Karayolları gn.md.günce yapılacak bölünmüş yol inşaasında uyg.usul ve es.(276)

CHP GRUBU ADINA MUHARREM DOĞAN (Mardin)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Karayolları Genel Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol İnşasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanun Tasarısının 1 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu arada, 10 Kasım 2003 tarihinde yoğun yağıştan dolayı meydana gelen su baskınında Midyat İlçemizin bir kısmı su altında kalarak 200'e yakın ev ve işyeri kullanılamaz hale gelmiş ve 30 başa yakın hayvan telef olmuştur. Midyatlı hemşerilerime geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum ve Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Genel Sekreterliği ile Başbakanlık Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğünü göreve davet ediyorum; bayramdan önce zararların telafi edilmesi için acil yardım yapılmasını talep ediyorum. Yaklaşan ramazan bayramı öncesi hükümetimizin şefkat elini Midyatlı hemşerilerime uzatacağından eminim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarının amacı, ülkemizin ihtiyacı olan bölünmüş yol yapımının seri ve etkin bir şekilde gerçekleştirilmesidir. Bu tasarı, bölünmüş yol yapımıyla ilgili hizmetlerin görülmesini hızlandırmak üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünce ihtiyaç duyulacak her türlü makine ve ekipmanın tahsisi, bunların giderleri ve bölünmüş yol yapımı hizmetlerinde çalıştırılacak personelin temini, malî ve sosyal hakları ve bazı taşınmazların satışından elde edilecek gelirlerin yol yapım işlerinde kullanılabilmesiyle ilgili usul ve esasları kapsamaktadır. Ancak, bölünmüş yol programındaki yollar hangi yollardır, Bakanlığın programında hangi özelliklerinden dolayı yer alıyor, yapım için hangi kriterler esas alınmıştır; hiçbirisi belli değildir. Bölünmüş yol yapımındaki ana amaç, öncelikle yol ve can güvenliği olmalıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisinde kurulan trafik kazalarının nedenlerinin araştırılması ve sorunların çözümüyle ilgili araştırma komisyonunun raporuna göre, Türkiye'de trafik kazalarından dolayı ortalama her 55 dakikada 1 can kaybı olduğu, trafik kazalarında yol ve çevre faktörlerinin yüzde 28 oranında etkili olduğu görülmüştür.

Başka bir rapora göre, 1 000 kilometrekareye düşen yol uzunluğu miktarının Belçika'da 4 172 kilometre, Ukrayna'da 285 kilometre, Türkiye'de ise 79 kilometre olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, bölünmüş yollar çok büyük önem arz etmektedir. Bölünmüş yol yapımında, günlük 4 000'in üzerinde araç trafiğine sahip güzergâhların baz alınması gerekir ve yol yapım işi de bu güzergâhlardan başlatılmalıdır.

Bölünmüş yol yapım kriterleri şöyle belirtilmiştir:

1- Kapasite analizi: Ortalama günlük trafik sayımı dağlık alanlarda 3 000, diğer yerlerde 5 000'in üzerindeki yerler. Bu, 5 600 kilometre olarak belirtilmiş; ama, hangi yerlerdir, belirtilmemiştir.

2- Uluslararası akslar, 4 000 kilometre; ama, nereler olduğu da belirtilmemiştir.

3- Ulusal koridorlar, 4 500 kilometre. Bunlar harita üzerinde işaretlenerek sayın milletvekillerimizin bilgilerine sunulmuş olsaydı daha iyi olmaz mıydı? Bu gerekçe açıklanmalıydı, neden açıklanmadı; bilmemiz açısından çok faydalı buluyorum.

Söz konusu kanun tasarısının 3 üncü maddesinde "bölünmüş yol yapımında Genel Müdürlükçe ihtiyaç duyulan her türlü makine ve ekipman, Genel Müdürlüğün ihtiyaç göstermesi ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yazılı talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarınca bedelsiz olarak Genel Müdürlük emrine geçici olarak tahsis edilir. Genel Müdürlük emrine geçici olarak tahsis edilen makine ve ekipmanlar, Genel Müdürlüğe ait işyerlerine intikal ettiği tarihten itibaren Genel Müdürlüğün araçları gibi değerlendirilir" denilmektedir. Örneğin, Köy Hizmetlerine ait makine ve ekipmanlar, Karayolları Genel Müdürlüğünün emrine tahsis edildiği takdirde, köy yolları ne olacak? Köylerimizin yolları hangi ekip ve ekipmanlarla yaptırılacaktır? Bu projeden köylü vatandaşımız zarar görecektir ve köylümüze hizmet ulaşamayacaktır. Zaten, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizin en büyük sorunu altyapıdır; yani, yol ve sudur. Bunları sağlamanız gerekmez mi?!

