Milli eğitim bakanı hüseyin çelik hakkında (9/11)

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Van)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerimin başında Yüce Heyetinizi en derin sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Eğitime Fiziksel Katkı Projesi kapsamındaki ihale işlemleri, Millî Eğitim Bakanlığı ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası arasında imzalanan bir protokolle yürütülmektedir. Bu protokolün ihale işlemleriyle ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili Sayın Algan Hacaloğlu ve 60 arkadaşının vermiş olduğu soruşturma önergesindeki iddialara cevap vermek üzere huzurlarınızda bulunuyorum.

Öncelikle belirtmek isterim ki, Eğitime Fiziksel Katkı Projesi kapsamındaki ihale işlemleri, hukuka uygun olarak ve kamu yararı gözetilerek yapılmış ihale işlemleridir. Ayrıca, bir gazetede çıkan yazılar üzerine bu ihalelerle ilgili Millî Eğitim Bakanlığının içdenetim mekanizması çalıştırılmış ve yapılan inceleme sonucunda hazırlanan raporda soruşturmaya geçilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır; ancak, tarafımca, bununla yetinilmeyip, bizzat Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca konunun incelenmesi ve gerekirse soruşturma açılması için Sayın Başbakanımız nezdinde talepte bulunulmuştur.

Peki, değerli arkadaşlarım, yapılan tüm bu ihale işlemleri hukuka uygun olduğu halde, bu ihalelerde kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmesine rağmen, içdenetim mekanizması çalıştırıldığı ve hatta yetinilmeyip dışdenetim için tarafımızca talepte bulunulduğu halde ve bu soruşturma önergesi hangi amaçla verilmiştir.

Önce şunu da ifade edeyim: Sayın Başbakanımızın talimatı üzerine Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı bu incelemeyi başlatmıştır.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli)Kamu İhale Kurumu!..

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Değerli milletvekilleri, elbette Meclis denetim yetkisini kullanacaktır ve muhalefet, üzerine düşeni yapacaktır; Millî Eğitim Bakanı olarak bu çok önemli görevin bilincinde olduğumu huzurlarınızda ifade etmek isterim. İhaleyi kaybeden bazı firma yetkililerinin etkisinde kalan Cumhuriyet Halk Partili milletvekili arkadaşlarımın vermiş olduğu soruşturma önergesi (CHP sıralarından "Aaa... sesleri) Türk gençliğinin güzel geleceği için amaçladığımız tavizsiz çalışmaları asla engellemeyecek, şevkimizi asla kırmayacaktır.

Ortada, son yılların en yüksek katılımlı ihalesi vardır ve bu ihalede olumsuz değerlendirilen 1 700'e yakın başvuru ve kaybeden yüzlerce firma söz konusudur.

HÜSEYİN BAYINDIR (Kırşehir)Sayın Bakan, istifa edin de parti de rahatlasın.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Böyle durumlarda, biz kazanamazsak bazıları da kaybetmeli diye düşünen firmalar mutlaka çıkacaktır. Ne var ki, böyle düşünen ve gazete gazete dolaşan firma yetkililerinin sözlerini, bir iki istisna hariç, medyamız kayda değer bile bulmamıştır; ancak, Kamu İhale Kurumunun, alışık olmadık bir biçimde, kararını, Bakanlığımıza resmen tebliğ etmeden basın bildirgesiyle açıklaması ve daha önce örneğine rastlanmayan bir biçimde dosyanın Başbakanlığa iletilmesi, yadırganmıştır.

ERDAL KARADEMİR (İzmir)Sayın Bakan, Başbakanlık soruşturma açtı mı?

K.KEMAL ANADOL (İzmir)Başbakanlık kararı ne?

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Değerli milletvekilleri, İMKB'den sağlanan kaynağın bir kısmı, Bingöl depreminin acılarını sarmak için kullanılmıştır. Kalan kaynakla, 267 ayrı binadan oluşan 62 ayrı paket halinde 135 eğitim kurumunun yapımı planlanmıştır. Bu projeyle, bugüne kadar alışık olmadığımız, mimarîsi ve fonksiyonları itibariyle orijinal diyebileceğimiz güvenli okulların, yavrularımıza armağan edilmesi amaçlanmıştır. İhale ve sonrasında yaşanan tartışmalarla ilgili sizlere bilgi vermek ve iddiaları cevaplandırmak istiyorum.

