Ceza muhakemeleri usuhlü kan.tas.(s.s.698)

MUHARREM KILIÇ (Malatya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ceza Muhakemesi Kanunu Tasarısının 164 üncü maddesiyle adlî kolluk düzenlenmektir; maddenin adı "Adlî kolluk ve görevi". Ancak, adının "adlî kolluk" olması, bizim, yıllardır savunmakta olduğumuz cumhuriyet savcısına bir adlî kolluk teşkilatının bağlanması noktasındaki görüşümüzle hiç bağdaşmamaktadır.

Değerli arkadaşlarım, soruşturma, bir yargılama işlemidir. Yargılama işlemini, yargılamanın unsurları yapmak zorundadır; ancak, bizde kim yapıyor; zabıta yapıyor, jandarma yapıyor, polis yapıyor. Güya, bunlar, cumhuriyet savcılarının talimatları doğrultusunda bu soruşturmayı yapıyorlar; ancak, polis olsun, jandarma olsun, bunlar, yargının unsurları değil, her ikisi de idarenin unsurlarıdır, idareye bağlıdır, yürütmeye bağlıdır, yönetime bağlıdır; bu nedenle, soruşturmalar konusunda, yürütmenin ve idarenin büyük baskısı altındadırlar. İşte bu nedenle Türk hukukçuları, yıllardır, özlük haklarıyla, teftiş ve denetimiyle, büyük ölçüde cumhuriyet savcısına bağlı olacak bir adlî kolluk istemekte. Bunu, sadece biz istemiyoruz; şu anda, girmek istediğimiz AB kriterlerine göre de bu böyle isteniyor. 17 Aralığa kadar çıkarılması gerektiği belirtilen kanunlardan bir tanesi de adlî kolluk; ancak, bu, sadece -hem Türk hukukçularına "işte, biz, adlî kolluğu düzenliyoruz" hem de AB'ye "bak, işte, dediğiniz gibi adlî kolluğu getirdik" diye- göz boyamadan başka bir anlam taşımıyor; açıkça söyleyeyim.

SALİH KAPUSUZ (Ankara)Hiç de öyle değil; çok güzel bir düzenleme yaptık.

MUHARREM KILIÇ (Devamla)Değerli arkadaşlar, şimdi, Salih Bey "hiç de öyle değil" diyor; ancak, bu adlî kollukla ilgili düzenlemede, 166 ncı maddede, sadece, cumhuriyet savcılarının adlî kollukla ilgili her yıl değerlendirme raporu vereceği belirtiliyor; onun dışında, cumhuriyet savcılarının adlî kolluk üzerinde herhangi bir yetkisi yok. Ne yapacak; değerlendirme raporunu düzenleyecek, onu mülkî idare amirlerine gönderecek. Zaten zabıtayı yanlış yönlendiren mülkî idare; o değerlendirme notları gönderilse ne olur gönderilmese ne olur, neyi değiştirecek? Yani, bu apaçık kandırmacadır; bunu açıkça söyleyelim, açıkça bilelim. Adlî kolluğu çıkardık diye, Türk hukukçularını kimse aldatmaya kalkmasın. Üstelik, adlî kollukla ilgili getirilen, hiçbir anlam ifade etmeyen bu düzenlemeye bile ne yazık ki şu anda zabıta çok büyük bir direniş gösteriyor; ille bu da olmasın diyor. Hatta odalarımıza bilgi notu gönderiyorlar.