2004 yılı Karayolları yatırım bütçesi, 1,282 katrilyondur. Buna göre, 586 trilyon yol yapım işine tahsis edilmiş, bunun içinden 160 trilyonu bölünmüş yol, 190 trilyonu da dışkredili bölünmüş yol olmak üzere, toplam 350 trilyon ayrılmıştır. Bölünmemiş yollar ve diğer işler için ise 236 trilyon, yine, otoyol yapımı için 600 trilyon, kamulaştırma için 66 trilyon, köprü ve sanat yapıları için 40 trilyon ayrılmıştır. Bölünmemiş yollar ve diğer işler için ayrılan 236 trilyonla, Türkiye'de taahhütte bulunmuş tüm müteahhitlerimiz ne kadar iş yapabileceklerdir? Ayrılan bu parayla, taahhütlerindeki hangi işi bitireceklerdir? Neden hiç yolu olmayan, çıkmaz sokak konumundaki bazı ilçe yollarımız yapılmıyor? Örneğin, seçim bölgem olan Mardin-Dargeçit'in komşu iller ve ilçelerle bağlantısını sağlayacak yol neden yapılmıyor? Bölünmüş yola verilen önemin, bu tür yollara da verilmesini diliyorum.

2003 yılında Türkiye genelinde 1 600 kilometrelik bölünmüş yol yapıldığını görüyoruz. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizde yapılan bölünmüş yollar şunlardır değerli arkadaşlar: Diyarbakır-Mardin, 15 kilometre; Mardin-Kızıltepe, 16 kilometre, bitmemiş; Diyarbakır-Ergani, 14 kilometre; Diyarbakır-Batman, 15 kilometre, yüzde 80'i gerçekleşmiş; Siirt-Veyselkarani arası 24 kilometre olup, toplam 84 kilometre.

Diyadin-Doğubeyazıt 50 kilometre, Tatvan-Bitlis 24 kilometre, Van-Erciş 10 kilometre, Erzurum-Horasan 23 kilometre, Ağrı-Eleşkirt 36 kilometre, toplam 158 kilometre.

Her ikisini topladığımız zaman Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde toplam 242 kilometre bölünmüş yol ihale edilmiştir. Sayın Bakanımızdan daha fazla hizmet bekliyoruz.

1 600 kilometrelik bölünmüş yol 7 bölgeye eşit miktarda bölüştürüldüğünde, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerine düşen pay 456 kilometredir. Bu da, 242 kilometre bölünmüş yolun ne kadar az olduğunu göstermektedir. Bu durumda, hükümetimizin, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimize soğuk baktığını görüyorum.

Yine, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan örnek verirsek, Ortabağ-Beytüşşebap birinci kısım karayolu 1991 yılında ihale edilmiş, 1,5 trilyon ödenek için tamamlanamıyor.

Batman-Sason yolu 1994 yılında ihale edilmiş, ödenek yetersizliğinden bekletilmektedir.

Yine, Midyat-Cizre karayolu 1990 yılında ihale edilmiş, 96 kilometresi yapılmış, sadece 4 kilometresi kalmış, gerçekleşme oranı yüzde 96 olduğu halde neden tamamlanamamıştır?

Küçüksu-Pervari karayolu 1997 yılında ihale edilmesine rağmen, neden 100 milyar gibi çok az bir ödenek ayrılmıştır?

Diğer taraftan, Kayseri kuzey çevre yolu, 2001 yılında yapımına başlanmış ve bitirilmek üzeredir. Bence, çifte standart ve bölgesel adaletsizlik olmamalıdır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerimi toparlayacak olursam, bölünmüş yol projesi doğrudur. Sosyal boyutu olan bu düzenlemede dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

1- Kaynaklar rasyonel biçimde kullanılıyor mu?

2- Bu proje uygulanırken, bölgelerarası denge, hem nüfus hem de trafik yoğunluğu açısından eşit olarak hayata geçiriliyor mu?

3- Türkiye'nin en iddialı sektörünü oluşturan müteahhitlik müessesesinin zayıflatılması, makine parkı ve ekipmanlarının hurda yığınına dönüştürülmesi anlamına gelmez mi?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, sözlerinizi tamamlar mısınız.

MUHARREM DOĞAN (Devamla)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Ayrıca, bu politikanın, istihdamı zayıflatacağını, devlete en fazla vergiyi ödeyen bu sektörün millî gelire katkısının ne kadar zayıflayacağını hesap ettiniz mi?

Tüm bunların sosyal sonuçları hesap edilmeden uygulanacak bu proje, bir trafik kazasında yaşanan olumsuz bir sonucu önümüze getirebilir. Bu açıdan, bu noktaların dikkate alınmasını diliyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bu yasanın hayata geçirilmesiyle, kaza ve ölüm oranlarının azalacağını, millî servetin heba olmayacağını ve birçok insanımızın sakatlıktan kurtulacağını biliyoruz.

Ayrıca, gündemimizde olan yasa tasarısına konulacak hükümlerle, otoyol gelirlerinden çalışanlara pay verilmesi, bayındırlık tazminatı ve bu yöntemlerle Karayolları Genel Müdürlüğü çalışanlarının durumunda iyileştirme yapılması, tüm Karayolları çalışanlarının dileği olduğu gibi bizim de dileğimizdir.

Bu yasa tasarısını destekliyor, olumlu oy kullanacağımızı belirtiyor ve bu yasanın hayırlı olmasını diliyorum. Beni dinleme lütfunda bulunduğunuz için sizlere teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (Alkışlar)