Öncelikli olarak, hepimizin hemfikir olduğuna emin olduğum bir düşünceyi paylaşmalıyım. Yaşadığımız müessif depremlerde, kamu binalarımızın, çocuklarımıza, öğretmenlerimize ve vatandaşlarımıza birer mezar olduğu ve bu acı derslerle, yapılacak her türlü kamu binası için gerekli önlemlerin alınması gerçeğinden kaçamayız. Bu çerçevede, olaylara kulaktan dolma bilgilerle değil, bilimsel, akılcı ve dürüst gerçeklerle yaklaşmalıyız. Hele, konu, geleceğimizin teminatı çocuklarımızın güvenli ve yüksek standarttaki yapılarda eğitim görmesi zorunluluğu olunca, bu sorumluluğu, bir kat daha özen ve işbirliğiyle taşımalıyız.

Değerli milletvekilleri, yapılması planlanan eğitim kurumlarının yerleri, Bakanlığımızdaki birimlerin okul ihtiyaç öncelik planlaması dikkate alınarak titizlikle belirlenmiştir. Projenin ihale dokümanlarının hazırlanması için, ayrıca bir ihale düzenlenmiş, bu ihale sonucunda belirlenen danışman firmalar, Bakanlığımız teknik elemanlarıyla ortak çalışmalar yaparak, tüm imalat kalemlerini detaylı bir biçimde inceleyip, şartnameleri hazırlamıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine istinaden açık ihale usulüyle ihaleye çıkılmıştır. 17 Mayıs 2004 tarih ve 25465 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ihale ilanına göre, isteklilerden, Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatta istenmesi zorunlu olan belgelerin ötesinde, ISO-9001 Kalite Yönetim Belgesi istenmiş, fiyat farkı ödenmeyeceği, isteklilerin alt yüklenici kullanamayacakları ve konsorsiyumların ihaleye teklif veremeyecekleri öngörülmüştür.

İhale, 7 Haziran 2004 tarihinde, Millî Eğitim Bakanlığı Beşevler Kapalı Spor Salonunda, yaklaşık 1 500 kişi ve tüm televizyon kanalları ile yazılı basın önünde, kamuoyuna açık olarak gerçekleştirilmiştir. İhaleye toplam 1 758 adet teklif verilmiş ve sadece, ihale tekliflerinin açılıp okunması onaltı saat sürmüştür.

Takiben, isteklilerce, idaremize ve daha sonra Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyetler yapılmıştır. İhaleye katılan toplam 1 758 istekliden 96'sı idaremize şikâyet dilekçesi vermiş, bunlardan 18 tanesi Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyette bulunmuştur. Kamu İhale Kurumu, itirazen yapılan şikâyetlerden 14 tanesi için düzeltici işlem tesis etmiştir. Kalan 48 paket işin yasal süreçleri tamamlandığından sözleşmeleri imzalanmıştır.

Burada, özellikle, muhalefete mensup değerli arkadaşlarımızın söyledikleri gibi, Kamu İhale Kurumu, bakınız, hiçbir ihaleyi iptal etmemiştir, uyumsuzluk kararı vermiştir. Bir yasaya uyumsuzluk söz konusu olunca, düzeltici karar verilmesi işlemi gündeme gelmiştir. Bu, ilk defa olan bir şey değil; Türkiye'nin birçok yerindeki ihalelerde bu karar verilmiştir. Daha sonra yapılan incelemeler ve yeni değerlendirmeler sonucu ihale sonuçlanmıştır.

Bunun altını çizmek istiyorum: Sayın Hacaloğlu'nun söylediği gibi 64 değil, 62 pakettir ve bunların hiçbir tanesi iptal edilmemiştir.

Değerli milletvekilleri, ihale sırasında, tüm aşamadaki işlemler, değerlendirmeler ve rekabet şartları, tamamen objektif ve yasadaki kriterlere uygun olarak sonuçlandırılmıştır. 4734 sayılı Yasa doğrultusunda yapılması gereken bütün iş ve işlemler usulüne uygun olarak yerine getirilmiş, sonuçları da mevzuat doğrultusunda ilgililerine duyurulmuştur. Aynı şekilde, katılımcıların müracaatlarının tümü kabul edilmiş ve değerlendirmeye alınmıştır.

