına giren kişi tarafından imzalanmasıdır. İmza, kambiyo senetleri için hem geçerlilik şartı hem de ispat şartıdır.

Hukukumuzda fiil ehliyetine sahip kişiler borç altına girebilirler. Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti olduğu kabul edilir. Türk Ticaret Kanunu Madde 670: "(1) Sözleşme ile borçlanmaya ehil olan kişi, kambiyo senetleri ile borçlanmaya da ehildir." şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla kambiyo senedinde herhangi bir sıfatla imza atarak sorumluluk altına girmenin tek şartı kişinin fil ehliyetine haiz olmasıdır, kişilerin engellilik durumu ile ilgili herhangi bir şart bulunmamaktadır.

Eski Borçlar Kanunu'nun 14. maddesinde engelli kişilerin yazılı geçerlilik koşuluna tabi bir sözleşmede nasıl imza atabileceklerine ilişkin bir düzenleme bulunmaktaydı. Yine eski Ticaret Kanunu'nun 668/3 maddesinde yazı yazabilen görme engellilerin attıkları imzaların usulen tasdik edilmeleri halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmakta idi. Söz konusu kanuni düzenlemeler 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. 5378 sayılı Kanun ile 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nda da engellilerin yapacakları yazılı geçerlilik koşuluna bağlı sözleşmelere ilişkin hükümler eklenmiştir. Noterlik Kanunu'nun 73. maddesi: "Nofer, ilgilinin işitme, konuşma veya görme engelli olduğunu anlarsa, işlemler engellinin isteğine bağlı olmak üzere iki tanık huzurunda yapılır. İlgilinin işitme veya konuşma engelli olması ve yazı ile anlaşma imkânının da bulunmaması hâlinde, iki tanık ve yeminli tercüman bulundurulur." hükmüne havidir. Yine imza atamayan görme engelliler için Noterlik Kanunu'nun 75. maddesinde yapılan değişiklik ile ilgili maddenin ikinci fıkrası: "Bir noterlik işleminde imza atılmış veya imza yerine geçen el işareti yapılmış olmasına rağmen, ilgilisi ister veya adına işlem yapılan ve imza atabilen görme engelliler hariç olmak üzere noter, işlemin niteliği, imzayı atan veya el işaretini yapan şahsın durumu ve kimliği bakımından gerekli görürse, yukarıdaki fikradaki usül dairesinde ilgili, tanık, tercüman veya bilirkişinin parmağı da bastırılır. Mühür kullanılması hâlinde parmağın da bastırılması zorunludur." şeklini almıştır.

Görme engelli kişilerin attığı imza ile ilgili olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 15/3 maddesi: "Görme engellilerin talepleri halinde imzalarında şahit aranır. Aksi takdirde görme engellilerin imzalarını el yazısı ile atmaları yeterlidir." şeklinde düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere görme engellilerin ancak talep edildiği taktirde imzalarında şahit aranması gerektiği yönündedir.

Her ne kadar yukarıda ayrı ayrı belirtilen kanuni düzenlemeler bulunsa da somut olaylarda özellikle bankacılık sözleşmelerinde imzaların geçerli olabilmesi için görme gpeeiliy DAN vatandaşlara şahit aranması gerektiğine dair zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır, Gğmea, * l engelli bireylerin elle imza atabilmesi halinde kambiyo senedinin geçer ghypası gerekmektedir. Görme engelli vatandaşların ancak elle imza atma yeteneğine sahip ga ğ durumlarda ve talepte bulunmuşsa imzasını şahit huzurunda atabilmelidir. Böyle € tanık, görme engelli vatandaşların kambiyo senedinde yer alan tüm unsurları iyice anladığına ilişkin konularda tanıklık edecektir. Görme vatandaşlarımızın uygulamada yaşamış olduğu karışıklık ve sorunların önüne geçilebilmesi için ise Türk Ticaret Kanunu'nda kambiyo senetlerinde görme engellilerin yalnızca istem dahilinde imzalarında şahit aranması gerektiğine ilişkin bir kanunu düzenleme yapılması gerekmektedir.

İşbu kanun teklifi ile de görme engellilerin borç altına girdikleri kambiyo senedine atılan imzada yalnızca talep halinde şahit bulunduracakları hüküm altına alarak yaşanan karışıklık ve hak kaybının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.