Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

MEHMET AKALIN (Edirne)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, Sayın Bakan, değerli bürokratlar; bugün burada konuştuğumuz bütçe toplumun en fazla desteğe ihtiyaç duyan kesimlerini, geçim sıkıntısıyla mücadele eden ailelerimizi, korumaya muhtaç çocuklarımızı, engellilerimizi, yaşlılarımızı ve şiddet mağduru kadınlarımızı ilgilendiriyor. Elbette bu alanlarda verilen emekleri önemsiyoruz ancak yapılan çalışmaları değerlendirirken "Bütçeye konulan para insanımızın günlük hayatını ne kadar kolaylaştırıyor?" diye sormak zorundayız.

Bakın, 2027 yılı için Bakanlığa 677 milyar lira ödenek teklif ediliyor, artış yüzde 27,3. Merkezi bütçe içindeki pay ise yüzde 2,8'den yüzde 2,48'e geriliyor. Üstelik TÜİK'in ekim 2026 verilerinde gıda fiyatları yıllık yüzde 27,73; konut, su, elektrik ve yakıt grubundaki fiyatlar yüzde 40,24 artmış iken geçinmekte zorlanan aileler bu şartlarda nasıl ayakta kalacak? Soruyorum. Sayın Bakan, Yoksullukla Mücadele Programı'nın 2027 ödeneği yüzde 21,35 artıyor. Yönetim ve Destek Programı'ndaki artış ise yüzde 61. Şimdi soruyorum: Bu öncelik farkının gerekçesi nedir? Yine, yardımların satın alma gücü ve aileleri yoksulluktan çıkarma etkisini nasıl ölçüyorsunuz?

Bir de kadınlarımızın durumuna bir bakalım: TÜİK'in mevsim etkisinden arındırılmış eylül 2026 verisinde kadın istihdam oranı yüzde 31,2; 15-24 yaşındaki genç kadınlarda işsizlik ise yüzde 23,3'tür. 3 yaşından küçük çocuğu olan kadınların çalışmasının önündeki bakım yükünü de biliyoruz. Şimdi soruyorum: Ücretsiz kreş yaygınlaşmadan kadınların ekonomik bağımsızlığını nasıl güçlendireceğiz? Kadına yönelik şiddette de hedefleri dikkatlice incelemeliyiz. 2026 için 152 olan kadın konuk evi sayısının 2027'de yalnızca 153'e çıkarılması öngörülüyor. Şiddetten kaçan kadınların güvenli barınma, çocuk bakımı ve işe erişim ihtiyaçları bu kapasitelerle nasıl karşılanacak?

Bir de yaşlılarımız var. TÜİK'e göre 2025'te 1 milyon 836 binden fazla yaşlı tek başına yaşıyor. Evde bakım ve gündüz hizmetlerini bu ihtiyaçla birlikte planlamak gerekmiyor mu? Bir de şunu öğrenmek istiyorum: Bakanlığınızın bu konuda il il ortaya koyduğu somut kapasite hedefleri nelerdir?

2026'da analık izninin yirmi dört haftaya çıkarılması yerinde bir adımdır ancak çocuk büyürken ailelerin bakım ihtiyacı devam ediyor. Şimdi yine soruyorum: Kreşten barınmaya, gelir güvencesinden bakım hizmetlerine kadar bütüncül destek sunmadan kalıcı sonuç bekleyebilir miyiz?

Sayın Bakan, son olarak, bundan tam yedi ay önce Edirne'nin İpsala ilçesinden Aynur kardeşimizin yaşadığı mağduriyeti anlatmıştım. Yüzde 51 spastik engelli, lisans mezunu, birden fazla üniversite eğitimi almış, defalarca EKPSS, KPSS ve ALES sınavlarına girmiş çok başarılı bir kızımız. EKPSS'yle kamuya yerleşmesine rağmen sağlık raporundaki "çalışamaz" ibaresi gerekçe gösterilerek göreve başlatılmadı. Aradan yedi ay geçti, bugün kendisini yeniden aradık; maalesef, hayatında hiçbir şey değişmemiş. Kendisine bugün bu konuyu sizinle yeniden konuşacağımı söyledim. Bana ne dedi, biliyor musunuz? "Vekilim, Bakanımız hepimizin değil mi?" dedi. Ardından bir soru daha sordu: "Sayın Bakanımız benim sesimi duyar mı?" Şimdi ben de soruyorum, doğrudan bu soruyu size yöneltiyorum: Sayın Bakanım, duyar mısınız, Aynur kardeşimizin sesini duyar mısınız?

Değerli milletvekilleri, sosyal devletin başarısı yapılan yardımın büyüklüğü kadar o yardımdan sonra insanların yaşamında neyin değiştiğiyle ölçülür. Biz daha fazla yardım dağıtmakla övünmek yerine, giderek daha az insanın yardıma ihtiyaç duyduğu bir Türkiye hedeflemeliyiz diyor, teşekkür ediyorum.