Türk demir çelik sanayiinin yapısal sorunları ve kardemir aş hak.

MEHMET CEYLAN (Karabük)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk demir çelik sanayiinin yapısal sorunları ve Kardemir AŞ hakkında gündemdışı söz almış bulunmaktayım; öncelikle Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Bugün, 1 Nisan 2003. Bundan tam 66 yıl önce, 3 Nisan 1937 tarihinde, ülkemizin ilk entegre demir-çelik tesisi olan Karabük Demir Çelik İşletmelerinin temeli, Cumhuriyetimizin Kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatlarıyla, dönemin Başbakanı İsmet İnönü tarafından Karabük'te atılmıştır. O günden bugüne, 3 Nisan, Karabük'te Demir Çelik İşletmelerinin, dolayısıyla, o günlerde 40 haneli bir köy olan Karabük'ün de kuruluş yıldönümü olarak kutlanmaktadır. Bu nedenle, öncelikle, ülkemizde demir-çelik sanayiinin öncü kuruluşu olan ve yıllardır bölge ve ülke ekonomisine büyük katkılarda bulunan Karabük Demir Çelik İşletmelerinin, şimdiki adıyla Kardemirin ve Karabük'ün kuruluş yıldönümünü kutluyorum.

Karabük Demir Çelik İşletmelerinin ardından ülkemizde ikinci entegre demir-çelik tesisi 1965 yılında Ereğli'de, 1977 yılında da İskenderun'da kurulmuştur. Ülkemizde ilk elektrik ark ocaklı demir-çelik tesisi ise, 1928 yılında Kırıkkale'de Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından hizmete sokulmuştur. 1980 yılından itibaren cazip yatırım ve ihracat teşviklerinin de etkisiyle, çok sayıda, ithal hurdaya dayalı elektrik ark ocaklı tesis ülkemizde devreye girmiştir. Bugün geldiğimiz noktada, ülkemizde 3 entegre demir-çelik tesisi ve 15 ark ocaklı tesisin toplam sıvı çelik üretim kapasitesi 22 milyon tona ulaşmıştır. 2002 yılında, bu tesislerde üretilen 16,5 milyon ton sıvı çelik üretimiyle, Türkiye, dünya sıralamasında 13 üncü sıraya yükselmiştir. Bu durum, demir-çelik sanayiimizin gelmiş olduğu seviye itibariyle sevindirici olmasına rağmen, bu gelişim sürecinde, sektör, yapısal sorunlarla da karşı karşıya kalmıştır. En önemli yapısal sorunların başında, bu oluşan kapasitenin, ağırlıklı olarak ithal hurdaya dayalı elektrik ark ocaklı tesisler yönünde gelişmiş olmasıdır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; gelişmiş ülkelerde, demir-çelik sanayi üretimi ortalama olarak yüzde 70 oranında entegre tesislerde, yüzde 30 oranında da elektrik ark ocaklı tesislerde üretilmektedir; ancak, ülkemizde ise tam tersine bir durum göstermekte ve üretimin ancak yüzde 30'u cevhere dayalı entegre tesislerde üretilebilmektedir.

Sektörde yaşanan ikinci önemli yapısal sorun ise, bu tesislerde üretilen mamulün üretim kompozisyonudur. Yine, gelişmiş ülkelerde üretimin yüzde 60'ını yassı ürünler, yüzde 40'ını ise uzun ürünler teşkil ederken; ülkemizde, yine tam tersi bir yapılanmayla, yurtiçi üretimin yaklaşık yüzde 80'ini uzun ürünler, yüzde 20'sini de yassı ve kaliteli çelik oluşturmaktadır. Diğer bir ifadeyle, uzun ürünlerde yurtiçi talebin yüzde 60 fazlası bir kapasite oluşurken, yassı mamullerde yurtiçi talebin ancak yarısı yurtiçi üretimle karşılanabilir durumdadır. İşte, bu yapısal sorun nedeniyle, Türkiye her yıl 5-5 500 000 ton uzun ürünü ihraç etmek zorundadır; yine, yaklaşık 6 000 000 ton yassı ürün talebinin de yarısını ithal etmek zorundadır.

Değerli arkadaşlarım, işte bu nedenle, geçen yıllarda, Türkiye'nin ikinci entegre büyük tesisi olan İsdemir, kârlı ve verimli bir şekilde çalıştırılması için ve uzun üründen yassı mamule geçilmesi yönünde modernizasyon yatırımı yapılarak özelleştirilmiş ve Erdemirle birleştirilmiştir; bu, tabiî, sektör açısından olumlu bir gelişmedir.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarımın, sözümün başında da ifade ettiğim gibi, 3 Nisan günü, Karabük'te, Karabük Kardemir'in ve Karabük'ün kuruluş yıldönümü olarak kutlanmaktadır. Sözlerimin başında da ifade ettiğim gibi, Karabük Demir Çelik İşletmelerinin temeli, 3 Nisan 1937 tarihinde dönemin Başbakanı İsmet İnönü tarafından atılmıştır. Tabiî, o günden bu güne, Karabük Demir Çelik İşletmeleri, üretmiş olduğu demir-çeliğin yanında, diğer yan sanayi tesislerindeki üretimleriyle ülkemizde çok çeşitli fabrikaların...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET CEYLAN (Devamla)Sayın Başkan, bitiriyorum.