Büyükşehir belediyeleri kanunutasarısı (s.s.619)

CHP GRUBU ADINA İSMAİL DEĞERLİ (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 619 sıra sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanunu Tasarısının 22 nci maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlarım.

Değerli arkadaşlar, maddede "büyükşehir belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur" deniliyor.

İlçe belediyelerinde de olduğu gibi, bütün personel atamalarının yetkisi belediye başkanlarına bırakılmış.

Değerli arkadaşlar, bu, doğru bir karar değil. Bunun sıkıntıları daha önce de çekildi. Gerçekten, belediyeler, siyasî partilerin il ve ilçe merkezleri konumuna girer. İlgili belediye başkanı kendi yandaşlarını işe alır; sade vatandaşa, politik olmayan vatandaşa hiçbir şey kalmayacaktır. Tamamen siyasî olan kişiler işe alınacak, normal vatandaş ise işe alınmayacaktır.

Diğer taraftan, atadığı üst yönetimdeki bütün memurlarla ilgili olarak sadece belediye meclisine bilgi veriyor; yani, onayına sunulmuyor, sadece bilgi veriyor "ben, bunları bunları, yaptım..." Bitti iş, orada kaldı. Bu doğru bir şey değil. Gerçekten, çok büyük yetkilerle donatılıyor; bu sorun yaratır.

Değerli arkadaşlar, bugün, belediyelerde çalışan personel en düşük maaşı alıyor. Bu personelin maaşının düzeltilmesiyle ilgili olarak hiçbir gelişme yok, yasalarda da hiçbir şey yok.

Sayın Bakan, bu personel, idarî yönden size bağlı; her ne kadar belediyede çalışıyorlarsa da, idarî yönden İçişleri Bakanlığına bağlı. Diğer bakanlıklarda çalışan personel yanödeme alıyor, mesai alıyor, bazı harcırahlar alıyor; ama, belediyelerde çalışan personel perişan bir durumda.

Yine, burada, sözleşmeli personel alınıyor, geçici sözleşmeli personel alınıyor, bunun yanında sözleşmeli memur alınıyor. Değişik şekilde gruplandırmalar yapılmış memur alınıyor; ama, bunlar nasıl alınacak, yasa tasarısında, bununla ilgili olarak herhangi bir açıklık yok; yani, bu personel nasıl alınır, belediye başkanı bu personeli nasıl alır... Acaba, bir yönetmelik çıkarılıp, imtihanla mı alacak; yoksa, keyfî olarak, ben seni işe aldım, gel başla mı diyecek? Yani, gerçekten, bunların belirlenmesi lazım. Biliyorsunuz, her şey gizlilik içerisinde yapılıyor. Her gizlilikte, mutlaka bir yanlışlık vardır, mutlaka farklı bir düşünce vardır. Onun için, bunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

Biz, milletvekili olarak, soru önergesiyle, belediyelerden bazı bilgileri öğrenmek istiyoruz; ama, bu soru önergelerine dahi çok yanlış cevaplar veriliyor. Şimdi, şeffaflık yok, açıklık yok, herhangi bir bilgiyi, bir yerde, alamıyorsunuz; büyük yetkilerle donatıyorsunuz; arkasından da, soru önergesi veriyorsunuz; ama, o soru önergelerine cevap verilmiyor. Peki, halk, bundan nasıl haberdar olacak, nasıl duyacak, belediyeleri nasıl denetleyecek?.. Böyle bir şey de yok; onun için, büyük bir sıkıntı var.

Yine, belediyelerde çalışan sağlık personeliyle ilgili hiçbir şey yok. Bakın, Sağlık Bakanlığına, Sosyal Sigortalar Kurumuna bağlı hastanelerde bir prim olayı var; yani, oralarda çalışan sağlık personeli bir prim alıyor; ama, belediye hastanelerinde çalışan sağlık personeline, maaşının dışında 5 kuruş para yok. Bunlar, normal maaşı neyse, onu alıyor. Yine, PTT hastanesinde, polis hastanesinde çalışan sağlık personeliyle ilgili bir şey yok. Bu yasa tasarısında, sağlık personeliyle ilgili bazı düzenlemelerin yapılması gerekirdi; ama, maalesef, o da yok.

Şimdi, bu personelin işe alımıyla ilgili olarak daha önce de söz almıştım. Bugün, tüm belediyelerde 180 000 memur, 220 000 işçi kadrosu var. 180 000 memur kadrosunun yaklaşık 100 000'i dolu, 80 000'i ise boş. Şimdi, bu boş kadrolara 80 000 kişinin atanması, tamamen belediye başkanlarının yetkisine bırakıldı. Peki, siz, 1 700 000 kişiyi imtihana sokacaksınız, yarın, imtihan olacak; nasıl yerleştireceksiniz?.. Eğer, 80 000 kadroyu belediye başkanlarının yetkisine verirseniz, o zaman, 1 700 000 kişi imtihana girecek, bu insanları nereye yerleştireceksiniz?.. Bence, belediyelerde de, işe almalar merkezî sistemle olmalıydı. Eğer bu şekilde olsaydı, o zaman, politik kaygılar ortaya çıkmazdı merkezî sistemle imtihanı kazanan kişiler belediyelere yerleşmiş olurdu.

Bu yasa tasarısının neresine bakarsanız bakın, gerçekten, yetkiler tamamen büyükşehir belediye başkanlarına ait, belediye başkanları imparator haline getiriliyor; halkın denetimi yok; hiç kimsenin denetimi yok, diğer taraftan, devletin de doğru dürüst bir denetimi yok; bundan sonra da olmayacaktır.

Ben, bunların düzeleceğine inancımla, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)