Değerli milletvekilleri, Bakanlığımız, yapmış olduğu tüm işlemlerde yasalara uygunluk, kamu yararı, hizmetin gerekleri ve denetimden asla taviz vermemiştir ve vermeyecektir. Malumlarınız olduğu üzere, anılan ihaleler farklı illerde, farklı bölgelerde yer alacak okullar için yapılmıştır. Bu nedenle, her bölgenin kendi fiziksel ve ekonomik yapısından kaynaklanabilecek fiyat faktörleri bile hesaba katılarak gruplandırma yapılmıştır.

Biraz önce, Sayın Hacaloğlu "Trabzon ile Rize arasında nasıl bir fark var" dedi.

Değerli arkadaşlarım, biraz önce, yine burada şahısları adına konuşan değerli milletvekili arkadaşlarım ifade ettiler; zeminin durumuna, altyapı durumuna, eğime göre, binanın yapısına göre bu fiyatlar değişmektedir. 3 yıldızlı otel inşaıyla, 4 yıldızlı otel inşaıyla; yani turizm ticaret liselerinin, turizm ve otelcilik liselerinin uygulama otelleri ile herhangi bir okulun fiyatının aynı olmadığı, tarafınızdan takdir edilecektir. Meclise verilen önergede ise, bu fiyatlandırmalar ile Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları arasında bir kıyaslama yapılmaya çalışılmaktadır. Ancak, önergede dikkate alınan fiyatlar yanlıştır; bunun altını çizmek istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Bakan.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bayındırlık Bakanlığının 2004 yılı birim fiyatları, 4/A grubu binalar için 364 000 000 Türk Lirası/metrekare, 4/B grubu binalar için 402 000 000 Türk Lirası/metrekare ve 4/C grubu binalar için ise 483 000 000 Türk Lirası/metrekaredir. Ayrıca, fiyatlar değerlendirilirken, birim fiyatlar içinde saha tanzim fiyatları ve fiyat farkları dikkate alınmaz. İhale bedelleri ile Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları karşılaştırması yapılacaksa şöyle yapılmalıdır; bizim yaptığımız ihaleden de buna örnek vermek istiyorum. Mesela, bu ihalede:

1- İşin sonuna kadar fiyat farkı ödenmeyecektir. Bu da, işin süresi bir yıl kabul edildiğinde, en az yüzde 10'luk bir fark demektir.

2- İşin tamamına saha tanzimi dahildir. Bu nedenle, gerçek bina fiyatı, saha tanzim maliyeti çıkarılarak bulunur ki, saha tanzimi, en az 10 000 000 en çok 120 000 000 Türk Lirası/metrekaredir; bu da, ortalama, 50 000 000 ilâ 55 000 000 Türk Lirası/metrekare demektir.

3- Bir inşaat işinde genel gider ve vergi toplamı, yüzde 7 ilâ yüzde 8'in altına düşmemektedir. İhalede uygun bulunan fiyatlar, yine, 346 000 000 ile 446 000 000 Türk Lirası/metrekare arasında değişmektedir; ağırlıklı ortalaması da, 380 000 000 - 390 000 000 Türk Lirası/metrekaredir.

Bakın, değerli arkadaşlarım, Sayın Hacaloğlu, biraz önce yaptığı konuşmada 64 paket dedi, 62 pakettir. Sekiz yıllık temel eğitim okulları yapılsın diye değil, çok değişik okullar vardır; liseler, endüstri meslek liseleri, değişik liseler var. "512 000 000 Türk Lirası ile 346 000 000 Türk Lirası arasında değişmektedir" dedi; kesinlikle böyle bir şey yoktur.

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul)Sayın Bakan, ortalama, metrekaresi 385 000 000 lira dedim, zabıtlarda var; çarpıtmayın...

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)346 000 000 ile 446 000 000 arasında değişmektedir.

Bakın, bizim, 35 inci sıraya ihale verdiğimizi söylediler; 35 inci sıra değil, 34 üncü sıradakine verilmiştir.

ŞEVKET ARZ (Trabzon)Allah Allah!.. Ne kadar güzel!.. Bravo!..

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Değerli arkadaşlar, müsaade edin... (CHP sıralarından alkışlar [!]) Müsaade eder misiniz...

