Büyükşehir belediyeleri kanunutasarısı (s.s.619)

CHP GRUBU ADINA YAŞAR TÜZÜN (Bilecik)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün görüşmekte olduğumuz Büyükşehir Belediyeleri Kanunu Tasarısının 15 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ve şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, Büyükşehir Belediyeleri Kanunu Tasarısında ihtisas komisyonlarının kurulması maddesi, şahsen, incelediğimizde, destek vereceğimiz ve olumlu gördüğümüz bir maddedir; ancak, bununla ilgili birtakım açıklamalarda bulunacağım ve bu maddenin değiştirilmesiyle ilgili önergemize katkı isteyeceğim.

Değerli arkadaşlar, yeni bir yüzyılın başında yaşanan hızlı değişim, yenileşme, toplumları ve ekonomik örgütleri değişmeye ve gelişmeye, diğer bir ifadeyle yeni durumlara adapte olmaya zorlamaktadır. Bu olgu, toplumsal bir kurum olan belediye yönetim sistemi ve bu sistem içinde belirli fonksiyonları gerçekleştirmek amacıyla oluşturulmuş bulunan belediye organları için de geçerlidir. Yönetim, dinamik bir süreç olup, sürekli olarak değişmek ve gelişmek zorundadır. Artan arzu, istek ve hizmetler, yönetimin gelişmesini zorunlu kıldığı gibi, örgütsel çalışmaları da beraberinde getirecektir. Bu düşünceler ışığında hazırlanan Yerel Yönetimler Temel Kanunu Tasarısının ayağı olan Büyükşehir Belediyeleri Kanunu Tasarısı hazırlarınken, 15 inci maddeyle, büyükşehir belediye meclislerine altkomisyon kurma yetkisi verilerek değişimi geliştirmek istenilmiş, katılımcılığın sağlanması düşünülmüştür.

Değerli arkadaşlarım, görüşmekte olduğumuz bu 15 inci maddeyle, büyükşehir belediye meclislerine ihtisas komisyonları kurma yetkisi verilmektedir. Bu maddenin gerekçesine baktığımızda, ihtisas komisyonları yeniden düzenlenerek, katılımı ve etkinliği sağlayacak bir yapıya kavuşturulmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, maddenin özünde, sorunlar, konular, istekler, talepler, kentte bulunan kentlinin, sivil toplum kuruluşlarının, meslek odalarının veyahut şahısların isteklerinin belediye meclisinde görüşülmeden önce ihtisas komisyonlarında tartışılması ve yine bu arada ilgili sivil toplum örgütlerinin de görüşleri alındıktan sonra karara bağlanması öngörülmektedir.

Büyükşehir belediyelerinde, imar ve bayındırlık, çevre ve sağlık, plan ve bütçe, eğitim, kültür, gençlik ve spor ile ulaşım komisyonu kurulması zorunlu hale getirilmektedir. Özellikle imar sorunlarının ilgili kişi ve kuruluşların da görüşleri alınmak suretiyle karara bağlanması için, imar komisyonunun -diğer komisyonlardan farklı olarak- çalışmaları süreye tabi tutulmamıştır. Ayrıca, havale edilen işlerin bir ay içinde sonuçlandırılması öngörülerek, işlerin bekletilmesi önlenmektedir.

Değerli arkadaşlarım, ayrıca, katılımı artırmak maksadıyla, gündemdeki konularla ilgili kişi veya kurum temsilcileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversitelerin ilgili bölümleri, sendikalar -oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun, sendika konfederasyonlarının bulunduğu yerlerde konfederasyonun- ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcilerinin, oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılmasına ve görüş bildirmesine imkân sağlanmaktadır. Gerçekten, bu anlamda, Büyükşehir Belediyeleri Kanunu Tasarısında bu madde önemini korumaktadır ve önemine binaen de, yine, o kentte bulunan bahsettiğim tüm kuruluşların temsilcilerinin ihtisas komisyonlarında görev alması, hatta, uygun görüldüğü takdirde belediye meclisi tarafından da kendilerine bir ücret ödenmesi, tarafımızdan da uygundur.

