Habur gümrük kapısına alternatif gümrük kapıları ve suriye'de sınır ticaretinin geliştirilmesi hk.

MEHMET FARUK BAYRAK (Şanlıurfa)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; çok önemli gelişmelerin yaşandığı ve hiçbirimizin istemediği halde yüz yüze olduğumuz bir savaş gerçeğinin eşiğinde, bölgemizi ve ülkemizi çok yakından ilgilendirdiğine inandığım bir konuda gündemdışı söz almış bulunuyorum; sözlerime başlarken, Yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyorum.

Şırnak İlimizin Silopi İlçesi hudutlarında yer alan ve Irak'a açılan tek kapımız olan Habur gümrük kapısının, bölgemiz ve ülkemiz adına, geçmişte ve bugün ifa etmiş olduğu görev çok önemlidir. On yıl önce yaşadığımız Körfez krizi öncesi binlerce insana iş ve onbinlerce insana da ekmek kapısı olan Habur, hem o dönemde hem de on yıldan bu yana ekonomimizi felç eden ambargo döneminde, sürekli sorunlar ve yetersizlikler yaşamıştır.

Ticarete açık olduğu dönemde de yetersiz olan ve kilometrelerce kamyon kuyruklarıyla sık sık gündeme gelen Habur gümrük kapımızın, yüz yüze olduğumuz Irak savaşı gerçeğiyle birlikte yeniden gündeme gelmesi ve ülkemizin sınır ticareti konusunda sıkıntı yaşaması adına alternatifler aranması gerekmektedir.

Bu konuda, yıllardır yapılan çalışmaları, yazışmaları, meydana gelen gelişmeleri, bölge ve ülke gerçeklerini göz önüne aldığımızda karşımıza çok önemli bir alternatif çıkmaktadır; bu da, Suriye'ye açılan Akçakale gümrük kapısıdır. 57 nci hükümet döneminde de dile getirilen ve birçok aşamadan geçtikten sonra, binaları yapılma aşamasına gelen Akçakale gümrük kapısı, bugün, bütün gerekliliği ve gerçekliğiyle önümüzde durmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütün çıplaklığıyla yaşadığımız ve kaçınılmaz sonuyla bugünlerde gündemimizde olan savaş gerçeğinin belki de en önemli nüanslarından biri, Habur gümrük kapısı ve burada yaşayacağımız sıkıntılardır. Bölgemizin gerçekleri, ülkemizin çıkarları ve insanımızın arayışları adına bu soruna bir çözüm bulmamız ve Habur'a alternatif gümrük kapılarını realize ederek, ülkemizi bu çıkmazdan kurtarmamız gerekmektedir. Habur'a alternatif olabilecek kapılarımız arasında Nusaybin, Ceylanpınar, Akçakale, Mürşitpınar ve Karkamış bulunmaktadır; ancak, Habur'a ilave olarak düşünülecek kapının, aynı zamanda, Kuzey Irak'ta sorunlar yaşandığı zaman Habur'a alternatif oluşturması gerekmektedir. İşte bu mantıkla bölgeyi değerlendirdiğimizde, karşımıza Akçakale gümrük kapısı gerçeği çıkmaktadır.

Elimdeki haritada da işaretlendiği gibi, Şanlıurfa, Akçakale, Rakka, Deyrizor yoluyla, 36 ncı paralelin güneyinde, Irak'ın Ebu Kemal El Kaim kapısına çıkılmaktadır. Bu yol, aynı zamanda, GAP master planında tarımsal ihraç merkezi olarak öngörülen Şanlıurfa'nın Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Suudî Arabistan gibi Ortadoğu ülkelerinin de dışsatım karayolu olacaktır. Bilindiği gibi, bu yol, terör ve coğrafik yapı itibariyle sorunsuz bir bölgeden geçmektedir. İşte, GAP master planına uygun olarak Şanlıurfa'nın tarımsal ihraç merkezi olabilmesi, bölge kentlerimizin canlı bir sınır ticareti yapabilmeleri, Suriye üzerinden hem Irak'a hem de diğer Ortadoğu ülkelerine ulaşılabilmesi, Akçakale sınır kapısının, bir an önce, birinci sınıf bir uluslararası gümrük kapısı olarak faaliyete geçirilmesiyle mümkündür.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Cumhurbaşkanı Sayın Beşşar Esad'ın göreve gelmesinden sonra, ülkemizin dostu olduğunu bildiğimiz Sayın Başbakan Muhammed Mustafa Miro'nun da olumlu yaklaşımları paralelinde, hükümetimizin gerçekçi ve sonuç alıcı girişimleriyle, Suriye ile son dönemde çok sıcak ilişkiler geliştiriyoruz. Böylece hem ülkemiz adına çok anlamlı ve faydalı olan bu gelişmeye katkıda bulunacak ve dostluğumuzu sınır ticaretiyle geliştirecek, Suriye üzerinden Ortadoğu'ya mal satabilecek hem halkımıza yeni iş ve ekmek kapıları bulmuş olacak hem de alternatifsiz gibi görünen Irak'a ulaşabilme yolunu yeniden açmış olacağız. Akçakale gümrük kapısının ve az önce arz ettiğim ticaret yolunun önemi burada yatmaktadır.

