Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

ALİ KÜÇÜKAYDIN (Adana)Sayın Başkanım, sayın milletvekilleri; kamu yönetiminin temel ilkeleri ve yeniden yapılandırılması hakkında kanunun 2 nci maddesi üzerinde söz almış bulunmaktayım.

Değerli arkadaşlarım, kamu yönetiminde reform anlayışı yeni bir olay ve yeni bir olgu değildir; bu, 19 uncu Yüzyılın ikinci yarısında başlayan, özellikle İttihat Terakki döneminde başlayan ve bizim açımızdan, mülkî yönetim açısından da çok köklü gelişmelere, değişmelere sahne olan bir süreçtir. Sonra, 1921 ve 1924 Anayasaları, her kim ne derse desin, bizim yerel yönetimimiz açısından, özellikle mülkî idare açısından çok önemli hükümler içeriyordu. Daha sonra, 1960 ve 1982 Anayasalarımızda birtakım kırılmalar ve ihtilal sonrası anayasalarımızda merkezî yönetim ağırlık kazanmaya başladı; taşranın birtakım yetkileri merkezde toplanmaya başladı.

Şunu anlamak çok zor: Biz, hep, seçilmişlere, seçilmiş yönetimlere çok önemli bir değer vermemiz gerekirken, sanki, seçilmiş yönetimler bu memlekette hizmetlerde birtakım kusurlar işleyecek gibi bir tavır ve tutum içine giriyoruz. Ayrıca, bu tasarıyla, biz, yetkilerin, yani, taşraya vereceğimiz yetkilerin önemli bir kısmını valilerimize ve kaymakamlarımıza veriyoruz. Vali ve kaymakamlarımız, tarihî boyunca, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, devletin bütün değerlerini en iyi koruyan kişi ve kurumlardır. Aslında, onlara bir nevi güvenmemek gibi bir tutum ve tavır içine giriyoruz. Arkadaşlarımız burada bahsetti;. valiler, üzerlerine aldığı bu kadar görevi nasıl yapacak diye. Zaten, şu anda, fiilen, valilerimiz bu görevi yapıyor. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve birçok genel müdürlük, merkezden, sadece kamu personelinin, yani çalıştırdığı personelin ücretini ödüyor. Mesela, illerinizde yapılan altyapıların (asfalt, yol, su) bütün bu hizmetlerin yüzde 90'ı özel idare imkânlarıyla ve kaynaklarıyla yapılıyor. Demek ki, zaten şu anda bu işler bu şekilde yapılıyor. Kültür işlerine, bayındırlık işlerine, eğitim öğretim işlerine verilen bütün hizmetler bu anlayışla veriliyor. Mesela -ben Adana Milletvekiliyim- bu yıl Adana'ya 300 kilometre asfalt yapıldı; bunun Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğümüz bütçesinden yapılanı sadece 15 kilometresi; diğer kalanlarının hepsi, valimiz ve özel idare kaynaklarıyla yapılıyor. Dolayısıyla, bunlar, onun emrindeki seçilmiş kişilerin, il genel meclisimizin aldığı karar doğrultusunda yapılıyor. Bundan kaçınmanın bir anlamı yok. Çağdaş yönetim, daha çok yerinden verilen hizmetlerle mümkündür. Siz, Adana'nın Tufanbeylisindeki bir göleti ya da oradaki bir asfalt yolu ya da bir çeşmeyi merkezden planlayıp uygulamaya kalkarsanız, bunu -bütün samimiyetimle söylüyorum- götürmeniz, yürütmeniz mümkün değildir. İşte, bugünkü bu anlayış, bizi buralara getirmiş, çıkmaza sokmuştur.

Bugün Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bütçesine 1,6 katrilyon dersek, bunun yüzde 85'i zaten personel harcamalarına gidiyor, sadece yüzde 15'i birtakım hizmetlere gidiyor.

Değerli arkadaşlarım, demek ki, çağdaş anlayış, yerel yönetimi, yerel yönetimi de merkezî yönetimle beraber çalıştırmaktır. Cumhuriyetin ilk yıllarındaki valilerimizin çok aktif görev yaptıklarını görüyoruz. Bu, onlara verilen o günkü imkânlarla mümkün oluyordu. Bugün, aynı şekilde değil işlerimiz. Yine, arkadaşlarımız "valiler tek başına bu işi nasıl yürütecek" diyor. Bizim, her ilimizde, her valinin emrinde en az 3-4 vali yardımcısı var. Mesela, Ankara gibi, İstanbul gibi büyük illerimizde 15-20 vali yardımcısı var; hizmetler onların eliyle görülüyor; yani, orada hizmet bölüşümü var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)