Değerli arkadaşlarım, yine, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarındaki çalışma sisteminde olduğu gibi, ihtisas komisyonlarının görev alanına giren işlerin ilgili komisyonda görüşüldükten sonra hemen belediye meclisinde karara bağlanması sistemi getirilmek suretiyle, meclis üyelerinin kararlara etkin bir şekilde katılımı da sağlanmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, oysa, kanun tasarısına baktığımızda, madde gerekçesinin dışında bir madde metni olduğu da göze çarpmaktadır. Madde gerekçesinde, geniş katılımdan bahsediyoruz, sivil toplum örgütlerinden, üniversitelerden temsilcileri bazı komisyonlara üye olarak katıyoruz; ancak, esas yerelde birinci derecede temsilci olan muhtarlarımıza oy hakkını vermiyoruz.

Belediyelerde, sivil toplum örgütleri ve üniversitenin katılımı çok önemli bir konu olduğu gibi, bu önemli konuda ilgili kuruluşların mutlak surette katılımının sağlanabilmesi ve oy hakkı verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Büyükşehir belediyelerinde imar ve bayındırlık, çevre ve sağlık, plan ve bütçe, eğitim ve kültür, gençlik ve spor ile ulaşım komisyonlarının kurulmasını zorunlu tutuyorsunuz; ama, bu komisyonların üyelerinin özlük hakları ve ücretleri konusunda herhangi bir düzenleme de maalesef yapılmamıştır.

Değerli arkadaşlarım, bildiğiniz gibi, belediye meclislerimizde, kent belediye meclislerinde, özellikle, belediye meclisi üyelerimizin yüzde 80'i esnaftan oluşmaktadır. Her esnaf arkadaşımızın kendi işyerini ve işini kapatıp, belediyenin işleriyle uğraşmak için belli bir zaman ayırması gerekiyor. İşte bu anlamda kendini işe verebilmesi için, kentin, kentlinin ve belediyenin sorunlarını çözebilmesi için, kendi birikimi ve deneyimiyle belediye meclisi toplantısına katkı verebilmesi için, mutlaka bu komisyon üyelerinin de ücrete bağlanması gerekir diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, Türkiye Büyük Millet Meclisinde belirli bilgi ve birikime sahip ihtisas komisyonu üyelerinden ve teknik elemanlardan oluşan altkomisyonlarda bile bazı durumlar gözden kaçabiliyorsa, alınan birçok karar Anayasa Mahkemesinden geri dönüyorsa, belediye meclisi tarafından oluşturulacak ihtisas komisyonlarının da sağlıklı olması için, bu hakları, bu özlük hakları vermemiz gerekir diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, geçtiğimiz hafta Belediyeler Kanunu Tasarısı üzerinde görüştük, bugünden itibaren Büyükşehir Belediyeleri Kanununu Tasarısını görüşüyoruz. Büyükşehir belediye başkanlarımız, il belediye başkanlarımız, ilçe ve belde belediye başkanlarımız, gerçekten, bu tasarıdan memnun olmadıklarını, telefonlarla bizzat tarafımıza bildiriyorlar.

Türkiye'de ulusal nüfusun yüzde 80'i belediye sınırları içerisinde yaşamakta. Bizim düşüncemize göre, nüfusun yüzde 80'inin sorununu çözebilecek bir kanun tasarısını bu çatıdan çıkarmamız gerekiyordu; ancak, Cumhuriyet Halk Partisinin düşüncelerine uygun olmayan bir yasa gündemde yerini almış ve sizler tarafından destekleniyor. İnşallah, önümüzdeki aylarda ve yıllarda belediyelerimizin sorununu gerçekten çözebilecek yasaları görüşmek umuduyla, beni dinlediğiniz için hepinize teşekkür ediyor, Yüce Meclise saygılar sunuyorum. (Alkışlar)