Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET IŞIK (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısının 1 inci maddesi hakkında, AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Meclisi, Grubum ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; değişimin ve dönüşümün çarpıcı bir hızla ve yoğunlukta yaşandığı küresel şartlarda, hedefleri belli olan Türkiye'nin, kamusal yönetim dönüşümünde tarihî yapılanmanın dışında kalması mümkün değildir. Aslında, 1930'lu yıllarda başlayarak -1950 ve 1988 yılları dahil- zamana yaygın bir süreçte, belli bir noktaya gelmiş olan kamu yönetiminde yeniden yapılanma gayretleri, bu çalışmalar, üzülerek ifade ediyoruz ki, değişik nedenlerle başarısızlıkla sonuçlanmış ve istenilen kaliteye ulaşılamamıştır.

Tarihî bir adım ve büyük bir kararlılıkla, 59 uncu hükümet, kamu yönetiminde temel değişiklikleri öngören işbu tasarıyı Yüce Meclisin gündemine taşımış bulunmaktadır. Tasarıda, yeni ve kapsamlı bir perspektif içerisinde, kamu yönetiminde yeniden yapılanma sürecini başlatmak ve bu sürece rehberlik etmek üzere hazırlandığı; kamu yönetiminin zihniyetinde, yaklaşımında, yöntemlerinde ve organizasyon yapısında köklü değişikliklerin öngörüldüğü; kapsamlı bir çerçeve ve uzun vadeli bir perspektif içinde, merkezî idare ve mahallî idarelerde iyi yönetişim ilkelerinin hayata geçirilmesinin hedeflendiği vurgulanmaktadır. Hükümet, dünyada yönetim anlayışını ve yapılarını köklü bir şekilde etkileyen veya uyaran değişim faktörlerini, ekonomi teorisinde değişim, yönetim teorisinde değişim, özel sektörün rekabetçi yapısı ve kaydettiği ilerlemeler, toplumsal eleştiri ve değişim talebi ile sivil toplumun gelişimi başlıkları altında özetlemektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kamu kuruluşları, özel sektörün daha verimli üretim yaptığı alanları terk etmekte; eskiden doğal tekel olarak düşünülüp devletin kontrolüne bırakılan alanlar dahi, düzenleyici yapılar kurulmak suretiyle özel kesime açılmakta; bazı kamu hizmetleri sivil toplum kuruluşlarına devredilmekte; merkezî yapılar yerine, yerinden yönetim anlayışının hâkim hale geldiği ABD, İngiltere, Kanada, İrlanda, Yeni Zelanda gibi birçok gelişmiş ülkenin, küreselleşme ve bilgi toplumu şartları tarafından ana çerçevesi çizilen bu yeniden yapılanma sürecinde öncü bir rol oynadığı; eski doğu bloku ülkeleri ile gelişmekte olan ülkelerden birçoğunun da bu sürece katıldığı ve yönetim yapılarında köklü reformlar yapma yönünde adımlar atıldığı belirtilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hükümet düzenlemesinde, ulusal gelişme ve dünya konjonktüründeki değişimlerin ve eğilimlerin ulusal bazda kamu yönetimi alanına yansıtılamadığı, sorunların devasa hale geldiği; taşranın Ankara'ya taşınmaya, aşırı büyüyen ve merkezîleşen kamu idaresinin harcamaları gelirlerini aşmaya, yönetimde ve kaynakları verimli kullanımda başarısızlığa sebebiyet verdiği; değişimi yöneterek dönüşümü ve verimliliği yakalamak yerine, değişimden olumsuz etkilenme sonucunda değişime maruz kalındığı; kamu kurum ve kuruluşlarının değişen şartlara uyumsuzlaşması verimsizleşme ve etkisizleşme sonucunu doğururken, değişen dünya şartlarında rekabet edemez hale geldiği; yumaklaşan sorunlar ve tıkanan yönetimin, kamu hizmetlerinde ileri boyutlarda performans açığı da doğurduğu vurgulanmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıda, kamu yönetimindeki performans yetersizliğinde siyasî istikrarsızlıkların da çok büyük katkısı olduğu, ülkemizde, kamu yönetiminin, siyasal iktidarların siyaset anlayışı nedeniyle çoğu zaman sağlıklı ve verimli bir temele de oturtulamadığı ifade edilmektedir.

Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı 21 inci Yüzyılda çağdaş bir yönetim anlayışını ortaya koyarak, katılımcı ve paylaşımcı bir anlayışla, vatandaş odaklı, şeffaf, etkili, maliyet azaltıcı, öngörülebilirliğin üst noktaya taşındığı, rekabete açık, halkın rızasına dayalı, nitelikli insanları cezbeden bir yapı öngörülmüştür. Tasarıyla, anlaşılabilir mevzuat, insanı geliştirmeyi ve güçlendirmeyi hedefleyen, performans ve kalitenin öne çıktığı, sivil toplum örgütlerinin yeterince algılandığı, yerellik ve yerindelik yapılarını öne çıkaran bir anlayış ortaya konulmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hükümet, bu tasarıda, son yıllarda belirgin hale gelen strateji açığını ve güven açığını kapatıp, yaşanan olumsuz süreci tersine çevirerek, bu kapsamda, özelleştirme, sivil toplumu güçlendirme ve yerelleşme yoluyla, hantal merkezî birimlerin daha küçük, daha etkin bir yapıya dönüştürüleceğine ve performanslarının artırılacağına, yüklerinden arınan merkezî yapılarda stratejik düşünme boyutunun güçlendirileceğine, kaynak kullanımında stratejik planlar esas alınarak verimlilik sağlanacağına, her şeyden önemlisi, halkın yönetime olan katılımının artırılarak güvenin tazeleneceğine vurgu yapmaktadır.

Yine, tasarıda, geçmiş yönelimli bir yönetimden gelecek ve amaç yönelimli bir yönetime, çözüm yönelimli bir anlayıştan teşhis yönelimli bir anlayışa, kapalı ve tek taraflı bir yaklaşımdan açık ve katılımcı bir yaklaşıma, ceza yönelimli bir uygulamadan ödül yönelimli bir uygulamaya geçilmesi öngörülmektedir. Ortaya konulan yeni zihniyete uygun bir şekilde geleceğe dair tasarım geliştirme, misyon ve vizyon belirleme, temel amaç, politika ve öncelikleri şekillendirme, merkezî yönetim yerine yerinden yönetim, esnek ve yatay organizasyon yapıları, çakışmaların ve çatışmaların engellenmesi, gereksiz hizmetlerin tasfiyesi, hizmet satın alma gibi unsurlar desteklenmekte; kamuda, ilk kez, bütün kamu kurumlarının uyması gereken temel ilkeler bir bütün olarak ortaya konulmakta; kamuda katılımcılık, şeffaflık, hesap verilebilirlik, etkinlik, hizmetlerin sonucuna odaklılık, insan haklarına saygı, bürokratik işlemlerde ve mevzuatta sadelik, bilgi teknolojilerinden yararlanma gibi ilkeler uygulanabilir hale getirilmektedir. Teşkilat yapıları, yatay organizasyon ve yetki devri esası uyarınca yeni ve etkin çerçeveye kavuşturulmakta; bakanlıklar ve kuruluşlar arasındaki görev dağılımı netleştirilerek mükerrerliklerin önlenmesi öngörülmektedir. Gereksiz hale gelmiş kuruluşların veya işlevlerin tasfiyesi veya uygun birimlere devri gündeme getirilmekte; merkezî idare ile mahallî idareler arasında yetki ve görev paylaşımı netleştirilmekte, merkezî idarenin stratejik düzeyde etkinliği artırılırken mahallî idarelerin operasyonel düzeyde esneklikleri ve kaynakları geliştirilmekte; devletin aslî hizmetleri dışında bakanlıkların taşra teşkilatı ortadan kaldırılarak yerel ve yerinden yönetim biçimleri güçlendirilmekte, kamuda stratejik yönetim anlayışı benimsenmekte ve kaynak tahsisi mekanizmalarıyla ilişkisi kurulmakta; denetim sistemi, performans esaslı ve iç denetim boyutlu güçlendirilmiş hale getirilmekte; halk denetçisi (ombudsman) mekanizması dahil olmak üzere, kamuoyu denetimi güçlendirilmekte olduğu ifade edilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüzyılımızda, etkin ve katılımcı kamu yönetimi anlayışının hayata geçtiği, ulusal kalkınmışlık şartlarının gerçekleştiği sürecin sonuçlanması temenni ve dileğiyle, Yüce Meclisi, tekrar, saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)