Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

HÜSEYİN OLAN (Bitlis)Teşekkürler Sayın Başkan.

PTT PAL'ın değerli yöneticileri, Genel Müdürümüzün konuşmasında bir cümle var, onu aynen okumak istiyorum: "Savunma sanayisi alanında faaliyet gösteren firmalar ile askerî teçhizat üreten kuruluşların ürün sevkiyatlarında zırhlı araçlarımızla silahlı ekiplerimizle güvenlik refakati sağlıyoruz." Değerli Hazırun, bu cümleyi biz bir başarı olarak görmüyoruz. Bu şirket yüz seksen altı yıllık PTT'nin bir parçasıdır. PTT mektup taşır, emeklinin maaşını taşır, silah taşımaz, silah sevkiyatına refakat etmez; halkın postasının şirketi savaş ekonomisinin halkası olmamalıdır.

Aynı konuşmada bir başka cümle daha var: "Şirket Suriye'de şubelere ve ATM'lere ikmal yapıyor. 2025'te 25 binden fazla durak..." Bu şubeler askerî harekat bölgelerinde açıldı. komşu bir ülkede silahlı ekiplerle para taşımanın yasal dayanağı nedir? Bizler Suriye halkının kendi iradesine dayalı bir barış ve yönetimden yanayız.

Mali tabloya gelince, bu şirket dört yıldır borca batık batık, öz kaynağı eksi 185 milyon lira. Sayıştay dört yıl üst üste aynı bulguyu yazdı "Türk Ticaret Kanunu'nun 376'ncı maddesindeki önlemler bir an önce alınmalıdır." dedi; dört yılda hiçbir önlem alınmadı. 2024 zararı bir tabloda 75 milyon lira, öbüründe 5 milyon lira; aradaki farkı 79 milyon liralık olağan dışı gelir ve 69 milyon liralık SGK teşviki kapatmış, oysa Sayıştay 2021'de bu şirketin bazı işlerde teşvikten yararlanmaması gerektiğini, yaptırım riski olduğunu yazmıştı. Sayıştay bir şey daha tespit etmişti: Şirket özel bankalara ve marketlere para taşırken zırhlı araç ve personel giderini maliyete katmamış, maliyetinin altında fiyat vermiş. Zarar eden kamu şirketi özel bankaların masrafını üstleniyor. PTT'nin kendi güvenlik işi 2024'te özel bir firmaya verilmiş, bu şirketin çalışan sayısı bir yılda 4.102'den 2.551'e düşmüş. Yeni yüklenici Sayıştayın tespitiyle işçilerin toplu sözleşmesini uygulamadı. 2.551 kişilik şirkette engelli çalışan sayısı her zaman ne yazık ki çok azdır, 4'tür burada da. Yasal oran ise yüzde 4 yani 102 kişi olması gerekirken 4 kişidir. Hakkını teslim edelim, faaliyet zararı 2024'te bir miktar azalmış, Merkez Bankası adına madenî para depoculuğu gibi kamusal bir hizmet de yürütülüyor ama bu yapısal sorunu değiştirmiyor.

Doğrudan söylemek gerekirse, silah ve askerî teçhizat sevkiyatına refakat sonlandırılmalıdır. Suriye'deki faaliyetin dayanağı ve maliyeti Meclise açıklanmalıdır. Sayıştayın dört yıllık uyarısı Komisyon raporuna alınmalıdır. Toplu sözleşme hakkını kaybeden işçilerin hakları iade edilmelidir.

Son olarak sorularım var: Savunma sanayisi ve askerî teçhizat sevkiyatına refakat hizmeti hangi firmalar ve kurumlar için hangi tarihlerden beri yapılıyor? 2023-2026'da bu hizmetten ne kadar gelir elde edildi? Taşınan ürünler yurt dışına mı gidiyor? Suriye'deki ikmal hizmeti hangi yasal dayanakla hangi bölgelerde yürütülüyor, kaç çalışan görev alıyor, sigorta ve can güvenliği nasıl sağlanıyor, bu faaliyetin gelir gider sonucu nedir? Sayıştayın dört yıldır yaptığı TTK 376 uyarısı üzerine Yönetim Kurulu Genel Kurula hangi önlemleri sundu, sermaye tamamlanacak mı? 2024'te kaydedilen 69,3 milyon TL SGK teşviki hangi iş yerlerine ait? 2021 Sayıştay bulgusu doğrultusunda teşvikten yararlanılmaması gereken işyerlerinde düzeltme yapıldı mı? PTT'nin güvenlik işinin özel firmaya geçmesiyle kaç işçi işini ya da toplu sözleşme hakkını kaybetti? Para taşıma hizmeti verilen bankalar ve marketlerle yapılan sözleşmeler bugün maliyeti karşılıyor mu, hizmet bazında kâr zarar nedir? Engelli çalışan sayısı neden 4? Kadın çalışan sayısı nedir? Son beş yılda iş kazası ve silahla ilgili olay sayısı nedir? 2024 bütçesi neden eylül ayında onaylandı? Faaliyet raporu neden yayımlanmıyor? Son olarak, zırhlı araçlar hangi firmalardan, hangi fiyatlarla kiralanıyor diyerek konuşmamı sonlandırayım.