Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

HÜSEYİN OLAN (Bitlis)Teşekkürler Başkan.

Kule AŞ PTT'nin yüzde 100 şirketidir. Bir posta şirketinin televizyon kulesi, restoran, seyir terası ve simülasyon merkezi işletmesi bile başlı başına bir sorun ama ben tabii, bu şirkete önce başka bir gözle bakmak istiyorum. Bu şirket sıradan bir şirket değil, RTÜK'ün verici tesis lisansı tek bir şirkete verilmiş, o da Kule AŞ. Özel yayıncılar yayınlarını bu şirketin kulesinden yapmak zorunda yani İstanbul'da bir radyonun sesinin dinleyiciye ulaşıp ulaşmaması bu şirketin tarifesine ve kurallarına bağlıdır. Yönetim Kurulu baştan sona Ulaştırma Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının bürokratlarından oluşuyor, üyeleri arasında Bakanın Özel Kalem Müdür Yardımcıları var. 2023'ten bu yana Yönetim Kurulunda 13 farklı kişi görev almış; bir üye bir ay kalmış, bir genel müdür yirmi üç gün görev yapmış. "Yayıncılığın altyapı tekelini ek görevle gelip giden bürokratlara bırakmak doğru mu?" diye sormak lazım.

Genel Müdürümüz konuşmasında şirketin Sayıştay denetimlerinden hiçbir bulguyla karşılaşmadan başarıyla geçtiğini söylüyor fakat 2023'te 14,6 milyon lira kâr eden şirket 2024'te tam bunun 3 katına yakın, 45,7 milyon lira zarar etmiş; satışların maliyeti satışları geçmiş. Satış hedefinin yüzde 14'ünün gerisinde kalınmış, hizmet alımları bir yılda neredeyse ikiye katlanmış. Rakibi olmayan, müşterisi kulesini kullanmak zorunda olan bir tekel zarar ediyorsa sorunu sadece piyasa olarak açıklayamayız herhâlde; konuşmada bu zarardan tek bir kelime yok. Sayıştay 2022'de çok ağır bir tespit yapmıştı, yayıncılardan teminat olarak alınan 9,4 milyon lira nakit sıkıntısı yüzünden şirket giderlerine harcanmış. Sormak lazım: Emanet para harcanır mı? Aynı raporda aynı hizmeti alan radyolara farklı sözleşme hükümleri uygulandığı, bazılarına göz yumulduğu yazılıyor. Biz yayın durdurmayı savunmuyoruz ama hangi radyoya göz yumulup hangisine yumulmadığı belli değilse yayın altyapısı bir baskı aracına dönüşebilir. Herkese aynı, açık yayınlanmış kurallar istiyoruz.

Bu şirkette 64 kadrolu çalışana karşı 102 taşeron işçi var, çalışanların yüzde 61'i taşeron. Kulenin temizliği, güvenliği, ziyaretçi hizmeti sürekli işlerdir. Bu emekçiler kesinlikle kadroya alınmalıdır. 2021'de şirkette tek bir engelli çalışan yoktu, o günden bu yana raporlarda engelli sayısıyla ilgili herhangi bir veri yok.

Genel Müdürümüz "30 İl Tek Direk" projesinden söz ediyor, nüfusu yüksek şehirlerde kurulacak kulelerin de bu şirkete verileceğini söylüyor. Eski kulelerinin sökülmesini, kent silüetinin temizlenmesini olumlu buluyoruz ama ortak altyapı tek elden denetim anlamına da gelmemelidir.

Diyarbakır'da, Van'da, Bitlis'te Kürtçe yayın yapan yerel bir radyo tarifesi Bakanlık bürokratlarının belirlendiği tek bir şirkete mahkûm edilmemeli. Bu proje Mecliste, yayıncılarla ve kamuoyunda açık bir şekilde tartışılmadan hayata geçirilmemelidir.

Ayrıca, bu şirketin iç kontrol yükümlülüğü yok, bağımsız denetimi yok, faaliyet raporu kamuoyunda yok, "Bulgu yok." demek "Sorun yok." demek değildir.

Son olarak, sorularım olacak: 2024'te 45,7 milyon TL zararın nedeni nedir? 2025 yılı ve 2026'nın ilk dokuz ayı sonucu nedir? 2022'de harcandığı tespit edilen 9 milyon 390 bin TL nakit teminat yerine konuldu mu? 2024 ve 2025 sonunda yayıncı teminatlarının tamamı nakit olarak bankada mı?

Yayın iletim tarifeleri nasıl belirleniyor? Kamuya açık mı? Hangi yayıncılara indirim, erteleme ya da borç affı yapıldı? Ödeme yapamadığı için yayını durdurulan ya da kuleden ayrılan radyo var mı?

"30 İl Tek Direk" projesi hangi illeri kapsıyor? Maliyeti ve finansmanı nedir? Kim yapacak? Hangi yöntemle ihale edilecek? Yerel ve bölgesel yayıncılar için tarife ne olacak?

Yönetim kurulu neden tamamen Bakanlık bürokratlarından oluşuyor? Faaliyet raporu neden yayımlanmıyor?

Son olarak: "Kule AŞ kuruluşundan bu yana PTT ne kadar temettü ödedi?" diyerek sonlandırıyorum.

Teşekkür ediyorum.