Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

ELİF ESEN (İstanbul)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakan, kıymetli Bakan Yardımcıları ve bürokratları; hoş geldiniz.

Ben de konuşmama 10 Kasımda -önemli bir gündeyiz- gençlere de önem veren Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygıyla, rahmetle anarak başlamak istiyorum. Gençlere emanet edilen Türkiye Cumhuriyeti'nin bütçesi de onların eğitimine ve geleceğine sahip çıkılarak gösterilebilir diye düşünüyorum. Bakanlığınız için 2027'de 399,7 milyar lira yani yaklaşık 400 milyar lira öneriyorsunuz. Biz bu bütçede öğrencilerin güvenli barınmasını yeterli ve nitelikli beslenmelerini ve her çocuğun spor ve sosyal imkânlara ulaşabilmesini de görmek istiyoruz.

Bütçe gerekçenize baktığımızda 2026'da yaklaşık 650 bin öğrenciye burs, 867 bin öğrenciye öğrenim kredisi veriliyor. Destek alanların çoğu mezun olduğunda borç ödeyecekler. Lisans bursu bugün 4 bin lira, 2027 teklifinde borç verme ödeneği ise yaklaşık 54 milyar lira. Bugün daralan aile gelirlerinde gençlerin eğitimden düşmemesi için ihtiyaç sahibi gençlerin karşılıksız bursa erişim desteklerini de genişletmeniz gerekiyor. Burs tutarını da gerçek hayat enflasyonuna göre öğrenci giderlerini baz alarak belirlemelisiniz.

Yurtlarda ilk yerleştirmeyi yüzde 90 oranında başarı olarak sundunuz fakat yerleşemeyen öğrencinin o gece nerede kaldığı da aynı zamanda Bakanlığınızın sorumluluk alanı diye düşünüyorum. Bekleyen gençler için geçici barınma ve ulaşım desteği mutlaka sağlanmalı. Barınabilen öğrencinin de can güvenliğinden endişe etmemesi gerekiyor. Bandırma'daki kız yurdunda çatlak duvar şikâyetleri 2025'te gündeme geldi. Gebze Muallimköy Yurdundaki öğrencilerin bina güvenliği kaygıları ise bu yıl Meclise taşındı. Yönetimin güçlendirme yapıldığı açıklamasına rağmen öğrenciler bağımsız inceleme talep ediyorlar. Siz de lütfen "güvenli" demekle yetinmeyin Sayın Bakan, deprem performans raporlarını ve yapılan işlemleri açıklayın şeffaf bir şekilde. Sayıştayın 2025 raporu da kamulaştırılan bazı yurtlarda yangın uygunluk belgelerinin öğrenci kabulünden önce tamamlanması gerektiğini belirtiyor. Bakanlığınız bunun sağlanacağını bildirmiş, TMMOB ise denetimlerin yetkin mühendislerle bütün sistemleri kapsayarak yapılmasını istiyor. Çatlak şikâyetini, asansörü, yangın merdivenini ayrı yazışmalara bölmeyin lütfen. Her yurdun güvenlik raporunu, giderilecek eksikliklerini ve onarım takvimini yayınlayın. Riskli binada öğrenci bırakmayın.

Bir başka konu da uyuşturucu ve kumar bağımlılığı. Bu konuda Bakanlığınızın sorumluluğunun büyük olduğunu düşünüyorum. Emniyetin 2026 raporuna göre 2025'te doğrudan madde bağlantılı ölümler yüzde 30'dan fazla artmış. Bunlar bütün yaş gruplarını kapsıyor. Yeşilaya kumar nedeniyle başvurular da 2022'de 3.006 iken 2025'te yaklaşık 2 katına yaklaşmış, bu da 5.748 olmuş. Yardım arayan insanların sayıca artışı karşısında seminer sayısıyla yetinilemez diye yine düşünüyorum. Şerhlerimizde ve bağımlılıkla mücadele çalışmalarımızda koruyucu, önleyici erken müdahaleyi, okul sosyal hizmetini ve tedavi sonrası desteği savunduk. Gençlik merkezlerini bu ağın parçası yapın, psikolog ve sosyolog çalışmacılarla destekleyin, Sağlık Bakanlığıyla birlikte uzmana yönlendirin ve tedavi sonrasında da en az bir ila iki yıllık sosyal takip sağlayın Sayın Bakan. Genci tedaviden sonra aynı risklerin içine desteksiz göndermemek gerekiyor. Eğitim, barınma, spor, sosyal imkânlar ve mesleğe geçişi kolaylaştıracak staj programlarına aile desteğini de birlikte düşünerek planlayın ve bahis reklamlarını sınırlayın lütfen. Sporun finansmanı gençlere bahis planlamasına dayanmasın. Çocukların oyuncağı sahalar ile bahis oynayacağı ekranların aynı sistem içinde büyütülmesi kabul edilemez. Kumar ve bahsin yasalı olmaz Sayın Bakan.