ŞEVKET ARZ (Trabzon)35 değilmiş, 34'müş!..

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bakın, bu sözünü ettiğiniz, Sincan'daki bir endüstri meslek lisesinin inşaatıdır. Bakın, Sayın Hacaloğlu dedi ki: "En son sıradakine verilmiştir." Bu ihaleye 52 firma katılmış, 52 dosya verilmiştir; 52 dosyanın 6 tanesi, daha baştan, evrak eksikliğinden dolayı elenmiştir; aşırı düşük fiyat sorgulamasına tabi tutulmak üzere kendilerine yazı yazılan firmalardan sadece 15 tanesi buna cevap vermiştir.

Değerli arkadaşlarım, bir firmaya ihale verilirken, sadece ve sadece fiyat gözönünde bulundurulmaz. Bakın, bu, 34 üncü sıradakine iş verdiğimiz ihaleyle ilgili olarak, niçin bu firmaların elendiğiyle ilgili, size, somut bazı bilgiler vermek istiyorum: Bu inşaatın tamamlanması için gerekli olan demir 1 159 tondur. Misal olarak söylüyorum: Diyelim ki 9 uncu sıradaki -firmaların isimlerini söylemiyorum- firma 551 ton demirle bunu bitireceğini söylemiştir. Atlayarak geçiyorum. 21 inci sıradaki 754 ton demirle bu inşaatı tamamlayacağını beyan etmiştir. Bakın, 32 nci sıradaki 374 tonla, yukarıya çıkıyorum 28 inci sıradaki 771 tonla bunu tamamlayacağını beyan etmiştir. Diğer bütün göstergeler de burada sıralanmıştır.

Şimdi, bir firmanın ihale alması, sadece, tek başına, onun ne kadar ucuz teklif verdiğiyle ilgili değildir değerli arkadaşlarım. Bunu özellikle huzurlarınızda ifade etmek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, ben zaman darlığı sebebiyle... Sayın Başkanın müsamahasına sığınıyorum, bazı önemli konuları sizlerle paylaşmam gerekiyor.

Değerli arkadaşlarım, bakınız, bu aşırı düşük fiyat sorgulamasında çok ilginç örneklerle karşılaşılmıştır. Mesela, bir firmaya sorulmuştur, bir işte 684 metrekare radyatör kullanılması gerekirken, firma hiç radyatör beyan etmemiştir. Yine bir inşaatta kullanılacak beton miktarı 4 390 metreküp olması gerekirken firma 3 535 metreküp beyan etmiştir. Demir miktarı ve diğer bütün göstergeler de bunu göstermektedir. Şimdi, bu durumda, firmaların teklif ettikleri bedeller, ekonomik bedeller gibi görünse de ihalenin kendilerine verilmesi imkânsızdır. Bu örnekleri sayfalarca uzatmak mümkündür. Özellikle soruşturma önergesinde belirtilen ve büyük bir çoğunluğu yanlış bilgilere dayanan birkaç örneği sizlerle paylaşmak istiyorum. Mesela, Gaziantep'te 13 647 metrekarelik bir inşaat için önergede belirtilen fiyat, verdiğimizi iddia ettikleri fiyat 367 000 000 Türk Lirasıdır. Bu iş türü için Bayındırlığın belirlediği fiyat 364 000 000 Türk Lirasıdır, bizim verdiğimiz fiyat ise 272 000 000 Türk Lirasıdır, Bayındırlık birim fiyatının yüzde 25 altındadır değerli arkadaşlarım.

Atlıyorum; Gümüşhane'de yine 9 476 metrekarelik bir iş için, önergede bizim verdiğimizi iddia ettikleri fiyat 432 000 000 liradır, Bayındırlık Bakanlığının bununla ilgili birim fiyatı 366 000 000 liradır, bizim verdiğimiz fiyat ise 285 000 000 Türk Lirasıdır ve Sincan'dakiyle ilgili olarak verilen bütün rakamlar kesinlikle yanlıştır. Yanlış bilgilerle doğru sonuçlara ulaşamazsınız değerli arkadaşlarım.

