Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

ALİYE COŞAR (Antalya)Sayın Bakan, 2027 yılı içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına 677 milyar 303 milyon lira bütçe öngörüyorsunuz ancak bu bütçeden kadının güçlenmesine yalnızca yüzde 1,41 ayırıyorsunuz. "Kadının Güçlenmesi" başlığı için ayrılan 9 milyar 549 milyon liralık kaynağın da büyük çoğunluğu personel ve sosyal güvenlik primi giderlerinden oluşuyor. Yirmi dört yıllık AKP iktidarında yoksulluk, adaletsizlik, şiddet ve eşitsizliğin en ağır bedelini kadınlar ve çocuklar ödüyor. İktidar her fırsatta kadınları güçlendirdiğini söylüyor ama uyguladığınız politikalar kadınları ekonomik bağımlılığa, güvencesizliğe ve yoksulluğa mahkûm ediyor. Derinleşen ekonomik kriz ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle kadın yoksulluğu daha fazla artarak büyüyor. TÜİK verilerine göre kadınların yoksulluk oranı yüzde 30,1'dir. Kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek için yalnızca eğitime katılıma değil, kalıcı ve güvenceli istihdama geçişi de ölçmemiz gereklidir. 2026 eylül TÜİK verilerine göre kadınların iş gücüne katılım oranı yalnızca yüzde 35,2'dir. Erkeklerin iş gücüne katılımı yüzde 70,7 iken kadınların üçte 2'si iş gücünün dışında kalıyor. Çalışan kadınların yaklaşık yüzde 30'u kayıt dışı, sosyal güvenceden yoksun çalışıyor. 2026 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu'nun iş gücüne katılım oranında Türkiye 145 ülke arasında 126'ncı sıradadır. Kadınlar iş bulamıyor, bulduklarında düşük ücretlerle güvencesiz koşullarda çalıştırılıyor. Kreş yetersizliği, bakım yükü ve iş hayatındaki ayırımcılık kadınların ekonomik bağımsızlığının önünde engel oluyor.

Kadını güçlendirmek ve aileyi güçlendirmek farklı kavramlardır; aynı değil, farklı politikalar uygulanmalıdır. Bakanlığın adında "kadın"a yer vermediğiniz gibi bütçenizde de kadınların ekonomik bağımsızlığına yeterince yer vermiyorsunuz. Sosyal yardımlarla kadınları güçlendiremezsiniz. Güvenceli istihdam, eşit ücret, kamusal kreş ve fırsat eşitliği sağlamalısınız. Kadının ev içinde emeği görünmüyor, bakım yükümlülüğü de kadına yükleniyor. Kadınlar hem bu yüklerin arasında eziliyor hem de yaşam mücadelesi veriyor. Kadınların yaşam hakkı tehdit altındadır. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun verilerine göre 2026'nın ilk on ayında 244 kadın cinayeti, 285 şüpheli kadın ölümü yaşanmıştır. İstanbul Sözleşmesi'nden çekilen 6284 sayılı Kanunu etkin uygulayamayan AKP'nin eseri de budur. Koruma kararlarına rağmen kadınlar öldürülüyorsa şiddeti önlemede eksiğiniz var demektir. Bakanlık bütçeyle kadınların ve çocukların yaşamında nasıl bir değişiklik yarattığını açıklamalı ve hesabını da vermelidir. TÜİK verilerine göre çocuk yoksulluğunda Türkiye 136,8 olmuştur. Çocuklar yeterli ve sağlıklı beslenemiyor, aileler okul beslenme çantalarını dolduramıyor. Bu ülkenin çocuklarına bir öğün ücretsiz yemeği sağlayamayan bir iktidarsınız. Yoksulluk nedeniyle çocuklar eğitimden kopuyor, çalışmak zorunda bırakılıyor. Çocuk işçiliği ve iş cinayetlerini kabullenemeyiz. Çocukları güvencesiz ve iş güvenliği olmadan çalışmaya mahkûm eden bu düzenin sorumlusu iktidarınız, sorumsuz davrananı da Bakanlığınızdır. Çocukların işe değil okula gittiği, kadın ve çocuk yoksulluğunun olmadığı bir ülke mümkündür. Yoksullukla mücadele sosyal yardımlarla olmaz. Yoksulluğu ve yoksulluğu yaratan etmenleri bitirmek hedef olmalıdır. Kadınların ekonomik bağımsızlığını sağlayacak politikalar talep ediyoruz. Kadın istihdamını artıracak, eşit işe eşit ücret, kayıt dışı ve güvencesiz çalışmayı önleyecek mekanizmalar oluşturulmalıdır. Kadınların sosyal güvence ve emeklilik hakkına erişimi sağlanmalıdır. Kadınların iş hayatına katılabilmesi için her mahallede ücretsiz ve erişilebilir kreşler açılmalı, yaşlı ve engelli bakım hizmetlerinde kamusal sorumluluk alınmalıdır. Bakımın yükü kadınların omuzlarında bırakılmamalıdır. Kadın sığınmaevleri ve ŞÖNİM'ler her ilde ihtiyacı karşılayacak kapasiteye ulaştırılmalı, yeni merkezlerde uzman personel sayısı arttırılmalıdır.