21 inci Dönem Parlamentomuzda da, bu konu sık sık gündeme getirilmiş, dönemin Şanlıurfa milletvekilleri başta olmak üzere, Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası ve Şanlıurfa Valiliği ile diğer bütün ilgililer konuyu araştırmış; Devlet Planlama Teşkilatı, Millî Savunma Bakanlığı, gümrüklerden sorumlu Devlet Bakanı da dahil olmak üzere, herkes, Akçakale sınır kapısının birinci sınıfa yükseltilerek eksiklerinin giderilmesi ve hizmete açılması konusunda görüş birliğine varmıştır. Bu maksatla, 60 dönüm arsa tahsis edilmiş, gümrük binalarının da özel idarece yapılabileceği belirtilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, sözlerinizi tamamlayın Sayın Bayrak.

MEHMET FARUK BAYRAK (Devamla)Akçakale gümrük kapısının fizikî yapılarının mahallî destekle il özel idaresince yapılması, yürürlüğe giren İhale Yasası nedeniyle artık, mümkün olmamaktadır. Bu sebeple, hükümetimizin, konuya bir an önce el atarak gerekli girişimlerde bulunması ve Akçakale gümrük kapısının alternatif kapı olarak hızla devreye sokulması, bölgemiz, ülkemiz, Suriye'yle geliştirilen ilişkilerimiz ve hepsinden de önemlisi insanımız adına şarttır, gereklidir ve acildir.

Akçakale gümrük kapısının 1 inci sınıf bir gümrük kapısı olarak uluslararası geçişlere açılmasıyla çok önemli kazanımlarımız olacaktır. Dikkat edilirse, biz, Habur sınır kapısı kapatılsın veya ortadan kaldırılsın demiyor; aksine, Habur'un yükünü azaltacak, oradaki yetersizlikleri aşacak, bugünkü gibi sıkıntılı günlerde çaresiz olmadığımızı gösterecek bir alternatifi gündeme getiriyoruz.

Bu arada, Devlet Bakanımız Sayın Kürşad Tüzmen Beyin, Suriye'ye son gezisinde ortaya attığı "sınır ticaret bölgeleri" kavramını da bu paralelde destekleyen önemli bir proje olan Akçakale gümrük kapısının bütün detaylarıyla uygun olduğu ve çok kısa sürede hayata geçirilebileceğini anlatmaya çalışıyoruz.

Bu arada, Akçakale gümrük kapısında fiilen yaşanan bir sıkıntıya da değinerek sözlerimi tamamlıyorum. Bölgemiz insanının şu anda tek ekmek kapısı olan bavul ticaretiyle ilgili çok önemli sıkıntılar ve zorluklar yaşanmaktadır. Yıllardır ekonomik kriz ve sıkıntılarla aç ve çaresiz olan bizim insanımızın yapabildiği yegâne işlerden birisi de bavul ticaretidir. Bu konuda mini bir düzenleme yapılarak fatura tasdik yetkisinin kapıya; yani, oradaki gümrük müdürlüğüne verilmesi hem yasal açıdan bir rahatlama sağlayacak hem de vatandaşımızı yaşadığı sıkıntılardan kurtaracaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; GAP'taki tarımsal üretimin değerlendirilmesi, sınır ticaretimizin geliştirilmesi, Ortadoğu'da ülkemiz adına daha etkili bir ekonomik altyapının oluşturulması adına çok önemli bir fırsat olarak değerlendirdiğimiz Akçakale gümrük kapısı gerçeğinin hükümetimiz tarafından hemen ele alınacağına ve gereğinin yerine getirileceğine inanıyor; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)