Bizim yaptığımız inşaatların, bizim yaptığımız okulların rasgele okullar olmadığını, çok farklı özelliklere sahip olduğunu arkadaşlarım ifade ettiler. Müsaade edersiniz, bu yüksek teknik donanımlı olan, çok ciddî fonksiyonları olan kısımlara kesinlikle girmeyeceğim; çünkü, bunu arkadaşlarım beyan etti.

Değerli arkadaşlarım, şunun kesinlikle unutulmaması lazım: Fiyatı ucuz gibi görülen ihalelerin bedeli ağır olmuştur, ağır olmaktadır. Bunun en tipik örneği, Çeltiksuyu'nda 86 evladımıza mezar olan okuldur. Bundan ders ve ibret almak zorundayız. En ucuz fiyatı veriyor diye kimseye ihale veremeyiz. Bugün olsa, bunu yine yapmam ve yaptırmam. Huzurlarınızda bunu ifade etmek istiyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) Tek başına ucuz fiyat doğru bir yaklaşım, doğru bir fiyat değildir.

Bakın, size daha çarpıcı bir örnek daha vereyim, Cumhuriyet Halk Partili arkadaşlarım, lütfen dinleyin: İstanbul'da Abdi İpekçi Yurdumuz vardır -İstanbul'u bilenler bilirler- 1 500 kişilik bir yurttur. 1999 depreminden sonra, bu yurdumuz ciddî hasar gördü, güçlendirme ihalesi yapıldı; yani, güçlendirme yapılması lazım. Güçlendirme ihalesini alan firma yüzde kaç kırımla almış biliyor musunuz; yüzde 57 kırımla almış ve dört yıldan beri bu yurdumuz kapalıdır; inşaat firması işin içinden çıkamamaktadır, bitirmemektedir, bize teslim etmiyor, vazgeçmiyor ve çaresiz bir şekilde beklemek durumundayız.

Türkiye çapında 580 küsur tane YİBO'muz ve PİYO'muz var değerli milletvekilleri. Üniversitelere yaptırdığımız araştırmalara göre, bunların yüzde 25'inin derhal güçlendirmeye tabi tutulması gerekiyor ve son on yılda yapılanlarla ilgili, bunları yapan müteahhitlerle ilgili olarak yargıya başvurulması gerekiyor. Biz, bütün bunları başlattık; ama, gelin görün ki, bunları incelediğimizde, bu çürük binaların, depreme karşı dayanıklı olmayan binaların çoğunun, geçmişte yapılan ihalelerde, yüksek kırımlarla insanlara verildiği ortaya çıkmaktadır.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, bakın, Kamu İhale Kurumunun 14 dosyayla ilgili, karar düzeltici işlem tesis etmesiyle ilgili süreç devam etmektedir. Öte yandan, Başbakanlıktan talepte bulunulduğu gibi, zaten inceleme başlatılmıştır. Değerli milletvekili arkadaşlarım, özellikle Sayın Kılıçdaroğlu, kendilerinin verdiği yazılı soru önergesine benim zamanında cevap vermediğimden şikâyet ettiler. O cevap şunun için verilmemiş Sayın Kılıçdaroğlu: Daha, Kamu İhale Kurumunun gerekçeli kararı bize bildirilmeden, bize gelmeden, siz gazetelerdeki haberlerden yola çıkarak veya Kamu İhale Kurumundan bazı bilgiler alarak bana yazılı soru önergesi verdiniz. Ben, Kamu İhale Kurumunun kararını vermesini, sürecin tamamlanmasını beklediğim için size cevap vermedim ve bu cevabınız geçen hafta itibariyle verilmiştir; ama, siz, maalesef işi aceleye getirdiniz ve soruşturma önergesi verdiniz.

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul)Doğru söylemiyorsunuz Sayın Bakan!..

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Doğru söylüyorum Sayın Hacaloğlu.

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul)Söylemiyorsunuz!

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bugüne kadar Cumhuriyet Halk Partili veya iktidar kanadına mensup arkadaşlarımın verdikleri yazılı soru önergeleri, yüzde 99 zamanında cevaplandırılmıştır; ama, bugüne kadar zamanında cevaplandırılmayan tek yazılı soru önergesi bu mudur değerli arkadaşlarım?!

Bakın, burada biraz önce değerli arkadaşım Nihat Bey bunlara değindi. Efendim, ihale üzerinde kalan isteklilerin birbirlerinin paravan firmaları olduğu...